Izraelscy naukowcy odkryli, że sarkazm może być nie tylko toksyczny, ale i pożyteczny. Kpina i złośliwe żarty, powszechnie uważane za najgorszą formę dowcipu, okazały się najskuteczniejszymi czynnikami motywującymi w miejscu pracy, przewyższając tak dobrze znane metody jak kij i marchewka.
Pracownicy, którzy muszą znosić sarkastycznego kolegę lub ostrego szefa, są bardziej kreatywni niż ci, którzy otaczają się nudnym tłumem w biurze, twierdzą psychologowie z Uniwersytetu Bar-Ilan. W obliczu sarkastycznych drwin pracownicy przenoszą swoje myślenie na wyższy poziom „złożoności poznawczej”, zyskując zdolność postrzegania rzeczy z różnych, czasem nieoczekiwanych, perspektyw.
Co więcej, humorystyczny ton pomaga rozładować napięcie. Nawet rozgniewany słabymi wynikami, dowcipny szef może uzyskać pożądane rezultaty od podwładnych, nie obawiając się, że ich krytyka rozgniewa kolegów. Zatem, jak zauważa „Daily Mail”, dowcipny szef ma wszelkie szanse wycisnąć z pracowników to, co najlepsze, a nie tylko ich samych.
Wnioski te wyciągnięto z eksperymentu, w którym 375 studentów inżynierii poproszono o wyobrażenie sobie siebie jako agentów obsługi klienta odbierających telefony. „Klienci” wchodzili w interakcje z dzwoniącymi w trzech różnych scenariuszach. Podczas gdy niektórzy atakowali agentów przekleństwami i nękaniem, inni zachowywali spokojny ton, a jeszcze inni nieustannie dokuczali rozmówcom po drugiej stronie linii.
Po podsumowaniu wyników okazało się, że prośby sformułowane w tonie irytacji były realizowane szybciej i dokładniej niż stwierdzenia sformułowane w tonie swobodnym. Jednak nawet ten wynik był znacznie gorszy od efektu tonu sarkastycznego. Po usłyszeniu pozornie obraźliwych stwierdzeń, takich jak „wasza usługa jest sprawna jak żółw”, rzekomi pracownicy obsługi rzucili się do wykonania zadania z dużo większym entuzjazmem.
Naukowcy postawili hipotezę, że gniew w czystej postaci zmusza ludzi do skupienia się na bieżącym problemie, aby uniknąć dalszych komplikacji. Jednakże, gdy jest wyrażany sarkastycznie, niezadowolenie ma znacznie większy wpływ, ponieważ usprawnia myślenie poprzez zdolność do jednoczesnego przetwarzania dwóch rzeczywistości (obiektywnej i metaforycznej). „Gniew wyrażany poprzez sarkazm stymuluje złożone myślenie i wzmacnia zdolność kreatywnego rozwiązywania problemów” – podsumowała liderka zespołu badawczego Ella Miron-Spektor w artykule opublikowanym w „Journal of Applied Psychology” .
Iwan Korostel