Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy spróbować zrozumieć znaczenie tego słowa i jego ewolucję. Warto zajrzeć do słownika Władimira Iwanowicza Dahla (1801–1872), rosyjskiego pisarza, leksykografa i etnografa, który bronił czystości wielkiego języka rosyjskiego.
Jeden z najważniejszych słowników języka rosyjskiego, „Słownik wyjaśniający żywego wielkiego języka rosyjskiego”, został opracowany przez W.I. Dahla w ciągu 40 lat. Pierwsze wydanie czterotomowego słownika ukazało się w latach 1863–1866.
Wyjaśniając znaczenie słowa „kariera”, podaje on następujące wyjaśnienie: „M. career; f. fr. path, course, field of life, service, success, achievement”. To wyjaśnienie ujawnia, że jeszcze w połowie XIX wieku rzeczownik ten był używany w rodzaju męskim. Używano go równolegle z pojęciami „field” i innymi. V.I. Dal nie wyjaśnia znaczenia słowa „careerist”, co sugeruje, że słowo to nie było jeszcze w użyciu lub w ogóle nie było używane, dlatego nie było znane V.I. Dalowi.
Wydaje się prawdopodobne, że znaczenie słowa „kariera” niewiele się zmieniło aż do końca XIX wieku. Dlatego też jedną z najbardziej autorytatywnych i szanowanych przedrewolucyjnych publikacji encyklopedycznych był Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona, opublikowany w carskiej Rosji w latach 1890–1907.
Na tej podstawie, w latach 1899–1902 opublikowano pierwsze, trzytomowe wydanie „Słownika encyklopedycznego Small Brockhausa i Efrona”. Według tego słownika: „Kariera, francuski, szybki sukces w służbie lub innej dziedzinie”. Oznacza to, że w tym słowniku pojęcia „kariera” i „dziedzina”, jako rodzaje działalności, są zupełnie odrębne i różnią się od siebie, a słowo „kariera” jest obecnie używane w rodzaju żeńskim.
Dmitrij Nikołajewicz Uszakow (1873–1942), radziecki językoznawca i członek korespondent Akademii Nauk ZSRR, poświęcił sześć lat swojego życia na stworzenie Słownika wyjaśniającego języka rosyjskiego. Cztery tomy Słownika wyjaśniającego języka rosyjskiego zostały opublikowane w latach 1934–1940, a jego redaktorem naczelnym był D.N. Uszakow. Prace nad słownikiem rozpoczęły się z inicjatywy W.I. Lenina. Słownik ten stanowi znaczący wkład w opis języka rosyjskiego w pierwszej połowie XX wieku.
Według tego słownika, kariera to „1. Ruch, droga do zewnętrznego sukcesu, sławy, korzyści, honoru, towarzysząca temu aktywność na arenie publicznej. Dążyć do kariery. Błyskotliwa kariera. Zniszczyć karierę. Otworzyła się przed kimś wspaniała kariera. 2. Zawód, zajęcie (potocznie). Kariera w służbie. Kariera artystyczna. Wybrać karierę naukową. Zrobić karierę (potocznie) – osiągnąć sukces zewnętrzny, wysokie stanowisko, korzyści w wybranej dziedzinie”.
Jak wynika z opisu znaczenia tego słowa, nie niesie ono żadnych negatywnych konotacji emocjonalnych.
Jednocześnie słownik zaczyna nadawać pojęciu „karierowicza” konotację negatywną: „KARIERIST, karierowicz, m.in. osoba, która przedkłada troskę o karierę i sukces osobisty nad interesy firmy”.
Wydaje się, że słowo to nabrało tak negatywnej konotacji w pierwszej połowie XX wieku, w okresie sowieckim, który krzywo spoglądał na z gruntu zdrowe pragnienie zrobienia kariery w jakiejkolwiek dziedzinie. Pamiętam, że w czasach sowieckich zarówno wezwanie, jak i dyrektywa partyjna „nieodłączania się od kolektywu” cieszyły się dużą popularnością, a zatem pragnienie zrobienia kariery, czyli osiągnięcia jakiegoś sukcesu, nie było ani mile widziane, ani wspierane. Sądzę, że słowo to nabrało nieco nieprzyjemnej konotacji ze względu na swoje obce pochodzenie, podczas gdy rdzenne rosyjskie słowo „popriszcze” (pole) jest poza krytyką, a przypominamy, że w słowniku W.I. Dahla słowo „kariera” było w zasadzie synonimem słowa „popriszcze” (pole). Jednak z czasem zaczęto używać przyrostka „ist” (dosłownie „kariera”), a nie „popriszcze” (pole), ale to zagadka języka rosyjskiego.
Jednym z aktywnych współautorów słownika redagowanego przez D.N. Uszakowa był Siergiej Iwanowicz Ożegow (1900–1964), radziecki językoznawca i leksykograf, autor „Słownika języka rosyjskiego”. Pierwsze wydanie słownika ukazało się w 1949 roku.
Słowo „karierowicz”, według słownika S.I. Ożegowa, interpretowane jest jako „karierowicz, -a, m. (niezadowolony). Osoba przesiąknięta karierowiczostwem”.
Jak widać, słowo to nabiera wyraźnie negatywnej konotacji. Można założyć, że „karierowiczostwo”, a w konsekwencji „karierowicz”, nabrało w czasach sowieckich wyraźnie negatywnej konotacji, podkreślając pojęcie obce obywatelom radzieckim. W ten sposób, zasadniczo niewinne słowo „karierowicz” zaczęło funkcjonować jako etykieta przyklejana obywatelom radzieckim, którzy pragnęli sukcesu w jakiejś dziedzinie.
Powszechnie znana definicja „osoby prowadzącej działalność gospodarczą” byłaby niemożliwa bez dążenia danej osoby do osiągnięcia sukcesu w dowolnej dziedzinie, czy to w nauce, biznesie, czy też w służbie rządowej, wojskowej lub innej.
Pragnienie osiągnięcia sukcesu w wybranym przedsięwzięciu nie może i nie powinno być potępiane ani krytykowane przez społeczeństwo, którego dobrobyt w ostatecznym rozrachunku opiera się na sukcesie poszczególnych jego członków.
Wybitny rosyjski krytyk literacki D.I. Pisariew (1840–1868), który odszedł z tego świata przedwcześnie, napisał w swoim artykule „Bazarow”, poświęconym powieści I.S. Turgieniewa „Ojcowie i synowie”: „Kariery, które człowiek wykuwa własną głową, są zawsze silniejsze i szersze niż kariery wybrukowane niskimi ukłonami lub wstawiennictwem ważnego wuja”.
Zdrowe poczucie własnej wartości zawsze było i pozostaje zdrową siłą napędową karierowiczostwa, bez której nie byłoby ludzi proaktywnych, pragnących osiągnąć sukces w życiu dla dobra własnego i społeczeństwa.
Biorąc pod uwagę powyższe, odpowiedź na pytanie postawione w artykule jest oczywista. I naszym zdaniem, nie może być twierdząca.