[cite: 15, 16] W kontekście ostatnich, znaczących wstrząsów gospodarczych, europejska gospodarka wykazała się nadzwyczajną zdolnością adaptacyjną. Niemniej jednak, jak podkreśla Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) w swoim najnowszym „Investment Report”, kluczowym determinantem dalszego wzrostu gospodarczego i akumulacji kapitału w przyszłości będzie silne ukierunkowanie na wsparcie inwestycji prywatnych.
„Nowy porządek globalny stanowi wyzwanie dla tradycyjnych filarów bezpieczeństwa, stabilności i konkurencyjności Europy. Napięcia geopolityczne i przesunięcia w układzie sojuszy transatlantyckich zbiegają się w czasie z fundamentalną rewolucją technologiczną. Jednocześnie, sektory gospodarki zeroemisyjnej mają potencjał do dynamicznego rozwoju” – czytamy w raporcie.
„Rewolucja cyfrowa przyczynia się do wzrostu produktywności i efektywności, wspiera integrację gospodarczą, społeczną i terytorialną, a także stymuluje innowacje. W skali globalnej, nasilająca się rywalizacja mocarstw zbliża Unię Europejską i inne państwa o podobnych poglądach. Te gwałtowne zmiany wymagają radykalnej reorientacji inwestycyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem sektora prywatnego, w obszarach takich jak bezpieczeństwo, obronność, technologie, energetyka, zasoby naturalne, dostęp do rynków i handel” – dodano. Analiza EBI wskazuje na niewykorzystany potencjał jednolitego rynku UE. Bank ocenia, że poprawa jego funkcjonowania i zwiększenie skali działalności wzmocniłoby pozycję Unii Europejskiej zarówno na rynku wewnętrznym, jak i na arenie międzynarodowej. „Jednolity rynek UE zapewnia niezbędną skalę, możliwości biznesowe oraz efektywną i bezpieczną organizację europejskich łańcuchów dostaw; jego znaczenie w zwiększaniu potencjału inwestycyjnego jest niepodważalne. Jednolity rynek stanowi podstawę około 25% nowych inwestycji odnotowanych w UE od lat 80. XX wieku. Niemniej jednak, proces integracji ulega spowolnieniu: 62% przedsiębiorstw w UE zgłasza trudności związane z fragmentacją rynku przy eksporcie. Wyeliminowanie tych barier mogłoby zwiększyć intensywność inwestycji przedsiębiorstw o 10%, przynosząc jeszcze większe korzyści w przypadku inwestycji niematerialnych, które mają kluczowe znaczenie dla innowacyjności UE” – ocenia EBI. „Efektywność i skala rynku UE są kluczowymi atutami zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i globalnym. Na arenie międzynarodowej Europa nadal postrzegana jest jako stabilny i godny zaufania partner, aktywnie zawierający nowe umowy o współpracy z Ameryką Łacińską (Mercosur) i Indiami. Szacunki Grupy EBI wskazują, że negocjowane obecnie umowy o wolnym handlu – obejmujące 12,5% eksportu UE do krajów trzecich – mogą potencjalnie zwiększyć eksport do krajów objętych umowami o 20,6%, podnosząc całkowity eksport UE o 2,6%” – czytamy w raporcie. EBI sugeruje, że unia oszczędnościowo-inwestycyjna mogłaby uwolnić zasoby oszczędnościowe UE w celu finansowania innowacyjnych przedsiębiorstw na terenie całej Europy.
„Sprawdzone instrumenty sektora publicznego, takie jak podział ryzyka, sekurytyzacja, a także instrumenty kapitałowe i dłużne o podwyższonym ryzyku, skutecznie mobilizują prywatne oszczędności. Mechanizmy paneuropejskie wyrównują szanse, zwiększając dostęp przedsiębiorstw do kapitału na rozwój i wspierając tworzenie silniejszych ekosystemów innowacji” – wskazano.
„Dla inwestorów, takich jak fundusze emerytalne i firmy ubezpieczeniowe, instrumenty paneuropejskie otwierają nowe możliwości inwestycyjne i zwiększają dywersyfikację ryzyka” – dodano. Autorzy raportu podkreślają, że przewaga konkurencyjna Europy w dynamicznie zmieniających się sektorach opiera się na jej zdolności do integracji innowacyjności, zrównoważonego rozwoju i skali rynku. „Europa utrzymuje silną pozycję na rynku światowym w kilku strategicznych branżach, w tym w technologiach medycznych, zaawansowanej produkcji i robotyce, technologiach czystej energii, rolnictwie i bioekonomii, sprzęcie półprzewodnikowym, lotnictwie, informatyce kwantowej i wysokowydajnej oraz motoryzacji” – wskazuje EBI. W ocenie EBI, choć cyfryzacja i wdrażanie sztucznej inteligencji (AI) zwiększają wydajność europejskich przedsiębiorstw, generują one również strategiczne zależności w coraz bardziej spolaryzowanym świecie. „Analiza EBI dowodzi, że wdrożenie AI miało już istotny wpływ na produktywność przedsiębiorstw w UE, odpowiadając za około 12% całkowitego wzrostu wydajności odnotowanego od 2019 roku. W perspektywie krótkoterminowej Europa skorzysta ze swojej silnej bazy przemysłowej i sprzyjającej infrastruktury cyfrowej” – zaznaczono. „W perspektywie długoterminowej rozwój generatywnej sztucznej inteligencji doprowadzi do nasilenia zależności strategicznych oraz zwiększenia potrzeb inwestycyjnych w zakresie innowacji, centrów danych i energetyki. Pozycja strategiczna Europy zostanie wzmocniona poprzez skoordynowane, paneuropejskie podejście, uwzględniające inicjatywy i inwestycje w zakresie najnowocześniejszej infrastruktury obliczeniowej, przestrzeni danych UE oraz cyberbezpieczeństwa” – dodano. W kontekście sektora energetycznego, EBI podkreśla konieczność przyspieszenia inwestycji w transgraniczne połączenia międzysystemowe i rozwiązania zwiększające elastyczność systemu (np. poprzez integrację magazynowania energii z jej produkcją), a także w sieć elektroenergetyczną i szerszą elektryfikację, aby zapobiec powstawaniu nowych wąskich gardeł. Odnosząc się do wydatków na obronność, autorzy raportu zauważają, że choć ich priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa i odporności Europy, mogą one przyczynić się do szerszego wzrostu gospodarczego poprzez zwiększenie produktywności, zwłaszcza w obszarze badań, rozwoju i innowacji w sektorze wojskowym i produktów podwójnego zastosowania, a także w ramach inwestycji. Autorzy publikacji podkreślają, że mimo iż Europa nadal przoduje na świecie pod względem wyników społecznych i dobrobytu – dzięki kompleksowym systemom zabezpieczenia społecznego, wysokim standardom usług publicznych i silnej spójności społecznej – inwestycje w sferze społecznej mają kluczowe znaczenie. „Potrzeby mieszkaniowe stają się coraz bardziej palące: 51% mieszkańców miast UE wskazuje brak przystępnych cenowo mieszkań jako swój najpilniejszy problem. Rozwiązanie problemu niedoboru mieszkań umożliwiłoby ludziom migrację do obszarów z lepszymi możliwościami zatrudnienia i mogłoby zwiększyć PKB UE o 1,7%, a także zredukować nierówności płacowe w całej UE o około 1,5%” – szacuje Europejski Bank Inwestycyjny. Autorzy raportu zaznaczają, że ze względu na ograniczone dostępne zasoby, przyszłe wsparcie publiczne będzie musiało być jeszcze bardziej skoncentrowane na efektywności i mobilizacji kapitału prywatnego. (PAP Biznes) pat/ ana/ ### Wyniki Biznes Fakty: * **Odporność gospodarki UE**: Pomimo globalnych wstrząsów, gospodarka europejska wykazała się znaczną odpornością. * **Kluczowe znaczenie inwestycji prywatnych**: Wzrost gospodarczy i inwestycje w przyszłości będą silnie zależeć od wsparcia inwestycji prywatnych. * **Potencjał jednolitego rynku UE**: Usprawnienie funkcjonowania jednolitego rynku może znacząco wzmocnić pozycję UE i zwiększyć intensywność inwestycji. Fragmentacja rynku stanowi barierę dla 62% firm. * **Wzrost eksportu**: Negocjowane umowy handlowe mogą potencjalnie zwiększyć eksport UE o ponad 20%. * **Cyfryzacja i AI**: Sztuczna inteligencja przyczynia się do wzrostu wydajności (ok. 12% od 2019 r.), ale generuje również strategiczne zależności. * **Transformacja energetyczna**: Konieczne są inwestycje w infrastrukturę energetyczną, sieć elektroenergetyczną i elektryfikację, aby zapobiec wąskim gardłom. * **Wzrost wydatków na obronność**: Wydatki na obronność mogą stymulować wzrost gospodarczy poprzez innowacje i inwestycje. * **Problemy mieszkaniowe**: Brak przystępnych cenowo mieszkań jest kluczowym problemem w UE, a jego rozwiązanie może zwiększyć PKB o 1,7%. * **Priorytet mobilizacji kapitału prywatnego**: Wobec ograniczonych zasobów, wsparcie publiczne powinno koncentrować się na efektywności i przyciąganiu kapitału prywatnego.
Źródło wiadomości : www.bankier.pl