Bank Światowy w swojej najnowszej analizie prognozuje spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego w regionie Europy i Azji Środkowej, wskazując na narastające ryzyka. Instytucja dokonuje również rewizji swoich przewidywań dotyczących polskiej gospodarki.
„Wzrost gospodarczy w krajach rozwijających się regionu Europy i Azji Środkowej (ECA) prawdopodobnie ulegnie znacznemu spowolnieniu w bieżącym roku w wyniku eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, narastających napięć geopolitycznych oraz fragmentacji procesów handlowych” — czytamy w opublikowanym w środę raporcie Banku Światowego (BŚ) analizującym perspektywy wzrostu dla omawianego regionu.
Instytucja podkreśla, że „wyższe koszty energii negatywnie wpływają na dynamikę konsumpcji, a panująca niepewność hamuje decyzje inwestycyjne”.
Jednocześnie BŚ zaznacza, że kluczowym czynnikiem ryzyka dla realizacji przedstawionych prognoz jest „możliwość przedłużenia się i zaostrzenia konfliktu na Bliskim Wschodzie”.
— Taki scenariusz mógłby zakłócić globalne łańcuchy dostaw energii i nawozów, skutkując wyraźnym wzrostem cen tych surowców oraz żywności, co z kolei istotnie ograniczyłoby potencjał wzrostu gospodarczego w regionie — zaznacza Bank Światowy.
Rewizja prognoz dla Polski w dół
Zgodnie z raportem, w 2026 roku wzrost gospodarczy w regionie ECA ma zwolnić do 2,1 proc., co stanowi obniżenie o 0,1 punktu procentowego w porównaniu z prognozą ze stycznia. Na rok 2027 BŚ przewiduje dla regionu wzrost na poziomie 2,3 proc., co oznacza rewizję o 0,4 punktu procentowego w dół.
Odnosząc się do wpływu kryzysu na gospodarkę Polski, Bank Światowy szacuje, że w 2026 roku Produkt Krajowy Brutto (PKB) wzrośnie o 3,1 proc. (wobec 3,6 proc. prognozowanych na rok 2025). Jest to obniżenie o 0,1 punktu procentowego w stosunku do wcześniejszych założeń. Na rok 2027 prognozowany wzrost PKB dla Polski wynosi 2,6 proc., podczas gdy w styczniu BŚ przewidywał 2,9 proc. Oznacza to, że skutki napięć geopolitycznych będą odczuwalne w Polsce silniej w nadchodzącym roku.
W przypadku Ukrainy, BŚ prognozuje wzrost gospodarczy na poziomie 1,2 proc. w 2026 roku (o 0,8 punktu procentowego mniej niż szacowano w styczniu) oraz dynamiczny wzrost o 4 proc. w 2027 roku (poziom zgodny ze styczniową prognozą).
Przewiduje się, że wzrost gospodarczy w Rosji w 2026 roku spowolni do 0,8 proc. (z 1 proc. w 2025 r.), co jest zgodne ze styczniowymi prognozami. Na rok 2027 BŚ szacuje wzrost dla Rosji na poziomie 0,7 proc., podczas gdy wcześniej prognozowano 0,3 punktu procentowego więcej.
W regionie Azji Środkowej, ze względu na stabilizację wydobycia ropy w Kazachstanie, średni poziom wzrostu w latach 2026-2027 może wynieść 4,9 proc.
„Gospodarki Europy Środkowej odnotują w bieżącym roku wzrost na poziomie około 2,4 proc., z przewidywanym spowolnieniem do 2,3 proc. w 2027 roku. Słabsza dynamika konsumpcji będzie częściowo kompensowana przez inwestycje publiczne, współfinansowane ze środków Unii Europejskiej” — podaje Bank Światowy.
Dla krajów Bałkanów Zachodnich prognozuje się średni poziom wzrostu na poziomie 3,1 proc. w ciągu najbliższych dwóch lat, wspierany przez inwestycje infrastrukturalne oraz silny eksport usług.
Konieczność przeciwdziałania skutkom kryzysu
Bank Światowy wskazuje na potrzebę wdrożenia przez wiele krajów działań zaradczych w celu zminimalizowania skutków kryzysu, ze szczególnym uwzględnieniem ukierunkowanych interwencji mających na celu ochronę najbardziej wrażliwych grup społecznych.
W związku z tym instytucja rekomenduje kontynuację reform wspierających rozwój przedsiębiorstw i tworzenie nowych miejsc pracy, co pozwoli złagodzić skutki kryzysu oraz wzmocnić długoterminową odporność gospodarczą i dynamikę wzrostu.
„Spadek tempa wzrostu produktywności obserwowany w wielu krajach regionu ECA w ciągu ostatniej dekady skłonił część decydentów do uzupełniania szerokich reform gospodarczych politykami przemysłowymi, polegającymi na interwencjach rządowych mających na celu promowanie określonych sektorów lub firm” — zauważa Bank Światowy.
Instytucja ocenia jednak, że kraje regionu odniosłyby większe korzyści ze stosowania bardziej ukierunkowanego wsparcia oraz działań budujących przyszłą konkurencyjność, zamiast utrwalać istniejące słabości gospodarcze.
W tym kontekście Bank Światowy zaleca ambitne reformy, które „znacząco usprawnią otoczenie biznesowe, pobudzą przedsiębiorczość i podniosą jakość edukacji”.
„Ukierunkowane wsparcie publiczne, takie jak tworzenie parków przemysłowych czy specjalnych stref ekonomicznych, stanowi kluczowe narzędzie polityki przemysłowej, które może pomóc w adresowaniu zidentyfikowanych niedoskonałości rynkowych. Polityki przemysłowe muszą być jednak stosowane rozważnie i jedynie tymczasowo” — podkreśla Bank Światowy.
W obszarach, w których wdrażana jest polityka przemysłowa, autorzy raportu zalecają wspieranie nowych i dynamicznych przedsiębiorstw oraz innowacyjnych projektów w sektorze prywatnym, zamiast ochrony „dominujących podmiotów, takich jak przedsiębiorstwa państwowe”. „Polityka przemysłowa powinna wzmacniać konkurencję, a nie ją podważać” — argumentuje Bank Światowy.
**Wyniki Biznes Fakty:** * Wzrost gospodarczy w regionie Europy i Azji Środkowej (ECA) przewidywany na 2,1% w 2026 roku, co oznacza obniżenie o 0,1 p.p. w porównaniu do prognoz ze stycznia. * Prognozowany wzrost PKB Polski w 2026 roku na poziomie 3,1%, niższy o 0,1 p.p. od styczniowych szacunków. * Dla Ukrainy prognozowany wzrost PKB o 1,2% w 2026 roku (niżej o 0,8 p.p.). * Wzrost gospodarczy w Rosji przewidywany na 0,8% w 2026 roku, zgodnie ze styczniowymi prognozami. * Średni wzrost PKB w Azji Środkowej w latach 2026-2027 na poziomie 4,9%. * Przewidywany wzrost w Europie Środkowej na poziomie 2,4% w 2026 roku, z prognozowanym spadkiem do 2,3% w 2027 roku. * Średni wzrost PKB na Bałkanach Zachodnich w ciągu najbliższych dwóch lat na poziomie 3,1%.