Od połowy roku 2027 dobiega kres epoki atrakcyjnego cenowo nabywania mieszkań gminnych z ulgami. Lokatorzy, którzy pragną własnego „M”, mają coraz mniej czasu, aby skorzystać z obowiązujących zniżek — po tym terminie lokale będą zbywane wyłącznie po cenie katalogowej. Poniżej objaśniamy najistotniejsze modyfikacje i prezentujemy praktyczny poradnik, jak krok po kroku przygotować się do nabycia mieszkania komunalnego jeszcze na dotychczasowych zasadach.
REKLAMA
- Udzielane dotychczas bonifikaty, sięgające nawet 95 proc., pozwalały na zakup mieszkań komunalnych po cenie znacznie odbiegającej od ich wartości rynkowej
- Zmiany w strategii mieszkaniowej wynikają z konieczności zachowania zasobów komunalnych, których liczba spadła do 755 tys. mieszkań w 2027 r.
- Nowelizacja ustawy proponuje narzędzia ochrony dla osób starszych, w tym opcję sprzedaży mieszkania gminie z zachowaniem prawa do jego użytkowania
- Więcej informacji ze świata biznesu znajdziesz na Businessinsider.com.pl
REKLAMA
Czym charakteryzuje się mieszkanie komunalne?
Na wstępie warto przypomnieć, czym jest mieszkanie komunalne. Jak czytamy na portalu gratka.pl, jest to lokal będący własnością gminy, dedykowany pod wynajem. Z tej propozycji mogą skorzystać osoby o skromnych zarobkach, których nie stać na wynajęcie mieszkania na zasadach komercyjnych. Jest to jedna z metod pomocy mieszkaniowej.
Główne cechy charakterystyczne mieszkania komunalnego:
- własność spoczywająca na gminie lub mieście;
- zadanie — wsparcie w zaspokajaniu potrzeb lokalowej społeczności;
- realizacja kryteriów wyznaczonych przez gminę: pułapów dochodowych i powierzchniowych;
- z reguły umowa najmu na czas nieokreślony;
- zazwyczaj lepszy standard niż w lokalach socjalnych;
- mniejszy czynsz niż w przypadku wynajmu komercyjnego.
Czytaj również: Raport PZFD: posiadanie mieszkania kluczem do bezpieczeństwa finansowego Polaków
Powody likwidacji bonifikat? Nowa strategia mieszkaniowa na lata 2025–2027
Rząd wraz z częścią posłów w Sejmie pracują nad zmianami w ustawie o gospodarce nieruchomościami, która wprowadzi zakaz przyznawania ulg przy zakupie mieszkań komunalnych. Bonifikaty — czyli obniżki dochodzące często do 60–95 proc. wartości lokalu — umożliwiały lokatorom kupno mieszkania za niewielką część jego ceny rynkowej.
Decyzja jest związana z gwałtownym uszczupleniem zasobu komunalnego — z blisko 2 mln mieszkań w latach 90. do około 755 tys. obecnie. Wiceminister Tomasz Lewandowski zaznaczał, że sprzedaż często za symboliczną „cenę ekspresu do kawy” osłabiła fundusz gmin, które obecnie mają trudności z pokrywaniem potrzeb mieszkaniowych lokalnych społeczności i muszą inwestować w wynajem lub remonty zamiast w budowanie nowych lokali. Więcej informacji o polityce mieszkaniowej rządu można znaleźć tutaj.
Plan zakłada, że bonifikaty zostaną zniesione od 1 lipca 2027 r. — aczkolwiek obecne projekty sugerują potencjalne utrzymanie wykupu po cenie rynkowej również po tej dacie (bez zniżek). O poparciu rządu dla likwidacji bonifikat przeczytacie pod tym odnośnikiem.
Co zmieni się dla najemców — praktyczne implikacje
- Brak dostępnych bonifikat po 30 czerwca 2027
Do końca czerwca 2027 r. gminy będą miały możliwość sprzedawania mieszkań z dotychczasowymi bonifikatami. Po tym terminie możliwy będzie tylko wykup po cenie rynkowej, co oznacza, że lokal wyceniony na przykład na 400 tys. zł może kosztować — dokładnie — całe 400 tys. zł zamiast kilkudziesięciu tysięcy.
- Ochrona osób starszych oraz nowe rozwiązania
Proponowane regulacje przewidują również specjalne mechanizmy dla seniorów, którzy mogą odsprzedać lokal gminie, zachowując jednocześnie prawo do dalszego w nim mieszkania — często z opcją rozłożenia spłaty nawet na 240 rat (20 lat).
- Jednostki samorządu terytorialnego i zasób komunalny
Władze samorządowe ostrzegają, że zniesienie bonifikat może ograniczyć ich niezależność w zarządzaniu majątkiem i negatywnie wpłynąć na lokalny rynek, szczególnie w miejscach, gdzie mieszkania komunalne stanowią ważne narzędzie polityki społecznej.
Jaki jest koszt nabycia mieszkania komunalnego obecnie?
Na cenę wykupu składają się:
- Wartość rynkowa mieszkania — ustalana przez biegłego (operat szacunkowy),
- Bonifikata — procentowa zniżka ustanowiona przez radę gminy,
- Dodatkowe opłaty — notariusz, wpis do księgi wieczystej, operat, odpisy i zaświadczenia.
Przykład: lokal o wartości 300 000 zł z bonifikatą 80 proc. może być nabyty za 60 000 zł, plus ok. 1 500–3 000 zł kosztów formalnych.
Instrukcja krok po kroku: jak przygotować się do wykupu mieszkania komunalnego
1. Zweryfikuj, czy możesz skorzystać z bonifikaty
Sprawdź w urzędzie gminy, czy twój lokal kwalifikuje się do nabycia na preferencyjnych warunkach oraz jaka jest wielkość bonifikaty w twojej lokalizacji.
2. Zleć sporządzenie operatu szacunkowego
Zleć rzeczoznawcy majątkowemu wycenę mieszkania — jest to niezbędne do ustalenia ceny wykupu. Koszt operatu to zwykle 200–600 zł.
3. Ureguluj wszelkie zobowiązania
Ureguluj wszelkie zaległości czynszowe oraz dopilnuj uporządkowania stanu prawnego lokalu — gmina może żądać, abyś był „wzorowym” lokatorem.
4. Złóż oficjalny wniosek o wykup
Wniosek składasz w urzędzie gminy — najlepiej z wyprzedzeniem, ponieważ procedura jest czasochłonna i może wymagać uzupełnienia dokumentacji (np. zaświadczenia o zarobkach).
5. Przygotuj się na wizytę u notariusza i dodatkowe koszty
Po zaakceptowaniu warunków konieczne jest podpisanie aktu notarialnego — notariusz pobiera opłatę, a transakcja musi zostać zarejestrowana w księdze wieczystej.
6. Rozważ plan spłat
Jeśli to możliwe, zapytaj gminę o możliwość rozłożenia płatności na raty — jest to istotne szczególnie wtedy, gdy bonifikaty zostaną zniesione, a cena wzrośnie do poziomu rynkowego.
Podsumowanie: czas nagli — podejmij działania wcześniej
Modyfikacje w polityce mieszkaniowej oznaczają, że era korzystnych cenowo nabyć mieszkań komunalnych zmierza ku końcowi. Lokatorzy, którzy rozważają wykup zajmowanego lokalu, mają czas maksymalnie do 30 czerwca 2027 r., aby skorzystać z preferencyjnych warunków i ulg. Po tym terminie cena będzie kalkulowana wyłącznie rynkowo, co dla wielu rodzin może wiązać się z różnicą wynoszącą dziesiątki, a nawet setki tysięcy złotych.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu w całości. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.