Nawet 3 miliony Polaków może inwestować w kryptowaluty. Zyski, koszty i straty należy rozliczać w zeznaniu PIT. W wielu sytuacjach pojawiają się jednak wątpliwości i problemy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy inwestowanie w kryptowaluty jest powiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą, lub gdy otrzymaliśmy tokeny bądź kryptowaluty w formie darowizny lub w ramach innych mechanizmów, jak np. airdrop. Poniżej wyjaśniamy kwestie podatkowe związane z tymi zagadnieniami.
Kryptowaluty zyskują na popularności wśród polskich inwestorów, stając się alternatywą dla tradycyjnych form inwestowania, takich jak akcje, fundusze ETF czy metale szlachetne. Przychody, koszty, zyski i straty z obrotu kryptowalutami muszą być wykazywane w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT). Proces ten nie zawsze jest prosty, dlatego kluczowe jest zrozumienie, jakie wydatki można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, co stanowi przychód podatkowy i do jakiego źródła przychodów należy je przypisać. Istotne są również inne aspekty rozliczeń podatkowych. Na przykład, nabycie kryptowalut w drodze spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, choć istnieją mechanizmy pozwalające na uniknięcie tego obciążenia. Otrzymanie tokenów w ramach tzw. airdropów może natomiast generować obowiązek zapłaty podatku dochodowego (PIT).
Wiele z powyższych kwestii doczekało się już interpretacji organów podatkowych oraz orzecznictwa sądowego. Staramy się przedstawić kluczowe wnioski płynące z tych rozstrzygnięć. — Nie zawsze jednak stanowisko organów podatkowych jest zgodne z prawem — ocenia Krzysztof Burzyński, doradca podatkowy i partner w BTTP.
Czytaj również: Tak milionerzy unikają podatków. A etatowcy oddają połowę pensji
Czy dla przedsiębiorcy przychody z kryptowalut są traktowane jako przychody z kapitałów pieniężnych, czy z działalności gospodarczej?
W przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (np. w branży IT), które jednocześnie inwestują prywatne środki w kryptowaluty poza sferą działalności — tj. dokonują zakupu i sprzedaży za pośrednictwem prywatnych rachunków bankowych i platform transakcyjnych, bez wykorzystania zasobów firmowych, bez świadczenia usług inwestycyjnych lub doradczych na rzecz osób trzecich i bez powiązania tych operacji z przedmiotem działalności gospodarczej — co do zasady taka aktywność nie może być kwalifikowana jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o PIT musi cechować się m.in. zorganizowaniem i ciągłością. W analizowanej sytuacji można przyjąć, że obrót kryptowalutami jest realizowany jako forma zarządzania majątkiem prywatnym, a nie jako element działalności gospodarczej podatnika. — Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o PIT wymaga m.in. cech zorganizowania i ciągłości, a w tej konfiguracji można przyjąć, że obrót krypto jest realizowany jako zarządzanie majątkiem prywatnym, a nie element działalności IT — twierdzi Krzysztof Burzyński.
W konsekwencji, przychody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych powinny być rozliczane jako przychody z kapitałów pieniężnych (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT), składanych w rocznym zeznaniu PIT-38 po zakończeniu roku podatkowego, według stawki 19%.
— Dochód oblicza się jako różnicę między przychodami ze zbycia (w tym wymianą na walutę tradycyjną, towar, usługę lub uregulowaniem zobowiązania za pomocą kryptowalut) a kosztami uzyskania przychodów określonymi zgodnie z ustawą o PIT. Dochodów z kapitałów pieniężnych nie można łączyć z dochodami z działalności gospodarczej — wyjaśnia Krzysztof Burzyński.
Takie podejście potwierdzają również organy podatkowe. Przykładem może być interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 września 2025 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.582.2025.1.MR).
Czy od otrzymania airdropów należy zapłacić podatek?
Kolejnym problemem podatkowym związanym z kryptowalutami są tzw. airdropy, czyli tokeny lub kryptowaluty dystrybuowane bezpłatnie. W praktyce obciążenie podatkowe związane z airdropami dotyczy osób, które je otrzymują.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznaje, że airdropy mogą generować obowiązek podatkowy już w momencie ich otrzymania, a nie dopiero w momencie ich późniejszej sprzedaży. Jednocześnie organ podatkowy zaznacza, że airdrop co do zasady nie jest darowizną, lecz na potrzeby rozliczeń podatkowych otrzymane tokeny należy traktować jako prawa majątkowe. Taki pogląd wynika z interpretacji indywidualnych Dyrektora KIS (m.in. z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.186.2025.4.JŚ).
W konsekwencji, według stanowiska Dyrektora KIS, wartość otrzymanych tokenów stanowi przychód podatkowy (należy go ustalić według cen rynkowych z dnia ich otrzymania), który musi zostać wykazany w zeznaniu PIT za dany rok podatkowy.
Krzysztof Burzyński podkreśla, że w praktyce oznacza to konieczność bieżącej wyceny tokenów w momencie ich otrzymania oraz archiwizacji danych (kursu wymiany lub źródła wyceny), ponieważ ciężar udowodnienia prawidłowości rozliczenia spoczywa na podatniku.
— Stanowisko organu jest sprzeczne z częścią dotychczasowego orzecznictwa sądowego (m.in. nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 413/23). Część sądów wskazywała, że przychód powstaje dopiero w momencie zbycia (czyli wymiany na środki pieniężne, towary lub usługi) — wyjaśnia Krzysztof Burzyński.
Ekspert dodaje, że nowe stanowisko Dyrektora KIS oznacza dla inwestorów konieczność bieżącej wyceny i rozliczania airdropów. Przy późniejszej sprzedaży, konieczne będzie rozliczenie kolejnego podatku od zysku (różnicy między ceną sprzedaży a wartością z dnia otrzymania), co bywa postrzegane jako „podwójne opodatkowanie”.
— Do czasu ujednolicenia linii orzeczniczej przez sądy, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest rozliczanie airdropów zgodnie z podejściem KIS. Warto jednak śledzić orzecznictwo sądów i rozważyć ewentualne wystąpienie na drogę sporu z organami podatkowymi — radzi Krzysztof Burzyński.
Skutki podatkowe nabycia kryptowalut w spadku
Podobne konsekwencje podatkowe występują w przypadku nabycia kryptowalut np. w drodze dziedziczenia (np. po rodzicu na podstawie testamentu). Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, kryptowaluty należy traktować jako prawa majątkowe.
— Oznacza to, że ich nabycie co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn (obowiązek podatkowy spoczywa na spadkobiercy), niezależnie od technicznego sposobu przeniesienia kryptowalut — wyjaśnia Krzysztof Burzyński. Organy podatkowe przyjmują, że waluty wirtualne mieszczą się w kategorii praw majątkowych ze względu na ich wartość ekonomiczną i możliwość obrotu nimi.
W praktyce jednak, jak wskazuje Krzysztof Burzyński, np. dziecko spadkodawcy (zstępny) może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy, pod warunkiem dopełnienia stosownych formalności.
Należy zgłosić nabycie kryptowalut na formularzu SD-Z2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. — Spełnienie tego warunku pozwala na nabycie kryptowalut w spadku bez podatku, pomimo że co do zasady podlegają one opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn — podkreśla doradca podatkowy.
Takie stanowisko zostało również przedstawione przez Dyrektora KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 17 kwietnia 2025 r. (sygn. 0111-KDIB2-2.4015.27.2025.1.PB).
Kryptowaluty otrzymane w spadku po żonie, pochodzące z jej majątku prywatnego
Problem z kryptowalutami otrzymanymi w spadku pojawia się również w późniejszym czasie, gdy spadkobierca chce je sprzedać. Kwestią sporną jest możliwość uwzględnienia przez sprzedającego kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza gdy sam nie ponosił pierwotnych wydatków na ich nabycie.
Fiskus stoi na stanowisku, że spadkobierca nie może rozpoznać kosztów uzyskania przychodów w takiej sytuacji. Takie stanowisko zajął Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 12 lutego 2025 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.914.2024.2.AK). Podatnik zapytał, czy sprzedając w przyszłości kryptowaluty odziedziczone po zmarłej żonie (stanowiące jej majątek prywatny), może w rozliczeniu PIT-38 uwzględnić jako koszty uzyskania przychodu wydatki poniesione przez żonę na ich zakup lub wartość kryptowalut z dnia nabycia w spadku.
Dyrektor KIS uznał, że taka możliwość nie istnieje. Organ podatkowy wskazał, że kosztami uzyskania przychodu przy zbyciu walut wirtualnych mogą być wyłącznie udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione przez podatnika na ich nabycie oraz koszty związane ze zbyciem. Skoro wydatek na zakup kryptowalut poniosła żona, a spadkobierca nabył je nieodpłatnie w drodze spadku, to po jego stronie nie doszło do poniesienia „ekonomicznego” kosztu nabycia. W rezultacie podatnik nie może pomniejszyć przychodu ze sprzedaży o wydatki poniesione przez spadkodawcę ani o „wartość” kryptowalut z dnia dziedziczenia. Rozliczenie zbycia następuje w PIT-38 bez uwzględnienia tych kosztów (poza ewentualnymi kosztami samej sprzedaży, jeśli wystąpiły i są udokumentowane).
Czy można odliczyć w PIT koszty poniesione na sprzęt komputerowy i energię elektryczną służące kopaniu kryptowalut?
Koszty uzyskania przychodów stanowią wyzwanie również dla tzw. górników kryptowalutowych, którzy dążą do zaliczenia do kosztów wydatków na sprzęt komputerowy oraz energię elektryczną poniesione w celu „kopania” kryptowalut.
Z tej możliwości nie korzystają ani organy podatkowe, ani sądy. Twierdzą, że takie wydatki poniesione przez górników nie stanowią kosztów podatkowych przy rozliczeniu dochodu ze zbycia walut wirtualnych. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2024 r. (sygn. akt II FSK 118/22), podkreślając, że uzyskanie nowej jednostki kryptowaluty jest neutralne podatkowo, a opodatkowaniu podlega dopiero dochód z jej odpłatnego zbycia.
Jednocześnie sąd uznał, że „kopanie” nie jest „nabyciem” waluty wirtualnej, lecz stanowi proces jej wytworzenia (pozyskania pierwotnego). Ustawa podatkowa zezwala na odliczanie wyłącznie udokumentowanych wydatków bezpośrednio poniesionych na nabycie waluty wirtualnej (oraz kosztów jej zbycia). Wydatki związane z jej wytworzeniem, takie jak zakup sprzętu czy koszt energii elektrycznej, nie mieszczą się w tej kategorii.
— Wyrok NSA wydaje się zamykać dyskusję na temat możliwości zaliczenia w koszty wydatków na koparki i energię elektryczną przy rozliczeniu PIT-38, nawet jeśli bez tych nakładów wytworzenie kryptowalut nie byłoby możliwe — komentuje Krzysztof Burzyński.
Czy opłata „gas fee” stanowi przychód lub koszt ze zbycia kryptowalut?
Inwestorzy na rynku kryptowalut spotykają się również z tzw. opłatą „gas fee”. Jest to koszt pobierany w ramach działania protokołu sieci blockchain za realizację transakcji, mający na celu zapewnienie płynności i prawidłowego funkcjonowania sieci.
Zdaniem organów podatkowych, taka opłata stanowi przychód z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej, jako forma uregulowania istniejącego zobowiązania. Takie stanowisko zaprezentował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych (np. z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.882.2023.1.BS oraz z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.687.2023.1.MR).
Stanowisko fiskusa stanowi wyzwanie dla traderów i osób handlujących walutami. Jak tłumaczy Krzysztof Burzyński, opłaty „gas fee” towarzyszą każdej transakcji wymiany walut wirtualnych. Stanowią one niewielki ułamek wartości transakcji, a oszacowanie przychodu z takiej opłaty jest mocno uciążliwe. — Na szczęście sądy administracyjne nie podzielają stanowiska organów podatkowych. W kolejnych wyrokach potwierdzają, że zapłata „gas fee” nie powoduje powstania przychodu (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 178/24) — mówi doradca podatkowy. Wyroki WSA są nadal nieprawomocne, dlatego oczekujemy na ostateczne rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie opłat „gas fee”.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo Business Insider Polska
Wyniki Biznes Fakty:
- Przychody z kryptowalut dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej są zazwyczaj kwalifikowane jako przychody z kapitałów pieniężnych i rozliczane w PIT-38 według stawki 19%.
- Airdropy, czyli darmowe tokeny, mogą stanowić przychód podatkowy już w momencie ich otrzymania, a ich wartość należy ustalić według cen rynkowych z dnia otrzymania.
- Nabycie kryptowalut w spadku podlega podatkowi od spadków i darowizn, ale bliscy zstępni mogą skorzystać ze zwolnienia po dopełnieniu formalności (zgłoszenie na SD-Z2).
- Spadkobierca sprzedający odziedziczone kryptowaluty zazwyczaj nie może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu wydatków poniesionych przez spadkodawcę.
- Wydatki na sprzęt i energię elektryczną związane z kopaniem kryptowalut nie są uznawane za koszty uzyskania przychodu przy zbyciu walut wirtualnych.
- Opłaty „gas fee” w kontekście sądów administracyjnych nie są uznawane za przychód, w przeciwieństwie do interpretacji organów podatkowych.
- Przepisy dotyczące kryptowalut i ich opodatkowania wciąż ewoluują, a orzecznictwo sądowe może wpływać na praktykę rozliczeń.
- Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą powinni skonsultować się z doradcą podatkowym, aby prawidłowo zakwalifikować przychody z kryptowalut i uniknąć błędów w rozliczeniach.
Więcej informacji na : businessinsider.com.pl