Według dyrektorów finansowych, stale rosnące koszty operacyjne związane z cenami energii, surowców czy zatrudnienia to największe wyzwanie, z jakim przyjdzie im się zmierzyć w 2026 roku.
- Dyrektorzy finansowi (CFO) odpowiadają za skuteczną realizację budżetów firm.
- Firma doradcza KPMG przeprowadziła badanie wśród ponad 200 dyrektorów finansowych z dużych i średnich firm, pytając o kluczowe wyzwania na rok 2026.
- Ponad połowa badanych wskazała na rosnące koszty operacyjne, które obejmują między innymi wzrost cen energii, surowców oraz wynagrodzeń.
Firma doradcza KPMG we współpracy z ACCA opublikowała wyniki pierwszej edycji raportu „Perspektywy i wyzwania CFO na 2026 rok”.
– Zrozumienie priorytetów i wyzwań stojących przed osobami zarządzającymi finansami w firmach jest kluczowe, zwłaszcza w obliczu ewolucji ich roli. Aż 92 proc. respondentów zadeklarowało znaczące rozszerzenie zakresu obowiązków w ostatnich latach, często wykraczające poza tradycyjne obszary finansowe – komentuje wyniki raportu Adam Popłonkowski, partner w zespole finansowania i restrukturyzacji KPMG w Polsce.
Podkreśla on, że rola dyrektora finansowego coraz bardziej wykracza poza księgowość i podatki, obejmując również IT, ESG, analizę danych czy zarządzanie zakupami.
Rosnące koszty operacyjne największym wyzwaniem dla CFO
Uczestnicy badania, zapytani o główne wyzwania związane z zarządzaniem finansami firm, najczęściej wskazywali na koszty operacyjne. Problem ten zidentyfikowało 52 proc. badanych. Czynniki te obejmują:
- wzrost cen energii,
- wzrost wynagrodzeń,
- wzrost cen surowców.
Zgodnie z raportem KPMG, sektory najbardziej dotknięte presją kosztową to:
- energetyka (41 proc. firm redukuje koszty),
- dobra konsumpcyjne (37 proc.),
- budownictwo i transport-spedycja-logistyka (TSL) (27 proc.).
To wyzwanie ma dla dyrektorów finansowych znacznie większe znaczenie niż zmienność warunków gospodarczych, rozwój firmy, digitalizacja czy braki kompetencyjne w zespołach. Na ten ostatni czynnik wskazało jedynie 15 proc. badanych CFO.
Luka kompetencyjna w firmach nadal stanowi problem
Z kolei ubiegłoroczne badanie platformy rekrutacyjnej Indeed wykazało, że dla 74 proc. pracodawców brak wykwalifikowanych kandydatów stanowi istotny problem, a dla ponad połowy rekrutacja staje się coraz trudniejsza.
Jak przedstawia się sytuacja na polskim rynku pracy? Wyniki raportu płacowego Hays wskazują, że w 2025 roku, pomimo rosnącej liczby aplikacji na oferty pracy, 71 proc. firm doświadczyło luki kompetencji. Jednocześnie aż 47 proc. firm rekrutujących spodziewa się trudności w znalezieniu odpowiednich kandydatów.
– W najbliższym czasie firmy powinny skupić się na identyfikowaniu i rozwijaniu samodzielnych, efektywnych i wykwalifikowanych menedżerów, a także na budowaniu kultury organizacyjnej wspierającej płynne przechodzenie przez zmiany w niepewnym świecie – komentuje wyniki raportu Agnieszka Czarnecka, CEE HR consultancy manager w Hays Poland.
Redukcja kosztów operacyjnych i finansowanie projektów
Zapytani o sposoby radzenia sobie z realizacją swoich zadań, dyrektorzy finansowi najczęściej wskazują na redukcję kosztów operacyjnych. Deklaruje to blisko jedna trzecia firm (29 proc.), co oznacza wzrost o 21 punktów procentowych w ujęciu rocznym. Jednocześnie odsetek firm zwiększających koszty operacyjne spadł dwukrotnie – z 25 proc. do 13 proc. Najczęściej tę strategię stosują firmy z sektora technologii informatycznych, mediów i komunikacji.
– Połowa firm planujących redukcję kosztów wskazała presję na płynność finansową (51 proc. firm z tej grupy) oraz wzrost kosztów finansowania zobowiązań (49 proc.) jako największe trudności, oceniając je jako bardziej palące niż rosnące ceny energii czy wynagrodzeń (41 proc.). Oznacza to, że rosnące oprocentowanie zobowiązań jest częstszą przyczyną poszukiwania oszczędności budżetowych niż rosnące koszty operacyjne, zwłaszcza wśród średnich firm, które stanowią zdecydowaną większość firm redukujących koszty. Biorąc jednak pod uwagę systematyczne obniżanie stóp procentowych przez NBP w ostatnich miesiącach, można spodziewać się, że presja kosztowa wynikająca z obsługi zadłużenia będzie stopniowo słabnąć – komentuje Jarosław Konopka, partner associate, lider zespołu CFO Advisory w KPMG w Polsce.
Odpowiadając na pytanie o optymalizację struktur finansowania w 2026 roku, dyrektorzy finansowi najczęściej wskazują na:
- finansowanie konkretnych projektów – 41 proc. badanych,
- dywersyfikację źródeł dochodu – 30 proc. badanych,
- redukcję zadłużenia i poprawę wskaźników finansowych – 26 proc. firm,
- refinansowanie obecnego zadłużenia – 17 proc. badanych,
- pozyskanie kapitału własnego – 14 proc. badanych.
– Dyrektorzy finansowi funkcjonują obecnie w warunkach podwyższonej niepewności makroekonomicznej, narastającej presji regulacyjnej oraz szybko postępującej transformacji technologicznej. Jednocześnie ich rola wyraźnie ewoluuje – od tradycyjnego strażnika finansów w kierunku strategicznego partnera zarządu, współodpowiedzialnego za długoterminową odporność i konkurencyjność organizacji. Równolegle rosną inwestycje w technologie – w szczególności sztuczną inteligencję i zaawansowaną analitykę, które stają się fundamentem decyzji biznesowych. To wszystko sprawia, że funkcja finansowa staje się jednym z kluczowych filarów budowania wartości i stabilności organizacji w długim horyzoncie – mówi Agnieszka Jarosz, dyrektor zarządzająca ACCA w Europie Wschodniej i Północnej.
CFO chcą inwestować w rozwój sztucznej inteligencji
Wśród priorytetów inwestycyjnych na 2026 rok dominują technologie wspierające podejmowanie decyzji. Rozwój zdolności w zakresie sztucznej inteligencji w funkcji finansowej deklaruje 31 proc. CFO. Niemal równie często pojawiają się inwestycje w narzędzia do zarządzania płynnością, prognozowania przepływów pieniężnych (cash flow forecasting) oraz business intelligence i zaawansowaną analitykę finansową (po 29 proc.).
Firmy o przychodach przekraczających 100 mln zł szczególnie wyraźnie akcentują znaczenie business intelligence i analityki danych, traktując je jako kluczowe wsparcie w zarządzaniu złożonymi strukturami operacyjnymi i finansowymi.
– Taki układ priorytetów pokazuje, że jakość i obszerność danych, a w rezultacie wnikliwość uzyskanych wniosków, które można przełożyć na skuteczne decyzje strategiczne, są kluczowymi obszarami zainteresowania działów finansowych. Obok sztucznej inteligencji, szczególną wagę zyskują narzędzia zarządzania płynnością, która okazała się wyzwaniem numer jeden dla rosnącej z roku na rok liczby firm planujących redukcję budżetu operacyjnego – wskazują autorzy raportu.
Podkreślają oni, że priorytety inwestycyjne są podobne w średnich i dużych firmach. Jedyna istotna różnica dotyczy systemów do raportowania regulacyjnego i zgodności (compliance), które są częściej wybierane przez duże firmy (25 proc.) niż przez średnie (17 proc.).
– Rok 2026 będzie okresem intensywnego porządkowania finansów i optymalizacji procesów, w którym kluczowe stanie się budowanie większej elastyczności i odporności kosztowej organizacji – podsumowuje Adam Popłonkowski.
Wyniki Biznes Fakty:
- Wzrost kosztów operacyjnych (energia, surowce, wynagrodzenia) to główne wyzwanie dla 52% dyrektorów finansowych w 2026 roku.
- Sektory najbardziej obciążone presją kosztową to energetyka (41% firm redukuje koszty), dobra konsumpcyjne (37%) oraz budownictwo i TSL (27%).
- Pomimo rosnących kosztów, luka kompetencyjna w Polsce nadal jest znaczącym problemem – 71% firm doświadcza jej w 2025 roku.
- Najczęściej wybieraną strategią radzenia sobie z wyzwaniami jest redukcja kosztów operacyjnych (29% firm), co oznacza wzrost o 21 p.p. rok do roku.
- Priorytetami inwestycyjnymi CFO na 2026 rok są technologie wspierające decyzje, w tym sztuczna inteligencja (31%), narzędzia do zarządzania płynnością (29%) oraz business intelligence i analityka (29%).
- Rola dyrektora finansowego ewoluuje od tradycyjnego zarządcy finansów do strategicznego partnera, odpowiedzialnego za długoterminową odporność i konkurencyjność organizacji.
Więcej informacji na : www.pulshr.pl