Jak firmy wzmocnić na wypadek kryzysu? Kluczowe wnioski z analizy „Odporna i silna Polska”

Początkowo każdy problem wydaje się odosobniony. Najpierw rosną koszty energii, następnie pojawia się susza, która ogranicza produkcję rolną lub dostępność wody w przemyśle. W międzyczasie narasta publiczna debata na temat nowych technologii energetycznych, mogąca wstrzymać inwestycje na wiele miesięcy. Każde z tych zjawisk z osobna wydaje się możliwe do opanowania. Gdy jednak zaczynają się nakładać, sytuacja gospodarcza zmienia się znacznie szybciej, niż wiele firm jest w stanie przewidzieć.

Raport „Odporna i silna Polska. Wzmacnianie rezyliencji firm wobec zmiany klimatu, wyzwań energetycznych i dezinformacji”, przygotowany przez Fundację Climate&Strategy przy wsparciu Fundacji ORLEN, próbuje uchwycić właśnie ten moment. Publikacja powstała we współpracy 26 ekspertów z różnych dziedzin gospodarki, którzy wspólnie przeanalizowali kluczowe zagrożenia dla polskich przedsiębiorstw. Autorzy raportu przekonują, że firmy muszą przygotować się na rzeczywistość, w której kryzysy nie pojawiają się już pojedynczo, lecz coraz częściej występują jednocześnie, wzajemnie się potęgując i tworząc zupełnie nowe warunki prowadzenia działalności gospodarczej.

Gospodarka w epoce wielu wstrząsów

Zarządzanie ryzykiem w wielu firmach wciąż opiera się na założeniu, że kryzys pojawia się w jednym obszarze i można go opanować za pomocą odpowiednich procedur. Przedsiębiorstwa przygotowują się zatem na konkretne scenariusze, takie jak gwałtowne zmiany kursów walut, przerwy w dostawach surowców czy nagłe zmiany regulacyjne.

Obserwujemy jednak, że takie podejście przestaje odpowiadać rzeczywistości. Współczesne ryzyka gospodarcze mają charakter systemowy. Zakłócenia w łańcuchach dostaw potrafią zbiegać się z gwałtownym wzrostem cen energii, a ekstremalne zjawiska pogodowe pojawiają się w momencie, gdy firmy już zmagają się z napięciami na rynku surowców czy niepewnością regulacyjną.

Autorzy raportu wskazują, że przedsiębiorstwa działają dziś w środowisku zwiększonej zmienności. Tradycyjne podejście do zarządzania ryzykiem wymaga ewolucji. Firmy muszą brać pod uwagę scenariusze, w których kilka różnych wstrząsów pojawia się równocześnie i wpływa na funkcjonowanie organizacji z wielu stron naraz.

Energia jako fundament stabilności biznesu

Energetyka pozostaje jednym z obszarów, który w sposób szczególny wpływa na odporność firm. Dostęp do stabilnych i przewidywalnych źródeł energii zaczyna decydować nie tylko o kosztach działalności, ale również o ciągłości operacyjnej przedsiębiorstw.

Polska gospodarka w dużej mierze nadal opiera się na paliwach kopalnych, a ceny energii należą do najwyższych w Europie. W takich warunkach wahania na rynku energetycznym mogą szybko przenosić się na rentowność firm i ich konkurencyjność w międzynarodowych łańcuchach dostaw. Coraz wyraźniej widać jednak, że wyzwania energetyczne nie dotyczą już wyłącznie kwestii kosztów. W obliczu napięć geopolitycznych i konfliktów zbrojnych rośnie również znaczenie fizycznego bezpieczeństwa infrastruktury energetycznej, której zakłócenia mogą wpływać na funkcjonowanie całych sektorów gospodarki. Dla wielu branż oznacza to konieczność przemyślenia dotychczasowych modeli działania.

Eksperci podkreślają, że bezpieczeństwo energetyczne zaczyna odgrywać rolę strategicznego filaru stabilności biznesu. Coraz więcej przedsiębiorstw inwestuje w dywersyfikację źródeł energii, rozwija własne instalacje odnawialne lub poszukuje sposobów na zwiększenie efektywności energetycznej procesów produkcyjnych.

Jak zaznacza Monika Morawiecka, principal w Regulatory Assistance Project i ekspertka transformacji energetycznej oraz regulacji rynku energii, energetyka stała się kluczowym filarem rezyliencji biznesu w wielu sektorach polskiej gospodarki. – Decyduje nie tylko o ciągłości operacyjnej, ale także o kosztach, konkurencyjności i wiarygodności firmy w łańcuchach dostaw. Przedsiębiorstwa, które inwestują w bezpieczeństwo, elastyczność i niskoemisyjność swoich dostaw energii, realnie wzmacniają odporność na kryzysy oraz budują trwałą przewagę rynkową – tłumaczy.

W ostatnich latach coraz częściej mówi się również o fizycznym bezpieczeństwie infrastruktury energetycznej. Ataki na sieci przesyłowe, sabotaż instalacji czy zakłócenia w dostawach paliw pokazują, że stabilność systemu energetycznego staje się elementem szerszego bezpieczeństwa gospodarczego państw i firm.

Klimat jako czynnik gospodarczy

Zmiany klimatu przez długi czas były rozpatrywane w strategiach firm głównie w kontekście odpowiedzialności środowiskowej. Dziś coraz wyraźniej widać, że stają się one także czynnikiem ekonomicznym, który bezpośrednio wpływa na wyniki przedsiębiorstw.

Według analiz przywoływanych w raporcie, straty gospodarcze wynikające z ekstremalnych zjawisk pogodowych w Polsce sięgają średnio około sześciu miliardów złotych rocznie. W wielu sektorach gospodarki skutki zmian klimatycznych są już widoczne w codziennym funkcjonowaniu firm. Jednym z najważniejszych problemów staje się dostęp do wody. Niedobory wody odpowiadają za znaczną część strat w rolnictwie, lecz coraz częściej wpływają również na przemysł przetwórczy i energetykę. Wzrost temperatur oraz coraz częstsze fale upałów zmieniają warunki prowadzenia działalności w wielu regionach kraju.

Jak podkreśla Mirosław Proppé, prezes Fundacji WWF Polska i ekspert zarządzania projektami środowiskowymi, w tej sytuacji kluczowa staje się systematyczna analiza zagrożeń, które mogą wpływać na funkcjonowanie przedsiębiorstw. – „Przetrwanie jest najważniejszym celem przedsiębiorstwa” – uczył mnie prof. Andrzej Koźmiński. Firma musi trwać, aby zaspokajać potrzeby klientów, tworzyć miejsca pracy i generować wartość dla właścicieli oraz państwa. Dlatego kluczowa jest analiza ryzyka. World Economic Forum od lat wskazuje zmianę klimatu jako jedno z głównych zagrożeń. Ten poradnik pomaga zrozumieć ich wpływ i wybrać skuteczne działania – dodaje.

W odpowiedzi na te wyzwania część przedsiębiorstw zaczyna zmieniać strukturę swoich łańcuchów dostaw. Firmy analizują możliwość skracania dystansu do dostawców i przenoszenia części produkcji bliżej rynku docelowego. Takie podejście ma na celu ograniczenie ryzyka zakłóceń wynikających z ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz napięć geopolitycznych.

Gospodarka w cieniu chaosu informacyjnego

Jednym z najbardziej nieoczywistych wątków raportu jest wpływ dezinformacji na funkcjonowanie gospodarki. Autorzy publikacji zwracają uwagę, że manipulacyjne narracje dotyczące technologii energetycznych czy polityki klimatycznej potrafią realnie wpływać na tempo transformacji gospodarczej. W przestrzeni publicznej pojawiają się uproszczone przekazy o kosztach nowych technologii, wyrwane z kontekstu przykłady nieudanych inwestycji czy emocjonalne spory wokół zmian regulacyjnych. Takie narracje kształtują klimat debaty i wpływają na decyzje podejmowane przez firmy.

Jak zauważa dr hab. Katarzyna Bąkowicz, prof. Uniwersytetu SWPS, badaczka dezinformacji i ekspertka komunikacji biznesowej, oddziaływanie dezinformacji klimatycznej prowadzi przede wszystkim do systematycznego opóźniania decyzji i działań, nie tylko poprzez pojedyncze błędy, lecz przez trwałe odsuwanie reakcji w czasie, co zwiększa skalę i koszt przyszłych konsekwencji. – W efekcie dochodzi do wielowymiarowego niedostosowania do rzeczywistości regulacyjnej, rynkowej i klimatycznej – tłumaczy.

Monitorowanie przestrzeni medialnej i szybkie reagowanie na fałszywe narracje zaczyna stawać się elementem strategii bezpieczeństwa organizacji.

Gospodarka w świecie wielu równoległych kryzysów

Najważniejsza zmiana, którą ukazuje raport, dotyczy samej logiki funkcjonowania gospodarki. Kryzysy przestają być pojedynczymi wydarzeniami, po których można powrócić do wcześniejszego stanu równowagi. Coraz częściej pojawiają się jednocześnie i wzajemnie się wzmacniają, wpływając na koszty działalności, dostępność surowców, stabilność dostaw energii czy decyzje inwestycyjne firm.

W takiej rzeczywistości zarządzanie ryzykiem wymaga znacznie szerszej perspektywy. Przedsiębiorstwa muszą analizować nie tylko pojedyncze zagrożenia, ale także sposób, w jaki mogą one na siebie oddziaływać. Dlatego w raporcie pojawiają się szczegółowe mapy ryzyk, które pozwalają ocenić zarówno prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych zdarzeń, jak i ich potencjalny wpływ na działalność przedsiębiorstw.

Autorzy publikacji podkreślają, że firmy, które nauczą się funkcjonować w świecie wielu równoległych wstrząsów, będą lepiej przygotowane na nadchodzące zmiany gospodarcze. Zdolność do przewidywania, adaptacji i szybkiego reagowania zaczyna dziś decydować o stabilności i konkurencyjności przedsiębiorstw.

Raport „Odporna i silna Polska. Wzmacnianie rezyliencji firm wobec zmiany klimatu, wyzwań energetycznych i dezinformacji”, przygotowany przez Fundację Climate&Strategy przy wsparciu Fundacji ORLEN, jest dostępny bezpłatnie do pobrania online i zawiera szczegółowe analizy oraz rekomendacje dla firm, które chcą lepiej przygotować się na nadchodzące wyzwania. Po jego pobraniu warto zapoznać się z ustawieniami umożliwiającymi dostosowanie strategii do indywidualnych potrzeb. Aby skorzystać z pełnej funkcjonalności, może być konieczne pobrać najnowszą aplikację raportu, która regularnie otrzymuje aktualizacje.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Materiał reklamowy na zlecenie marki Fundacja Climate&Strategy Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się

Najpopularniejsze w BUSINESS INSIDER

Biznes

Prezes Poczty Polskiej stracił stanowisko

wczoraj 19:18 Anna Unton Biznes

Czy sztuczna inteligencja pogłębi nierówności w leczeniu? Ochrona zdrowia dwóch prędkości

wczoraj 06:45 Zuzanna Staszewska-Jedynasty Materiał promocyjny

Firmy tracą tysiące przez chaos w danych. Jak uporządkować sprzedaż w e-commerce?

wczoraj 00:00 Biznes

Volkswagen negocjuje z Izraelem. Chodzi o Żelazną Kopułę

wtorek 19:02 Anna Unton Biznes

Jakie recepty na kryzys paliwowy mają ludzie prezydenta? Apel w sprawie Orlenu

wtorek 13:36 Sonia Sobczyk-Grygiel Tylko u nas Biznes

Nie tylko SAFE, z tego unijnego źródła też popłyną miliardy na obronność. Znamy nazwę spółki

wtorek 06:43 Sonia Sobczyk-Grygiel Biznes

USA grożą UE utratą dostępu do surowca energetycznego. "Są inni nabywcy"

poniedziałek 18:02 Jan Manicki Biznes

Umowa z Mercosurem wchodzi w życie. Jest komunikat Komisji Europejskiej

poniedziałek 15:04 Jan Manicki, Polska Agencja Prasowa Materiał promocyjny

AI nie zastąpi programistów. Zmieni jednak to, kto będzie naprawdę potrzebny w IT

poniedziałek 13:48 Materiał promocyjny

Nowa era Ochotniczych Hufców Pracy: Profesjonalizm, innowacje i kapitał ludzki przyszłości

poniedziałek 12:27 Materiał promocyjny

Biometan zwiększa szansę na niezależność energetyczną Polski

poniedziałek 12:08 Materiał promocyjny

Dezinformacja nowym ryzykiem operacyjnym. Fałszywe narracje o klimacie i energii uderzają w wyniki firm

poniedziałek 10:00 Justyna Sobolak Materiał promocyjny

Odporność to za mało. Polski biznes musi nauczyć się zarabiać na kryzysach klimatycznych i energetycznych

poniedziałek 10:00 Justyna Sobolak Biznes

Akif Capital rozwija globalną strategię Euromatch: proces licencyjny w Brazylii i nowe zgłoszenie w Meksyku

poniedziałek 01:00 Biznes

Inwestorzy są gotowi zapłacić za to fortunę. "Przenośny magazyn wartości"

niedziela 17:07 Beata Michalik Biznes

Złowieszcze prognozy cen ropy od wielkiej linii lotniczej. Będzie cięcie liczby lotów

sobota 15:14 Jacek Frączyk Biznes

Orlen podnosi ceny diesla. Historyczny rekord cen paliw coraz bliżej

sobota 13:38 Tylko u nas Biznes

Tak Polacy robią zakupy – opowiada prezes jednej z największych sieci w Polsce

sobota 09:17 Mikołaj Kunica Biznes

Elon Musk stawia na fotowoltaikę z Chin. Gigantyczna transakcja Tesli

piątek 20:59 Jacek Frączyk Biznes

To jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń na świecie. Może przynieść rekordowe przychody

piątek 13:35 Beata Michalik Materiał promocyjny

Od rotacji do retencji. Nowe oczekiwania pracowników produkcji i magazynów [WYWIAD]

piątek 11:30 Materiał promocyjny

Nawet 600 euro odszkodowania za lot. Dlaczego większość pasażerów odpada już na starcie

19.03.2026 Biznes

Od danych do decyzji – jak wykorzystać technologię w biznesie

18.03.2026 Tylko u nas Biznes

KNF wziął pod lupę Donalda Tuska. Chodzi o słowa o Orlenie

18.03.2026 Bartek Godusławski Materiał promocyjny

Kiedy długi stają się problemem? | Onet Rano

18.03.2026 Biznes

Milionowe koszty wojny. Jedno z największych polskich biur podróży podało kwoty

18.03.2026 Damian Słomski Materiał promocyjny

Transformacja energetyczna przyspiesza. Gdzie trafią miliardy? | Onet Rano Finansowo

18.03.2026 Materiał promocyjny

Europa zmienia model gospodarki. Liderzy biznesu spotkają się w Katowicach

18.03.2026 Materiał promocyjny

Gdy eCommerce staje się rdzeniem biznesu, outsourcing technologii przestaje być główną opcją

18.03.2026 Biznes

Z Bielska-Białej do Apple. Polska firma przejęta przez giganta technologicznego

17.03.2026 Karolina Gawot Materiał promocyjny

5 najlepszych systemów VoIP dla firm 2026 – wybraliśmy najlepsze rozwiązania dla biznesu

17.03.2026 Materiał promocyjny

Największe ryzyko dla polskich firm? Ignorowanie tego, co już widać

17.03.2026 Biznes

Biedronka i Lidl walczą o portfele Polaków. Kto wygrywa wojnę cenową?

17.03.2026 Paweł Rusak Biznes

Majątek Janusza Palikota wystawiony na Olx. Tyle kosztuje Browar Tenczynek

17.03.2026 Beata Michalik Biznes

Śmierć norweskiego milionera w Gwatemali. Na pokładzie samolotu była też jego żona

16.03.2026 Mateusz Ćwierz Materiał promocyjny

Masz firmę? Musisz to wiedzieć. 13 pytań o KSeF

16.03.2026 Materiał promocyjny

Cyfryzacja firm pod lupą. Portal myERP weryfikuje, co napędza wdrożenia IT

16.03.2026 Biznes

Sprzedawca ołówków "złamał" nawet Ikeę. Zarabia na nich miliony

15.03.2026 Kelly Burch Biznes

Polskie firmy robią interesy z Afryką. Kilkanaście nowych umów

14.03.2026 Damian Słomski Biznes

Iran grozi sąsiadowi Polski. "Zaangażowała się w wojnę"

14.03.2026 Damian Słomski Biznes

Redaktor w TVP nie reagował na "żarty" gościa. Wysoka kara od KRRiT

14.03.2026 Beata Michalik Biznes

Jak mądrze kupić samochód, czym będziemy jeździć za 5 lat. Radzi człowiek sprzedający najwięcej aut w Polsce

14.03.2026 Mikołaj Kunica Biznes

Oto trzej najwięksi dobroczyńcy Ameryki. Przekazali miliardy dolarów

13.03.2026 Beata Michalik Materiał promocyjny

AI tworzy nowych miliarderów i nową architekturę kapitału. Na Impact’26 eksperci pokażą, jak powstają biznesowe jednorożce

13.03.2026 Materiał promocyjny

Bogate wyposażenie to standard w LEXUSIE. LBX, UX i NX w podstawowych wersjach z pełną listą udogodnień

13.03.2026 Materiał promocyjny

Jak Samsung zbudował i utrzymał dominację na rynku telewizorów przez 20 lat

13.03.2026 Biznes

Poważna awaria aplikacji banku w Wielkiej Brytanii. "Oglądałam czyjeś życie"

12.03.2026 Tomasz Gdaniec Biznes

Orlen przelicza, ile warte są jego aktywa. Ubyło kilka miliardów

12.03.2026 Damian Słomski ### Wyniki Biznes Fakty: W 2026 roku polska gospodarka zmaga się z nakładającymi się na siebie kryzysami, które wymagają od firm nowego podejścia do zarządzania ryzykiem. Rosnące ceny energii, niedobory wody spowodowane suszą oraz publiczna debata nad nowymi technologiami energetycznymi to tylko niektóre z czynników wpływających na stabilność przedsiębiorstw. Raport „Odporna i silna Polska” wskazuje na potrzebę budowania rezyliencji biznesowej poprzez dywersyfikację źródeł energii, inwestycje w odnawialne źródła energii oraz zwiększanie efektywności energetycznej. Zmiany klimatyczne stają się kluczowym czynnikiem ekonomicznym, generującym straty i wpływającym na dostępność zasobów. Równocześnie, dezinformacja dotycząca polityki klimatycznej i technologicznej opóźnia transformację i zwiększa koszty przyszłych działań. Firmy, które zdołają przewidywać, adaptować się i szybko reagować na wiele równoległych wstrząsów, zyskają przewagę konkurencyjną.