Sąd w Brukseli nakazał Polsce zapłatę za szczepionki Pfizera
Sąd w Brukseli wydał orzeczenie nakazujące Polsce uregulowanie płatności w wysokości około 5,6 miliarda złotych za niewykorzystane szczepionki przeciwko COVID-19 od firmy Pfizer. Wyrok ten jest częścią szerszego rozstrzygnięcia dotyczącego również Rumunii.
Belgijski sąd zobowiązał Polskę i Rumunię do zapłaty za szczepionki przeciwko COVID-19 na łączną kwotę 1,9 miliarda euro. W tym Polska ma przekazać koncernowi Pfizer 1,3 miliarda euro, co odpowiada około 5,6 miliarda złotych, a także odebrać około 64 milionów dawek preparatu. Orzeczenie nie jest prawomocne.
Polska musi zapłacić miliardy – reakcja rządu
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało złożenie odwołania od wyroku. Spór dotyczy umowy zawartej w trakcie pandemii na zakup szczepionek przeciw COVID-19. Pfizer, amerykański koncern farmaceutyczny, złożył pozew przeciwko Polsce i Rumunii pod koniec 2023 roku w belgijskim sądzie, domagając się wywiązania się z umowy podpisanej z Komisją Europejską w 2021 roku, która przewidywała dostawę określonej liczby dawek szczepionek w perspektywie kilku lat.
Premier Donald Tusk skomentował sprawę na platformie X, podkreślając, że „rząd Morawieckiego zamówił szczepionki na COVID-19, których nie odebrał i za które nie zapłacił”, a Polska będzie musiała zapłacić „ponad 6 miliardów kary” za tę decyzję.
Spór prawny o realizację umowy na dostawę szczepionek
Polska odmówiła realizacji umowy w kwietniu 2022 roku, powołując się na zmianę sytuacji związanej z pandemią, wybuch wojny na Ukrainie oraz potencjalne nadużycie pozycji dominującej przez firmę Pfizer. Rumunia podjęła podobne działania. Sąd pierwszej instancji w Brukseli oddalił te argumenty, nakazując obu krajom odebranie dawek szczepionek i uregulowanie płatności na rzecz Pfizera. Jak podaje Reuters, Polska otrzymała nakaz odbioru szczepionek o wartości 1,3 miliarda euro, a Rumunia – 600 milionów euro.
Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że od wyroku przysługuje prawo do złożenia apelacji. Postępowanie apelacyjne pozwala na przedstawienie zarówno dotychczasowych, jak i nowych argumentów prawnych i faktycznych. Po wydaniu orzeczenia przez sąd drugiej instancji istnieje również możliwość wniesienia skargi kasacyjnej.
Konieczność odbioru 64 milionów szczepionek
Po ustabilizowaniu sytuacji epidemicznej okazało się, że zakontraktowane ilości szczepionek znacząco przewyższają rzeczywiste zapotrzebowanie. Polska odmówiła odbioru części dostaw i zapłaty za nie, argumentując, że sytuacja nadzwyczajna uległa zmianie. Pfizer natomiast stoi na stanowisku, że umowa powinna zostać wykonana zgodnie z jej zapisami, niezależnie od zmieniających się okoliczności.
Sąd pierwszej instancji zasądził od Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Pfizera dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz nakazał odbiór około 64 milionów dawek szczepionek.
Ministerstwo Zdrowia podkreśliło, że treść wyroku wymaga szczegółowej analizy prawnej, zwłaszcza w kontekście sposobu wykonania orzeczenia oraz zakresu i harmonogramu ewentualnych dostaw szczepionek. Resort zwraca uwagę na wątpliwości interpretacyjne dotyczące modelu rozliczeń finansowych i praktycznych aspektów realizacji obowiązku odbioru dawek.
Ministerstwo deklaruje, że Polska zamierza skorzystać z „wszelkich przysługujących jej środków prawnych w celu zmiany tego orzeczenia i obrony jej interesów”.
Wyniki Biznes Fakty:
W kontekście polskich przedsiębiorców, orzeczenie belgijskiego sądu i jego potencjalne konsekwencje prawne mogą mieć odległy wpływ. Choć bezpośrednio dotyczy ono zobowiązań państwa, pokazuje ryzyka związane z zawieraniem umów w niepewnych warunkach rynkowych i prawnych. Przedsiębiorcy powinni zwracać szczególną uwagę na analizę ryzyka kontraktowego, klauzule siły wyższej oraz warunki rozwiązania umów, zwłaszcza w kontekście przyszłych regulacji dotyczących np. dostaw w sytuacjach kryzysowych, które mogą wejść w życie w 2026 roku. Zrozumienie i odpowiednie zabezpieczenie się przed podobnymi scenariuszami będzie kluczowe dla stabilności finansowej i prawnej firm w nadchodzących latach.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl