Osoby samotnie wychowujące dzieci mogą skorzystać z preferencyjnych zasad rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Kluczowe jest jednak spełnienie określonych warunków ustawowych. Z tej preferencji korzystają również osoby rozwiedzione oraz rodzice wychowujący dzieci w konkubinacie. Administracja skarbowa prowadzi weryfikację, czy podatnicy spełniają wymogi formalne. Dostępne informacje wskazują, na jakiej podstawie urzędnicy identyfikują osoby do kontroli oraz jakie dokumenty mogą być wymagane w 2026 roku. Preferencyjne rozliczenie pozwala samotnemu rodzicowi uzyskać maksymalny zwrot podatku w wysokości 27 600 zł. W ubiegłym roku z tej możliwości skorzystało ponad 600 tysięcy podatników, co oznacza wzrost o 55 tysięcy osób w porównaniu do danych sprzed dwóch lat. Ministerstwo Finansów, w odpowiedzi na pytania Business Insider z dnia 20 lutego 2026 r., przedstawiło zasady weryfikacji podatników korzystających z ulgi dla samotnych rodziców. Podkreślono, że wybór takiego sposobu rozliczenia przez podatnika nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości, co może prowadzić do konieczności złożenia korekty zeznania i dopłaty podatku. ## Korzyści z preferencyjnego rozliczenia jako samotny rodzic Możliwość rozliczenia na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dziecko wynika z przepisów art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT. Preferencja ta przynosi dwie główne korzyści: 1. **Podwójna kwota wolna od podatku**: Samotni rodzice mogą uwzględnić podwójną kwotę wolną od podatku, co oznacza 2 x 30 000 zł = 60 000 zł. Stanowi to bezpośrednią oszczędność podatkową. 2. **Korzystniejsza metoda obliczania podatku**: W efekcie zastosowania preferencji, nawet przy niskich dochodach (np. 6 000 zł, podczas gdy średnie wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2026 r. wyniosło 9 002,47 zł), zysk podatkowy z preferencji może wynieść 3 600 zł rocznie. ## Czy Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) weryfikuje rozliczenia samotnych rodziców? Ministerstwo Finansów potwierdziło, że pracownicy urzędów skarbowych corocznie przeprowadzają weryfikację prawidłowości rozliczeń podatkowych, w tym zeznań składanych przez osoby korzystające z preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowujące dzieci. „Działania weryfikacyjne podejmowane są na podstawie analizy ryzyka wystąpienia nieprawidłowości” – wyjaśnia resort. Oznacza to, że sam fakt skorzystania z ulgi nie skutkuje automatycznym wszczęciem postępowania sprawdzającego czy kontroli. Kluczowe jest jednak, aby podatnik faktycznie spełniał ustawowe warunki i posiadał odpowiednią dokumentację potwierdzającą ten fakt. Ministerstwo zwraca uwagę, że zdarzają się przypadki, gdy sposób rozliczenia deklarowany przez podatnika nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym. W takiej sytuacji konieczna jest korekta zeznania i uregulowanie należności podatkowej. ## Czynniki wpływające na decyzję o weryfikacji rozliczenia samotnego rodzica Według Ministerstwa Finansów, decyzja o weryfikacji rozliczenia może być oparta na informacjach posiadanych przez organy KAS, pozyskiwanych m.in. z baz danych. Potencjalne przesłanki do weryfikacji to: * **Brak korzystania z ulgi prorodzinnej**: Może budzić wątpliwości, dlaczego rodzic nie skorzystał z przysługującej mu ulgi. * **Korzystanie z ulgi prorodzinnej przez dwie osoby na te same dzieci**: Wskazuje na potencjalne podwójne skorzystanie z ulgi. * **Wiek dziecka**: Szczególnie istotny w kontekście kryteriów ustawowych dotyczących pełnoletnich dzieci uczących się. * **Dochody uzyskane przez dziecko**: Ma znaczenie przy rozliczeniu pełnoletnich dzieci, aby nie przekroczyć limitu dochodów. * **Korekta zeznania podatkowego z innym sposobem rozliczenia**: Może sugerować wcześniejsze błędy lub celową zmianę sposobu rozliczenia. Dodatkowo, jako przesłanka do analizy może posłużyć informacja sygnalna otrzymana przez organy KAS (tzw. „donos”). Należy jednak podkreślić, że samo otrzymanie takiej informacji nie przesądza o automatycznym wszczęciu czynności sprawdzających. Organy KAS nie są związane takimi informacjami, ale mogą one stanowić podstawę do dalszych analiz. Ostateczna decyzja o podjęciu działań zależy od wyniku analizy ryzyka. ## Wymagane dokumenty przez podatnika W przypadku chęci weryfikacji przez urząd skarbowy, czy podatnik spełnia warunki do rozliczenia jako samotny rodzic, przeprowadzane są tzw. czynności sprawdzające. W tym trybie pracownicy urzędów skarbowych kierują do podatników wezwania, prosząc o przedłożenie dokumentów potwierdzających status osoby samotnie wychowującej dziecko. Następnie ustalane są dane dotyczące dziecka oraz weryfikowane są pozostałe warunki określone w ustawie o PIT. Organy KAS mogą również prosić o inne dokumenty, potwierdzające prawo do preferencyjnego rozliczenia, w zależności od ustaleń i powziętych wątpliwości co do stanu faktycznego. ## Warunki do spełnienia przez samotnych rodziców zgodnie z przepisami Za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się rodzica lub opiekuna prawnego, który w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci i jest: * panną, kawalerem, * wdową, wdowcem, * rozwódką, rozwodnikiem, * osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub * osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Należy pamiętać, że **tylko jeden z rodziców** lub opiekunów prawnych dziecka może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4f ustawy o PIT). Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, preferencyjnie rozliczyć się może osoba posiadająca: 1. **Dziecko małoletnie**: W przypadku dzieci małoletnich nie ma limitu dochodów, jakie mogą one uzyskać. 2. **Dziecko pełnoletnie otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną**: Bez limitu dochodów dziecka. 3. **Dziecko pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się**: W tym przypadku obowiązuje limit dochodów dziecka. Dochody lub przychody nie mogą przekroczyć dwunastokrotności kwoty renty socjalnej (tj. 22 546,92 zł dla dochodów osiągniętych w 2025 r.). ## Kto nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko? Nie może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia osoba, która: * Wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. * W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, w związku z którą obojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze 800+. — **Wyniki Biznes Fakty:** * **Cel kontroli:** Administracja skarbowa weryfikuje osoby korzystające z ulgi dla samotnych rodziców w celu potwierdzenia spełnienia warunków ustawowych. * **Podstawa weryfikacji:** Analiza ryzyka nieprawidłowości, dane z baz danych KAS, informacje sygnalne. * **Wymagane dokumenty:** Dowody potwierdzające status samotnego rodzica oraz dane dziecka. * **Konsekwencje niespełnienia warunków:** Konieczność złożenia korekty PIT i dopłaty podatku. * **Przyszłe regulacje:** W 2026 roku oczekuje się kontynuacji dotychczasowych praktyk weryfikacyjnych, z potencjalnym naciskiem na precyzyjne stosowanie przepisów. * **Ulga prorodzinna:** Kluczowe jest udokumentowanie prawa do preferencyjnego rozliczenia i brak równoczesnego korzystania z innych ulg w sposób sprzeczny z przepisami. * **Opieka naprzemienna:** Wyklucza możliwość skorzystania z ulgi dla samotnego rodzica, jeśli świadczenie 800+ jest przyznane obojgu rodzicom.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl