Jeśli nurtuje cię pytanie, czy twoje dochody na tle reszty społeczeństwa są wysokie, czy też niskie, w niniejszym artykule odnajdziesz odpowiedź. Bazując na własnych kalkulacjach, stworzyliśmy piramidę zarobkową Polaków. Zobacz, na którym stopniu się znajdujesz.
Czy wynagrodzenie w wysokości 5 tys. zł netto to dużo? Odpowiedź na to pytanie jest zależna od kontekstu: miejsca i osoby.
W Business Insider Polska prezentowaliśmy w poniedziałek, jak kształtuje się próg wejścia do klasy średniej w każdej z blisko 2,5 tys. polskich jednostek samorządu terytorialnego. Okazuje się, że definicja „bycia zamożnym” różni się w zależności od tego, czy mieszkasz w Warszawie, czy w małej gminie na tzw. peryferiach. Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj.
Wcześniej dokonywaliśmy również estymacji, jak prezentują się zarobki 1 proc. najlepiej sytuowanych Polaków.
Obecnie idziemy o krok dalej. Opierając się na konkretnych danych, ukazujemy nie tylko, ile zarabia czołowy 1 proc. Polaków, lecz także oszacowaliśmy poziomy dla 5, 10, 20, 40, 50 czy 70 proc.
Dzięki temu każdy może z łatwością zlokalizować swoje miejsce na tej piramidzie i ocenić, czy w porównaniu z innymi Polakami zarabia dobrze, czy słabo.
Fakty o dochodach w Polsce
Nasze szacunki są oparte na dogłębnej analizie deklaracji podatkowych Polaków. Jak uzyskujemy do nich dostęp? Bezpośrednio nie, jednak z pomocą przychodzi Ministerstwo Finansów.
W obszernym opracowaniu autorstwa analityka resortowego Pawła Chrostka możemy sprawdzić, jak wyglądają faktyczne zarobki Polaków. I to te rzeczywiste, które widnieją w corocznym formularzu PIT.
Problem polega na tym, że opracowanie takich danych wymaga znacznego nakładu czasu. Raport opublikowany pod koniec 2025 r. odnosi się do sytuacji z 2022 r. Zatem kwoty są nieco przestarzałe. Poniżej przedstawiamy dane aktualne dla 2022 r.
Aby jednak bardziej odzwierciedlić rzeczywistość, postanowiliśmy je przeliczyć, uwzględniając średni wzrost płac w latach 2022-2025. Oczywiście jest to metoda w pewnym stopniu uproszczona, ponieważ wiadomo, że nie wszystkie wynagrodzenia rosną w identyczny sposób. Przykładowo, płaca minimalna w ostatnich latach rosła wyjątkowo szybko (w ciągu trzech lat wzrosła o ponad połowę).
Z danych GUS wynika, że płace w gospodarce narodowej wzrastały od 2022 r. średniorocznie odpowiednio o 12,8 proc. w 2023 r., 14,3 proc. w 2024 r. oraz 11 proc. w 2025 r. (ta ostatnia wartość to prognozy z ustawy budżetowej, danych za 2025 r. jeszcze nie można uzyskać, ponieważ rok jeszcze się nie zakończył). W związku z tym szacujemy, że od 2022 r. wynagrodzenia Polaków wzrosły przeciętnie o 43,1 proc. To zagregowany wzrost z trzech lat.
Roczne zarobki Polaków
W odróżnieniu od naszych poprzednich analiz, nie prezentujemy danych w ujęciu miesięcznym, lecz rocznym. Dlaczego? Wypłaty miesięczne mogą się od siebie różnić. Zwłaszcza, jeśli ktoś zarabia na tyle dużo, że pod koniec roku podlega już 32-proc. opodatkowaniu, ponieważ wchodzi w tzw. drugi próg podatkowy.
Z ostatnich danych Ministerstwa Finansów wynika, że w 2024 r. około 7 proc. Polaków przekroczyło próg podatkowy, który wynosił 120 tys. zł rocznie. To nieco ponad 140 tys. zł brutto rocznie.
W bieżącym roku z pewnością takich osób będzie jeszcze więcej, ponieważ zarobki rosną, a próg pozostaje niezmienny.
Wróćmy jednak do metodologii. Na poniższej grafice autorstwa Michała Rogalskiego przedstawiamy zatem wynagrodzenia roczne brutto. Co więcej, dotyczą one wyłącznie osób zatrudnionych na umowę o pracę. Nie uwzględniamy więc przedsiębiorców, emerytów ani osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak np. umowy zlecenia.
Oto 1 proc. najlepiej zarabiających
Co można wywnioskować z powyższej grafiki? Zaczynając od samego dołu, można stwierdzić, że 5 proc. zarabia poniżej 6 tys. zł rocznie. To naturalnie osoby, które rozpoczynają pracę w trakcie roku, pracują dorywczo lub na niewielkiej części etatu. 20 proc. z nas uzyskuje dochód nieprzekraczający 36,8 tys. zł rocznie. 40 proc. — 62,7 tys. zł. I tak dalej.
1 proc. najlepiej zarabiających pracowników etatowych ma pensję bliską 400 tys. zł brutto. W skali miesiąca przekłada się to na 33 tys. zł brutto, czyli ok. 20 tys. zł netto.
Takim rezultatem może się poszczycić około 130 tys. osób w całej Polsce, czyli średnio 60 pracowników na jedną gminę. Oczywiście w niektórych jednostkach samorządu terytorialnego, na przykład w dużych miastach, takich osób będą setki, a nawet tysiące, natomiast w mniejszych miejscowościach może nie być ani jednej osoby z taką pensją.
Z naszych szacunków wynika, że wciąż wiele osób pracuje w sposób nieregularny lub w niepełnym wymiarze godzin. Bowiem ponad 30 proc. z nas zarabia mniej niż płaca minimalna, która w 2025 r. wynosi 4666 zł brutto miesięcznie.
Warto jednak podkreślić, że oprócz osób pracujących w niepełnym wymiarze czasu pracy znajdą się tu również ci, którzy otrzymują płacę minimalną, ale na przykład przebywali na zwolnieniu lekarskim. Wówczas ich wynagrodzenie automatycznie się obniżyło ze względu na 80-proc. zasiłek chorobowy.
Połowa Polaków zarabia według naszych wyliczeń więcej niż 75 tys. zł rocznie. To niemalże pokrywa się z danymi, które w swoich comiesięcznych raportach publikuje GUS. Według statystyków mediana wynagrodzeń w Polsce waha się między 6,5 a 7 tys. zł brutto miesięcznie.
Średnia krajowa (w listopadzie wyniosła nieco ponad 9 tys. zł) to poziom dochodów, który jest w stanie osiągnąć niecałe 40 proc. z nas.
Natomiast jeśli zarabiasz 10 tys. zł brutto miesięcznie (120 tys. zł brutto rocznie), to automatycznie zarabiasz więcej niż przeszło trzy czwarte wszystkich pracowników w Polsce.
Autor: Jakub Ceglarz, dziennikarz Business Insider Polska
Współpraca graficzna: Michał Rogalski, dziennikarz danowy Onetu
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu w całości. Bądź na bieżąco! Dołącz do nas w Google.