Obywatelka Ukrainy, legalnie mieszkająca i pracująca we Wrocławiu, z meldunkiem i odprowadzanymi w Polsce podatkami, spotkała się z odmową skorzystania z płatności ratalnej przy zakupie mebli w IKEA. Powodem, jak usłyszała, jest wymóg posiadania polskiego dowodu osobistego, co wzbudziło pytania o zgodność z prawami konsumentów i potencjalną dyskryminację. W kontekście rynku nieruchomości i inwestycji, takie sytuacje mogą mieć wpływ na postrzeganie dostępności finansowania dla osób spoza Polski, choć posiadają one stabilną pozycję ekonomiczną w kraju.
Historia obywatelki Ukrainy, Anny Shepel, która od czterech lat mieszka we Wrocławiu, ma stałe zatrudnienie na uczelni, a jej syn chodzi do polskiej szkoły, choć oboje posiadają meldunek i płacą podatki w Polsce, wywołała dyskusję. Kiedy Anna Shepel chciała zakupić szafę w sklepie IKEA i skorzystać z płatności ratalnej, usłyszała, że jest to możliwe tylko dla posiadaczy polskiego dowodu osobistego.
– Zostałam poinformowana, że z możliwości płatności ratalnej mogą korzystać wyłącznie obywatele polscy – relacjonuje dla Bankier.pl Anna Shepel. – Nie potrafię zrozumieć, dlaczego, mimo legalnego pobytu w Polsce, posiadania meldunku, stabilnego zatrudnienia i regularnego opłacania podatków, jestem traktowana w sposób odmienny.
W odpowiedzi na zapytania Bankier.pl, sieć IKEA oraz operator finansowy, Ikano Bank, przedstawili swoje stanowisko.
Polski dowód jako klucz do finansowania, nie obywatelstwo
Jerzy Biskup, Branch Manager w Ikano Banku, wyjaśnił, że system ratalny w sklepach IKEA opiera się na zdalnym rozwiązaniu samoobsługowym, wprowadzonym w ubiegłym roku. Proces ten wymaga samodzielnego wnioskowania o finansowanie przez klienta, wraz z w pełni zdalną weryfikacją tożsamości.
– W obecnym modelu proces weryfikacji tożsamości klienta jest realizowany z wykorzystaniem polskiego dowodu osobistego. Nie jest to jednak reguła podyktowana obywatelstwem klienta ani polityką wykluczania określonych grup, a jedynie wymogiem posiadania dokumentu, który umożliwia automatyczną i szybką weryfikację tożsamości w procesie cyfrowym – tłumaczy Jerzy Biskup w rozmowie z Bankier.pl.
Przedstawiciel Ikano Banku podkreśla, że wynika to z aktualnych możliwości technologicznych zastosowanego systemu zdalnej identyfikacji klienta. Jest to niezbędny element udzielania kredytu, zgodny z obowiązującymi przepisami oraz standardami bezpieczeństwa.
– Zdajemy sobie sprawę, że liczba osób pochodzących z innych krajów, które aktywnie uczestniczą w życiu gospodarczym Polski, stale rośnie. Dlatego intensywnie pracujemy nad rozwiązaniami, które w przyszłości umożliwią rozszerzenie procesu zdalnej identyfikacji o inne dokumenty potwierdzające tożsamość – deklaruje Jerzy Biskup. – Naszym priorytetem jest stopniowe zwiększanie dostępności oferowanego finansowania dla jak najszerszej grupy klientów, którzy legalnie mieszkają i pracują w Polsce.
Potencjalna dyskryminacja w inkluzywnej marce?
Michał Herde, prezes warszawskiego oddziału Federacji Konsumentów, uważa, że opisana sytuacja może nosić znamiona dyskryminacji.
– Oczywiście, brak polskiego dowodu osobistego może być jednym z elementów oceny ryzyka kredytowego, ale nie powinien być czynnikiem decydującym – komentuje dla Bankier.pl Michał Herde. – Jak wynika z informacji dostępnych na stronie internetowej, odmowa udzielenia finansowania może dotyczyć nie tylko obywateli Ukrainy, ale również obywateli Unii Europejskiej. Tymczasem wiele osób, które nie posiadają polskiego dowodu osobistego, posiada stabilną sytuację życiową w Polsce, co mogą udokumentować na różne sposoby. W naszej ocenie, proces oceny powinien być bardziej elastyczny i wszechstronny, ponieważ brak polskiego dowodu osobistego nie przesądza bezpośrednio o prawdopodobieństwie spłaty zobowiązania kredytowego. Biorąc pod uwagę wizerunek IKEA jako firmy dbającej o inkluzywność, można oczekiwać bardziej dopasowanej do realiów oferty.
Do momentu publikacji tego artykułu sieć IKEA nie udzieliła odpowiedzi na pytania redakcji dotyczące tej sprawy.
Wyniki Biznes Fakty:
- Rynek Nieruchomości: Dostępność finansowania kredytowego i ratalnego jest kluczowa dla dynamiki rynku nieruchomości. Bariery w dostępie, nawet dla osób z ugruntowaną pozycją ekonomiczną w kraju, mogą spowalniać transakcje i wpływać na popyt. W kontekście prognoz na rok 2026, stabilność i szeroki dostęp do finansowania będą nadal istotnymi czynnikami dla sektora mieszkaniowego.
- Czynsze Komercyjne: Choć omawiana sytuacja dotyczy konsumentów, pośrednio wpływa na rynek komercyjny. Firmy działające na polskim rynku, w tym sieci handlowe, muszą uwzględniać różnorodność demograficzną swoich klientów. Polityka finansowa i dostępność kredytowa dla pracowników i przedsiębiorców z zagranicy może mieć znaczenie dla stabilności rynków najmu biur i lokali handlowych, zwłaszcza w perspektywie rozwoju gospodarczego do 2026 roku.
- Trendy Deweloperskie 2026: Prognozy deweloperskie na 2026 rok wskazują na rosnące znaczenie segmentów rynku przyjaznych dla obcokrajowców, zarówno pod względem ofert mieszkaniowych, jak i usług. Możliwość uzyskania finansowania na zakup nieruchomości lub wyposażenia jest fundamentalna. Wyzwania związane z kredytami hipotecznymi i kredytami konsumenckimi dla osób nieposiadających polskiego obywatelstwa mogą stać się barierą dla deweloperów celujących w tę grupę nabywców. Zdolność kredytowa, niezależnie od dokumentów, powinna być oceniana wszechstronnie.
Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej : www.bankier.pl