Świadczenia socjalne i zdrowotne ulegają ograniczeniu. Nowe prawo ureguluje kwestie związane z legalizacją pobytu oraz edukacją uczniów pochodzących z Ukrainy.
- Od czwartku, 5 marca wchodzą w życie przepisy ustawy ograniczające pomoc dla obywateli Ukrainy.
- Dokument ten przedłuża legalność pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były tymczasowo przedłużane w związku z konfliktem.
- Nowe prawo reguluje kwestię numeru PESEL UKR.
- Świadczenia socjalne oferowane przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ulegają ograniczeniu.
- Do końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań w szkołach, transportu i pomocy materialnej dla ukraińskich uczniów.
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na Businessinsider.com.pl
Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw została podpisana przez Prezydenta Karola Nawrockiego 19 lutego.
Nowe przepisy będą stopniowo wygaszały specjalne regulacje dla uchodźców z Ukrainy, jednocześnie zachowując tymczasową ochronę do dnia 4 marca 2027 r.
**Specustawa** (ustawa pomocowa), obowiązująca od 2022 r., stworzyła odrębny system prawny ułatwiający obywatelom Ukrainy pobyt, pracę, dostęp do świadczeń i edukacji. **Nowa ustawa ten system wygasza**, zastępując go wspólnym systemem ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców. Kluczowe mechanizmy specustawy nie znikają, lecz zostają przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Przeczytaj: Trzy województwa zdominowane przez ukraińskie firmy. Jest zaskoczenie?
Ukraińcy tracą część świadczeń. Wprowadzenie nowych przepisów
Większość przepisów zaczyna obowiązywać w czwartek, 5 marca.
Dokument ten przedłuża legalność pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były w związku z konfliktem tymczasowo przedłużane. Rozwiązanie to umożliwi im złożenie wniosku o legalny pobyt do dnia 4 marca 2027 r.
Przeczytaj: ZUS ogłosił zmiany w 800 plus. Świadczenie już nie dla wszystkich
**Regulacje dotyczące numeru PESEL UKR zostały przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.** Numer ten nadal będzie służył jako potwierdzenie legalnego pobytu. Ustawa zakłada zastąpienie papierowego zaświadczenia wydawanego przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców elektroniczną kartą DIIA, a także umożliwienie potwierdzania tożsamości i pobytu za pomocą aplikacji mObywatel.
**Przeniesione zostały również regulacje ze specustawy dotyczące utraty i wygaśnięcia statusu UKR.** Warunki przyznawania świadczeń rodzinnych na podstawie specustawy będą obowiązywały do końca bieżącego okresu świadczeniowego.
Nowe przepisy dotyczące Ukraińców wchodzą w życie. Kluczowe zmiany
Istotną zmianą jest wprowadzenie wymogu złożenia wniosku o numer PESEL UKR w terminie 30 dni od dnia wjazdu do Polski. Niezłożenie wniosku w tym terminie spowoduje wygaśnięcie ochrony czasowej. Niewywiązanie się z obowiązku rejestracji po przyjeździe będzie traktowane jako rezygnacja z ochrony czasowej.
Świadczenia socjalne oferowane przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców **ulegają ograniczeniu.** Opieka zdrowotna będzie udzielana:
- wyłącznie osobom małoletnim,
- osobom pracującym,
- ofiarom tortur i przemocy seksualnej,
- grupom szczególnie wrażliwym zamieszkującym w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania.
Osoby niepracujące będą podlegały opiece medycznej na takich samych zasadach, jak inni niepracujący cudzoziemcy przebywający w Polsce.
Ustawa ogranicza pomoc uchodźcom w zakresie zakwaterowania i wyżywienia, która będzie dostępna jedynie dla grup szczególnie wrażliwych.
Przeczytaj: Co Polacy naprawdę myślą o uchodźcach z Ukrainy? Najnowszy sondaż
Zasady dostępu do opieki medycznej, możliwość przekazywania danych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o osobach pracujących oraz zasady prowadzenia postępowań przez ZUS w sprawach osób objętych ochroną tymczasową również zostaną przeniesione do nowej ustawy.
Ukraińcy tracą część świadczeń. Zmiany dla uczniów
Ustawa wprowadza przepisy przejściowe, które umożliwią płynne wygaszenie nadzwyczajnych rozwiązań i przejście do nowego stanu prawnego. Dotyczy to m.in. wypłaty świadczeń rodzinnych oraz przedłużenia ważności wiz i dokumentów do 4 marca 2027 r. Nowa ustawa dostosowuje polskie przepisy do decyzji Rady Unii Europejskiej, która wydłużyła okres obowiązywania ochrony czasowej do wspomnianego dnia.
Przeczytaj: Już prawie co siódma mała firma w Polsce jest własnością obcokrajowców. Zakładają je także Rosjanie [NOWE DANE]
Do końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań realizowanych w szkołach, bezpłatnego transportu, pomocy materialnej dla uczniów, możliwości nauki w oddziałach przygotowawczych, dodatkowych lekcji języka polskiego, zwiększonych limitów godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli oraz brak wymogu urzędowego potwierdzenia znajomości języka polskiego dla pomocy nauczyciela i asystentów międzykulturowych. Po tym terminie szkoły powrócą do standardowych zasad organizacji pracy.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.
**Wyniki Biznes Fakty:**
- Zmiany w świadczeniach: Obywatele Ukrainy w Polsce od 5 marca 2026 r. doświadczą ograniczeń w dostępie do niektórych świadczeń socjalnych i zdrowotnych.
- Legalizacja pobytu: Dostęp do ochrony czasowej jest nadal możliwy do 4 marca 2027 r., ale wymaga rejestracji i złożenia wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. Niezłożenie wniosku oznacza rezygnację z ochrony.
- System prawny: Specustawa (ustawa pomocowa) dla obywateli Ukrainy jest wygaszana. Zastępuje ją wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców, przeniesiony do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
- Potwierdzenie tożsamości: PESEL UKR pozostaje narzędziem potwierdzającym legalny pobyt. Możliwe będzie użycie elektronicznej karty DIIA oraz aplikacji mObywatel do identyfikacji.
- Opieka zdrowotna: Dostęp do opieki zdrowotnej jest ograniczony do małoletnich, osób pracujących, ofiar przemocy oraz grup szczególnie wrażliwych w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Osoby niepracujące będą objęte opieką na zasadach ogólnych dla cudzoziemców.
- Zakwaterowanie i wyżywienie: Pomoc w tym zakresie będzie ograniczona do grup szczególnie wrażliwych.
- Edukacja: Finansowanie dodatkowych zadań edukacyjnych dla ukraińskich uczniów (np. lekcje polskiego, transport, pomoc materialna) zostanie utrzymane do końca bieżącego roku szkolnego. Po tym terminie szkoły wrócą do standardowych zasad.
- Przedłużenie pobytu: Ważność wiz i dokumentów pobytowych dla obywateli Ukrainy może być przedłużona do 4 marca 2027 r., zgodnie z decyzją UE.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl