Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego (WORD) w 2025 roku odnotowały zyski rzędu milionów, jednak ich obciążenie pracą systematycznie maleje. Analizujemy źródła dochodów związane z egzaminowaniem na prawo jazdy.
Egzaminy na prawo jazdy są na progu znaczących zmian. Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało już reformę, o której informowaliśmy w Business Insider Polska.
Najbardziej rewolucyjną propozycją jest rezygnacja z egzaminu na placu manewrowym dla kandydatów na kierowców kategorii B.
Minister Dariusz Klimczak zaznaczył, że wiele krajów europejskich odchodzi od tej formy weryfikacji umiejętności.
— Większość ekspertów uważa egzamin na placu manewrowym za relikt przeszłości — podkreślił niedawno w rozmowie z RMF FM. Dodał, że decyzja ta jest wynikiem analiz przeprowadzonych przez resort.
Dalsza część artykułu pod wideo
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Czyste powietrze. Zastępca prezesa NFOŚiGW o opóźnieniach i skali nieprawidłowości
Najpierw kurs, potem egzamin
Zanim jednak dojdzie do egzaminu, konieczne jest ukończenie szkolenia. W tym celu funkcjonują Ośrodki Szkolenia Kierowców, powszechnie znane jako „szkoły jazdy”.
Koszt dwumiesięcznego kursu na kategorię B, obejmującego jazdę samochodami osobowymi, jest zróżnicowany w zależności od lokalizacji. Zazwyczaj jest wyższy w większych miastach. Standardowo należy liczyć się z wydatkiem w przedziale 3-4 tys. zł. Kurs obejmuje zazwyczaj 30 godzin zajęć praktycznych i 30 godzin zajęć teoretycznych.
Po ukończeniu takiego kursu można przystąpić do egzaminu w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. W całym kraju działa 49 takich ośrodków, zlokalizowanych w historycznych miastach wojewódzkich.
Są to jednostki samorządowe, które jednak działają w oparciu o własną politykę finansową. Ich funkcjonowanie opiera się na własnych przychodach, a nie na dotacjach samorządowych. Podlegają jednak pod marszałka województwa.
Kandydaci na kierowców muszą również liczyć się z dodatkowymi opłatami za egzaminy. Egzamin na kategorię B jest płatny osobno za część teoretyczną i osobno za część praktyczną.
WORD-y mają pewną swobodę w ustalaniu stawek, ale **zazwyczaj opłata za egzamin teoretyczny wynosi 55-60 zł, a za egzamin praktyczny 220-230 zł.**
Mechanizmy finansowania WORD-ów
W 2025 roku prawo jazdy uzyskało nieco ponad 325 tys. osób, co stanowi spadek w porównaniu do roku poprzedniego, głównie z przyczyn demograficznych. Należy pamiętać, że nie każdy zdaje egzamin za pierwszym podejściem, a wielokrotne przystępowanie wiąże się z koniecznością ponoszenia kolejnych opłat.
Jednakże przychody WORD-ów nie pochodzą wyłącznie z egzaminów podstawowych. Ośrodki te organizują również szkolenia dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Kierowca, który popełnił wykroczenie drogowe skutkujące naliczeniem punktów karnych, ma możliwość skorzystania ze szkolenia, **którego ukończenie pozwala na zmniejszenie liczby posiadanych punktów karnych**. Zasada ta nie dotyczy wszystkich kierowców. Z tego przywileju mogą skorzystać jedynie osoby z ponad rocznym stażem prawa jazdy, które nie przekroczyły limitu 24 punktów karnych na dzień szkolenia.
Młody kierowca, będący w pierwszym roku od otrzymania prawa jazdy, nie może przekroczyć limitu 20 punktów karnych. Przekroczenie tej liczby skutkuje cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami, co wymaga ponownego ukończenia szkolenia w Ośrodku Szkolenia Kierowców i zdania państwowego egzaminu na prawo jazdy.
Szkolenie mające na celu redukcję punktów karnych trwa 8 godzin i jest prowadzone przez policjanta ruchu drogowego oraz psychologa transportu. Dodatkowo przeprowadzane są ćwiczenia praktyczne pod nadzorem egzaminatora prawa jazdy. Koszt takiego szkolenia, uzależniony od lokalizacji, waha się od 800 do ponad 1000 zł.
Wielomilionowe zyski WORD-ów
Dane za trzy kwartały 2025 roku (pełne dane za ostatni kwartał nie są jeszcze dostępne) wskazują, że Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego osiągają wielomilionowe przychody.
W pierwszym kwartale 2025 roku przychody wyniosły 107 mln zł, w drugim 106 mln zł, a w trzecim 109 mln zł. Jednocześnie koszty operacyjne kształtowały się na poziomie 102-103 mln zł kwartalnie.
W efekcie, **wszystkie Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego wygenerowały 14 mln zł zysku w ciągu trzech pierwszych kwartałów 2025 roku**. Dla porównania, w całym 2024 roku zysk wyniósł 15 mln zł, a rok wcześniej 9 mln zł. W 2022 roku WORD-y odnotowały stratę w wysokości 13 mln zł.
Najwyższe wyniki finansowe osiągane są tam, gdzie przeprowadzana jest największa liczba egzaminów. Można to wnioskować na podstawie wskaźników zdawalności. Najwięcej nowych praw jazdy wydawanych jest zazwyczaj na Mazowszu, Śląsku oraz w Wielkopolsce.
W ujęciu miesięcznym, największa liczba egzaminów kończy się sukcesem zazwyczaj w styczniu i wrześniu.
| WOJEWÓDZTWO | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| dolnośląskie | 2,209 | 1,754 | 2,038 | 1,773 | 2,150 | 1,957 | 1,899 | 1,743 | 2,209 | 2,036 | 2,019 | 1,965 |
| kujawsko-pomorskie | 1,634 | 1,308 | 1,455 | 1,398 | 1,436 | 1,536 | 1,406 | 1,173 | 1,634 | 1,501 | 1,409 | 1,456 |
| lubelskie | 1,679 | 1,452 | 1,357 | 1,451 | 1,498 | 1,530 | 1,555 | 1,282 | 1,679 | 1,492 | 1,433 | 1,310 |
| lubuskie | 878 | 689 | 738 | 751 | 763 | 673 | 737 | 685 | 878 | 647 | 692 | 639 |
| łódzkie | 1,715 | 1,384 | 1,607 | 1,510 | 1,694 | 1,771 | 1,543 | 1,459 | 1,715 | 1,639 | 1,657 | 1,557 |
| małopolskie | 2,848 | 2,391 | 2,581 | 2,420 | 2,497 | 2,507 | 2,717 | 2,196 | 2,848 | 2,336 | 2,278 | 2,399 |
| mazowieckie | 4,450 | 3,858 | 4,306 | 3,970 | 4,247 | 4,137 | 4,506 | 3,599 | 4,450 | 4,646 | 4,246 | 4,386 |
| opolskie | 723 | 596 | 514 | 565 | 571 | 626 | 621 | 571 | 723 | 598 | 602 | 519 |
| podkarpackie | 1,787 | 1,330 | 1,368 | 1,435 | 1,424 | 1,578 | 1,690 | 1,340 | 1,787 | 1,536 | 1,567 | 1,481 |
| podlaskie | 850 | 690 | 862 | 867 | 886 | 851 | 947 | 888 | 850 | 939 | 918 | 788 |
| pomorskie | 1,881 | 1,654 | 1,840 | 1,638 | 1,757 | 1,813 | 1,666 | 1,201 | 1,881 | 1,778 | 1,854 | 1,754 |
| śląskie | 3,447 | 2,765 | 2,927 | 2,865 | 3,114 | 2,770 | 2,769 | 1,909 | 3,447 | 2,625 | 2,791 | 2,688 |
| świętokrzyskie | 920 | 732 | 821 | 747 | 833 | 783 | 806 | 651 | 920 | 834 | 751 | 832 |
| warmińsko-mazurskie | 1,079 | 880 | 944 | 963 | 1,004 | 1,034 | 1,084 | 967 | 1,079 | 1,018 | 1,016 | 1,037 |
| wielkopolskie | 2,910 | 2,582 | 2,610 | 2,481 | 2,712 | 2,796 | 2,864 | 2,308 | 2,910 | 2,960 | 2,667 | 2,602 |
| zachodniopomorskie | 1,302 | 1,063 | 1,173 | 1,082 | 1,018 | 1,102 | 1,108 | 871 | 1,302 | 1,075 | 945 | 978 |
Krytyka systemu przez NIK
**System szkolenia i egzaminowania przyszłych kierowców był przedmiotem krytyki ze strony Najwyższej Izby Kontroli (NIK).** W raporcie opublikowanym we wrześniu 2023 roku NIK stwierdziła, że obowiązujące przepisy prawne oraz działania organów administracji publicznej, w tym Ministra Infrastruktury, nie zapewniają odpowiedniego przygotowania kandydatów do bezpiecznego poruszania się po drogach.
Zdaniem NIK, obserwuje się niepokojącą tendencję do komercjalizacji procesu egzaminowania kandydatów, przejawiającą się w rywalizacji ośrodków egzaminowania o kandydatów w celu maksymalizacji zysków.
**Od 1998 roku WORD-y, realizując zadania publiczne, działają na zasadach rynkowych – utrzymują się z opłat pobieranych za egzaminy, w tym poprawkowe, oraz szkolenia.** Nie podlegając konkurencji ze strony podmiotów gospodarczych, decydują samodzielnie o sposobie wykorzystania przychodów z egzaminów. „W konsekwencji stan ten zwiększa ryzyko zachowań korupcyjnych, gdyż od 2013 r. nie było waloryzacji stawek opłat za egzaminy, co może sprzyjać zwiększaniu przychodów poprzez doprowadzanie do zwiększania liczby egzaminów poprawkowych” – podkreśla NIK.
Według NIK, jedną z kluczowych przyczyn znaczących różnic w zdawalności egzaminów praktycznych jest zależność finansowa WORD-ów od przychodów z egzaminów.
„Przeprowadzone analizy wskazują na **znaczną zależność funkcjonowania ośrodków egzaminowania od możliwości uzyskiwania dodatkowych przychodów z egzaminów poprawkowych.** Co więcej, egzaminy poprawkowe stanowią 60 proc. przychodów z egzaminów praktycznych. W niektórych ośrodkach relacja ta sięga nawet 71,8 proc. (ZORD w Koszalinie)” – zaznacza Izba w raporcie.
**W badanych 18 WORD-ach w latach 2016-2022 (pierwsze półrocze), ponad 87 tys. osób (10,7%) zdawało egzamin teoretyczny kilkukrotnie tego samego dnia (rekordziści przystępowali 8 razy).** Ponad 19 tys. osób zdawało egzamin praktyczny wielokrotnie w ciągu jednego dnia (rekordziści 5 razy), ponad 19 tys. osób podchodziło do egzaminu praktycznego co najmniej 10 razy, a ponad 8 tys. osób do egzaminu teoretycznego co najmniej 10 razy.
System wymagający poprawy
NIK w swoim raporcie zidentyfikowała problemy na wszystkich etapach systemu szkolenia: dotyczące jakości kursów, pracy instruktorów, funkcjonowania WORD-ów oraz pracy egzaminatorów.
Izba zwraca uwagę, że policja jako główną przyczynę wypadków wskazuje nadmierną prędkość, brawurę kierowców i jazdę pod wpływem alkoholu. Jednocześnie w debacie publicznej niewystarczająco podkreśla się fakt, że wielu kierowców – zwłaszcza tych z kilkuletnim stażem – jest po prostu niedostatecznie wyszkolonych, a kursy nie wykształciły u nich niezbędnych umiejętności i prawidłowych nawyków drogowych. Już wcześniejsze kontrole NIK (w latach 2001, 2010 i 2014) wskazywały na potrzebę zwiększenia efektywności procesu szkolenia kierowców.
**W latach 2018-2022 najmłodsi kierowcy spowodowali łącznie ponad 30 tys. wypadków.** Główne przyczyny tych zdarzeń to nadmierna prędkość, nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu oraz nieprawidłowe zachowania wobec pieszych.
NIK postulowała wprowadzenie dwuletniego okresu próbnego dla osób po raz pierwszy uzyskujących prawo jazdy kategorii B. Takie rozwiązanie zostało wdrożone w kilkunastu krajach UE, m.in. w Austrii, Francji, Niemczech, Szwecji i Wielkiej Brytanii. W państwach tych zaobserwowano spadek liczby wypadków z udziałem młodych kierowców nawet o 50%.
Izba zauważa, że szkolenie kandydatów na kierowców jest skoncentrowane na osiągnięciu pozytywnych wyników egzaminów, a nie na nabyciu odpowiedniego poziomu wiedzy, umiejętności i, co kluczowe, postaw, które gwarantowałyby bezpieczne i odpowiedzialne kierowanie pojazdami.
Od kursanta oczekuje się jedynie zapamiętywania treści teoretycznych, natomiast brakuje kształtowania właściwych postaw przyszłego kierowcy. Konsekwencją tego jest przygotowanie kandydatów jedynie do zdania egzaminu.
**Ponadto, NIK zidentyfikowała błędy w pytaniach egzaminacyjnych.** Przeprowadzona analiza 300 losowo wybranych pytań wykazała, że co dwudzieste pytanie i proponowane odpowiedzi były sformułowane w sposób niejednoznaczny, a co dwunaste zawierało błędy merytoryczne. Część błędnych pytań została anulowana dopiero w wyniku rozpatrywania odwołań od wyników egzaminów lub wniosków o weryfikację pytań.
Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego (WORD) w 2025 roku odnotowały zyski rzędu milionów, jednak ich obciążenie pracą systematycznie maleje. Analizujemy źródła dochodów związane z egzaminowaniem na prawo jazdy.
Egzaminy na prawo jazdy są na progu znaczących zmian. Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało już reformę, o której informowaliśmy w Business Insider Polska.
Najbardziej rewolucyjną propozycją jest rezygnacja z egzaminu na placu manewrowym dla kandydatów na kierowców kategorii B.
Minister Dariusz Klimczak zaznaczył, że wiele krajów europejskich odchodzi od tej formy weryfikacji umiejętności.
— Większość ekspertów uważa egzamin na placu manewrowym za relikt przeszłości — podkreślił niedawno w rozmowie z RMF FM. Dodał, że decyzja ta jest wynikiem analiz przeprowadzonych przez resort.
Dalsza część artykułu pod wideo
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Czyste powietrze. Zastępca prezesa NFOŚiGW o opóźnieniach i skali nieprawidłowości
Najpierw kurs, potem egzamin
Zanim jednak dojdzie do egzaminu, konieczne jest ukończenie szkolenia. W tym celu funkcjonują Ośrodki Szkolenia Kierowców, powszechnie znane jako „szkoły jazdy”.
Koszt dwumiesięcznego kursu na kategorię B, obejmującego jazdę samochodami osobowymi, jest zróżnicowany w zależności od lokalizacji. Zazwyczaj jest wyższy w większych miastach. Standardowo należy liczyć się z wydatkiem w przedziale 3-4 tys. zł. Kurs obejmuje zazwyczaj 30 godzin zajęć praktycznych i 30 godzin zajęć teoretycznych.
Po ukończeniu takiego kursu można przystąpić do egzaminu w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. W całym kraju działa 49 takich ośrodków, zlokalizowanych w historycznych miastach wojewódzkich.
Są to jednostki samorządowe, które jednak działają w oparciu o własną politykę finansową. Ich funkcjonowanie opiera się na własnych przychodach, a nie na dotacjach samorządowych. Podlegają jednak pod marszałka województwa.
Kandydaci na kierowców muszą również liczyć się z dodatkowymi opłatami za egzaminy. Egzamin na kategorię B jest płatny osobno za część teoretyczną i osobno za część praktyczną.
WORD-y mają pewną swobodę w ustalaniu stawek, ale **zazwyczaj opłata za egzamin teoretyczny wynosi 55-60 zł, a za egzamin praktyczny 220-230 zł.**
Mechanizmy finansowania WORD-ów
W 2025 roku prawo jazdy uzyskało nieco ponad 325 tys. osób, co stanowi spadek w porównaniu do roku poprzedniego, głównie z przyczyn demograficznych. Należy pamiętać, że nie każdy zdaje egzamin za pierwszym podejściem, a wielokrotne przystępowanie wiąże się z koniecznością ponoszenia kolejnych opłat.
Jednakże przychody WORD-ów nie pochodzą wyłącznie z egzaminów podstawowych. Ośrodki te organizują również szkolenia dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Kierowca, który popełnił wykroczenie drogowe skutkujące naliczeniem punktów karnych, ma możliwość skorzystania ze szkolenia, **którego ukończenie pozwala na zmniejszenie liczby posiadanych punktów karnych**. Zasada ta nie dotyczy wszystkich kierowców. Z tego przywileju mogą skorzystać jedynie osoby z ponad rocznym stażem prawa jazdy, które nie przekroczyły limitu 24 punktów karnych na dzień szkolenia.
Młody kierowca, będący w pierwszym roku od otrzymania prawa jazdy, nie może przekroczyć limitu 20 punktów karnych. Przekroczenie tej liczby skutkuje cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami, co wymaga ponownego ukończenia szkolenia w Ośrodku Szkolenia Kierowców i zdania państwowego egzaminu na prawo jazdy.
Szkolenie mające na celu redukcję punktów karnych trwa 8 godzin i jest prowadzone przez policjanta ruchu drogowego oraz psychologa transportu. Dodatkowo przeprowadzane są ćwiczenia praktyczne pod nadzorem egzaminatora prawa jazdy. Koszt takiego szkolenia, uzależniony od lokalizacji, waha się od 800 do ponad 1000 zł.
Wielomilionowe zyski WORD-ów
Dane za trzy kwartały 2025 roku (pełne dane za ostatni kwartał nie są jeszcze dostępne) wskazują, że Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego osiągają wielomilionowe przychody.
W pierwszym kwartale 2025 roku przychody wyniosły 107 mln zł, w drugim 106 mln zł, a w trzecim 109 mln zł. Jednocześnie koszty operacyjne kształtowały się na poziomie 102-103 mln zł kwartalnie.
W efekcie, **wszystkie Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego wygenerowały 14 mln zł zysku w ciągu trzech pierwszych kwartałów 2025 roku**. Dla porównania, w całym 2024 roku zysk wyniósł 15 mln zł, a rok wcześniej 9 mln zł. W 2022 roku WORD-y odnotowały stratę w wysokości 13 mln zł.
Najwyższe wyniki finansowe osiągane są tam, gdzie przeprowadzana jest największa liczba egzaminów. Można to wnioskować na podstawie wskaźników zdawalności. Najwięcej nowych praw jazdy wydawanych jest zazwyczaj na Mazowszu, Śląsku oraz w Wielkopolsce.
W ujęciu miesięcznym, największa liczba egzaminów kończy się sukcesem zazwyczaj w styczniu i wrześniu.
| WOJEWÓDZTWO | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| dolnośląskie | 2,209 | 1,754 | 2,038 | 1,773 | 2,150 | 1,957 | 1,899 | 1,743 | 2,209 | 2,036 | 2,019 | 1,965 |
| kujawsko-pomorskie | 1,634 | 1,308 | 1,455 | 1,398 | 1,436 | 1,536 | 1,406 | 1,173 | 1,634 | 1,501 | 1,409 | 1,456 |
| lubelskie | 1,679 | 1,452 | 1,357 | 1,451 | 1,498 | 1,530 | 1,555 | 1,282 | 1,679 | 1,492 | 1,433 | 1,310 |
| lubuskie | 878 | 689 | 738 | 751 | 763 | 673 | 737 | 685 | 878 | 647 | 692 | 639 |
| łódzkie | 1,715 | 1,384 | 1,607 | 1,510 | 1,694 | 1,771 | 1,543 | 1,459 | 1,715 | 1,639 | 1,657 | 1,557 |
| małopolskie | 2,848 | 2,391 | 2,581 | 2,420 | 2,497 | 2,507 | 2,717 | 2,196 | 2,848 | 2,336 | 2,278 | 2,399 |
| mazowieckie | 4,450 | 3,858 | 4,306 | 3,970 | 4,247 | 4,137 | 4,506 | 3,599 | 4,450 | 4,646 | 4,246 | 4,386 |
| opolskie | 723 | 596 | 514 | 565 | 571 | 626 | 621 | 571 | 723 | 598 | 602 | 519 |
| podkarpackie | 1,787 | 1,330 | 1,368 | 1,435 | 1,424 | 1,578 | 1,690 | 1,340 | 1,787 | 1,536 | 1,567 | 1,481 |
| podlaskie | 850 | 690 | 862 | 867 | 886 | 851 | 947 | 888 | 850 | 939 | 918 | 788 |
| pomorskie | 1,881 | 1,654 | 1,840 | 1,638 | 1,757 | 1,813 | 1,666 | 1,201 | 1,881 | 1,778 | 1,854 | 1,754 |
| śląskie | 3,447 | 2,765 | 2,927 | 2,865 | 3,114 | 2,770 | 2,769 | 1,909 | 3,447 | 2,625 | 2,791 | 2,688 |
| świętokrzyskie | 920 | 732 | 821 | 747 | 833 | 783 | 806 | 651 | 920 | 834 | 751 | 832 |
| warmińsko-mazurskie | 1,079 | 880 | 944 | 963 | 1,004 | 1,034 | 1,084 | 967 | 1,079 | 1,018 | 1,016 | 1,037 |
| wielkopolskie | 2,910 | 2,582 | 2,610 | 2,481 | 2,712 | 2,796 | 2,864 | 2,308 | 2,910 | 2,960 | 2,667 | 2,602 |
| zachodniopomorskie | 1,302 | 1,063 | 1,173 | 1,082 | 1,018 | 1,102 | 1,108 | 871 | 1,302 | 1,075 | 945 | 978 |
Krytyka systemu przez NIK
**System szkolenia i egzaminowania przyszłych kierowców był przedmiotem krytyki ze strony Najwyższej Izby Kontroli (NIK).** W raporcie opublikowanym we wrześniu 2023 roku NIK stwierdziła, że obowiązujące przepisy prawne oraz działania organów administracji publicznej, w tym Ministra Infrastruktury, nie zapewniają odpowiedniego przygotowania kandydatów do bezpiecznego poruszania się po drogach.
Zdaniem NIK, obserwuje się niepokojącą tendencję do komercjalizacji procesu egzaminowania kandydatów, przejawiającą się w rywalizacji ośrodków egzaminowania o kandydatów w celu maksymalizacji zysków.
**Od 1998 roku WORD-y, realizując zadania publiczne, działają na zasadach rynkowych – utrzymują się z opłat pobieranych za egzaminy, w tym poprawkowe, oraz szkolenia.** Nie podlegając konkurencji ze strony podmiotów gospodarczych, decydują samodzielnie o sposobie wykorzystania przychodów z egzaminów. „W konsekwencji stan ten zwiększa ryzyko zachowań korupcyjnych, gdyż od 2013 r. nie było waloryzacji stawek opłat za egzaminy, co może sprzyjać zwiększaniu przychodów poprzez doprowadzanie do zwiększania liczby egzaminów poprawkowych” – podkreśla NIK.
Według NIK, jedną z kluczowych przyczyn znaczących różnic w zdawalności egzaminów praktycznych jest zależność finansowa WORD-ów od przychodów z egzaminów.
„Przeprowadzone analizy wskazują na **znaczną zależność funkcjonowania ośrodków egzaminowania od możliwości uzyskiwania dodatkowych przychodów z egzaminów poprawkowych.** Co więcej, egzaminy poprawkowe stanowią 60 proc. przychodów z egzaminów praktycznych. W niektórych ośrodkach relacja ta sięga nawet 71,8 proc. (ZORD w Koszalinie)” – zaznacza Izba w raporcie.
**W badanych 18 WORD-ach w latach 2016-2022 (pierwsze półrocze), ponad 87 tys. osób (10,7%) zdawało egzamin teoretyczny kilkukrotnie tego samego dnia (rekordziści przystępowali 8 razy).** Ponad 19 tys. osób zdawało egzamin praktyczny wielokrotnie w ciągu jednego dnia (rekordziści 5 razy), ponad 19 tys. osób podchodziło do egzaminu praktycznego co najmniej 10 razy, a ponad 8 tys. osób do egzaminu teoretycznego co najmniej 10 razy.
System wymagający poprawy
NIK w swoim raporcie zidentyfikowała problemy na wszystkich etapach systemu szkolenia: dotyczące jakości kursów, pracy instruktorów, funkcjonowania WORD-ów oraz pracy egzaminatorów.
Izba zwraca uwagę, że policja jako główną przyczynę wypadków wskazuje nadmierną prędkość, brawurę kierowców i jazdę pod wpływem alkoholu. Jednocześnie w debacie publicznej niewystarczająco podkreśla się fakt, że wielu kierowców – zwłaszcza tych z kilkuletnim stażem – jest po prostu niedostatecznie wyszkolonych, a kursy nie wykształciły u nich niezbędnych umiejętności i prawidłowych nawyków drogowych. Już wcześniejsze kontrole NIK (w latach 2001, 2010 i 2014) wskazywały na potrzebę zwiększenia efektywności procesu szkolenia kierowców.
**W latach 2018-2022 najmłodsi kierowcy spowodowali łącznie ponad 30 tys. wypadków.** Główne przyczyny tych zdarzeń to nadmierna prędkość, nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu oraz nieprawidłowe zachowania wobec pieszych.
NIK postulowała wprowadzenie dwuletniego okresu próbnego dla osób po raz pierwszy uzyskujących prawo jazdy kategorii B. Takie rozwiązanie zostało wdrożone w kilkunastu krajach UE, m.in. w Austrii, Francji, Niemczech, Szwecji i Wielkiej Brytanii. W państwach tych zaobserwowano spadek liczby wypadków z udziałem młodych kierowców nawet o 50%.
Izba zauważa, że szkolenie kandydatów na kierowców jest skoncentrowane na osiągnięciu pozytywnych wyników egzaminów, a nie na nabyciu odpowiedniego poziomu wiedzy, umiejętności i, co kluczowe, postaw, które gwarantowałyby bezpieczne i odpowiedzialne kierowanie pojazdami.
Od kursanta oczekuje się jedynie zapamiętywania treści teoretycznych, natomiast brakuje kształtowania właściwych postaw przyszłego kierowcy. Konsekwencją tego jest przygotowanie kandydatów jedynie do zdania egzaminu.
**Ponadto, NIK zidentyfikowała błędy w pytaniach egzaminacyjnych.** Przeprowadzona analiza 300 losowo wybranych pytań wykazała, że co dwudzieste pytanie i proponowane odpowiedzi były sformułowane w sposób niejednoznaczny, a co dwunaste zawierało błędy merytoryczne. Część błędnych pytań została anulowana dopiero w wyniku rozpatrywania odwołań od wyników egzaminów lub wniosków o weryfikację pytań.
Wyniki Biznes Fakty: