System SENT dla odzieży i obuwia: Kontrowersje i obciążenia dla przedsiębiorców
Sytuacja małych przedsiębiorców sprzedających odzież i obuwie, którzy od 17 marca są zobowiązani do raportowania przewozu towarów do systemu SENT, budzi wiele kontrowersji. Wielu przedsiębiorców uważa, że nowe przepisy są absurdalne i nadmiernie obciążają uczciwych podatników, podczas gdy głównym celem miało być zwalczanie nieuczciwych podmiotów sprowadzających towary z Azji.
Protesty przedsiębiorców i zarzuty o niesprawiedliwość
Przedsiębiorcy z branży odzieżowo-obuwniczej wyrazili swoje niezadowolenie podczas protestów pod Sejmem, skandując hasła przeciwko systemowi SENT w jego obecnej formie. Podkreślają, że obowiązek raportowania spadł nie na podmioty unikające opodatkowania, ale na polskie firmy, co prowadzi do chaosu, strachu i realnego ryzyka zamykania działalności. Każdy błąd w systemie może skutkować dotkliwymi karami finansowymi, co w ocenie przedsiębiorców uniemożliwia normalne prowadzenie biznesu.
Według szacunków, przepisy te dotyczą towarów o rocznej wartości około 60–80 mld zł i około 100 tys. firm działających w branży odzieżowo-obuwniczej.
Wątpliwości dotyczące zakresu obowiązków
Eksperci wskazują na niejasności w interpretacji przepisów. Dominik Szlęzak, starszy konsultant w BTTP, zauważa, że organy podatkowe wymagają od firm zgłaszania każdego transportu, nawet jeśli jest to sprzedaż na bazarze czy jarmarku do konsumentów (B2C). Tymczasem system SENT powinien, zgodnie z intencją, obejmować przewozy między firmami (B2B).
Ministerstwo Finansów podczas posiedzenia sejmowych komisji odniosło się do części zarzutów, jednak kwestia interpretacji i stosowania przepisów pozostaje problematyczna dla przedsiębiorców.
System SENT: Szczegóły, kary i praktyka organów
System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) służy do monitorowania przewozu tzw. towarów wrażliwych. Od 17 marca rozszerzono jego zastosowanie na odzież i obuwie. Obowiązek zgłoszenia dotyczy podmiotów sprowadzających te towary do dalszej sprzedaży, w tym na własne potrzeby (np. marketingowe, odzież robocza), pod warunkiem przekroczenia określonych limitów ilościowych (np. powyżej 10 kg odzieży lub 20 sztuk obuwia).
Obowiązki przedsiębiorców w systemie SENT
Firmy sprowadzające odzież i obuwie do Polski muszą:
- Zgłaszać przewóz towaru w systemie SENT przed przekroczeniem granicy lub dopuszczeniem towaru do obrotu.
- Przekazać dane przewoźnikowi, który następnie uzupełnia zgłoszenie i aktywuje lokalizator GPS w pojeździe.
- Potwierdzać odbiór towaru w systemie po zakończeniu transportu.
Surowe kary za błędy
Nieprawidłowości w systemie SENT wiążą się z wysokimi karami finansowymi:
- Brak zgłoszenia przewozu: 46% wartości niezgłoszonego towaru, nie mniej niż 20 000 zł.
- Niezgodność towaru ze zgłoszeniem: kara jak za brak zgłoszenia.
- Zmiana danych w zgłoszeniu bez aktualizacji: 10 000 zł.
- Brak urządzenia GPS lub jego niewłączenie: 10 000 zł.
Wysokość minimalnej kary (20 000 zł) stanowi znaczące ryzyko dla przedsiębiorców, podważając sens podejmowania działalności handlowej.
Interpretacja przepisów: B2B vs. B2C
Jednym z głównych problemów jest konieczność raportowania przewozów zarówno w transakcjach B2B, jak i B2C, co według ekspertów jest niezgodne z literą prawa. Dominik Szlęzak argumentuje, że obowiązek raportowania w kontekście sprzedaży dotyczy przedsiębiorców (zgodnie z definicjami w ustawie SENT), co wyklucza transakcje z konsumentami (B2C).
Ministerstwo Finansów w oficjalnych wytycznych wskazuje, że przewóz odzieży do osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie podlega systemowi SENT, zalecając jedynie posiadanie dokumentów potwierdzających charakter dostawy. Jednak organy podatkowe często wymagają od przedsiębiorców udowodnienia, że sprzedaż i przewóz mają charakter wyłącznie B2C, co stwarza ryzyko dla firm.
Brak jasnych kryteriów oceny, kiedy sprzedaż na rzecz konsumentów jest uznawana za uprawdopodobnioną, sprawia, że stosowanie się do wytycznych Ministerstwa jest ryzykowne. Przedsiębiorcy zwracają uwagę na potrzebę pilnej interwencji i stworzenia czytelnych wytycznych.
Postulaty branży i stanowisko Ministerstwa Finansów
Przedstawiciele branży odzieżowej i obuwniczej przedstawili podczas posiedzenia komisji kilka kluczowych postulatów:
- Zawieszenie przepisów, aby przedsiębiorcy nie byli karani za przewóz towarów o niewielkiej wartości (np. 10 kg skarpetek za 200-300 zł).
- Ograniczenie zastosowania systemu SENT do transportu do pierwszego magazynu w Polsce, z wyłączeniem tranzytu krajowego z obowiązku raportowania.
- Podniesienie obecnych limitów ilościowych (10 kg odzieży, 20 sztuk obuwia), które są uznawane za bardzo niskie w porównaniu do innych krajów UE (np. Węgry kontrolują od 2,5 tony).
Przedstawiciele branży podkreślają, że problemy z nielegalnym obrotem dotyczą głównie importu z Azji, a polskie firmy są nieproporcjonalnie obciążane.
Odpowiedź Ministerstwa Finansów
Robert Michalski z Ministerstwa Finansów stwierdził, że podczas konsultacji przepisów nie zgłaszano problemu niskich limitów ilościowych. Wyjaśnił, że limity podane są w sztukach obuwia, a nie parach, aby zapobiec unikaniu przepisów poprzez rozdzielanie lewych i prawych butów. Przyznał jednak, że mali przedsiębiorcy mogli nie mieć swojej reprezentacji podczas konsultacji i nie wykluczył reakcji resortu na ich zgłoszenia.
Ministerstwo podkreśla, że SENT zasadniczo nie dotyczy producentów krajowych, którzy sprzedają swoje wyroby, i nie nakłada na nich obowiązków zgłoszeniowych ani kar. Celem systemu jest walka z szarą i czarną strefą, która stawia legalnych przedsiębiorców w niekorzystnej sytuacji.
Jak podał Robert Michalski, od 17 marca w systemie SENT dokonano ponad 54 tys. zgłoszeń. Przeprowadzono 653 kontrole, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości w 86 przypadkach. Nałożono 34 mandaty, w tym 13 na osoby zagraniczne i 21 na obywateli Polski.
Biuro Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców otrzymało liczne skargi dotyczące systemu SENT, zwłaszcza od najmniejszych podmiotów, które borykają się z brakiem zasobów organizacyjnych i finansowych do spełnienia nowych wymogów oraz z wątpliwościami interpretacyjnymi.
Wyniki Biznes Fakty:
Wprowadzenie systemu SENT dla branży odzieżowo-obuwniczej od marca 2026 roku znacząco zwiększa obciążenia administracyjne i finansowe dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych mniejszych. Konieczność spełnienia rygorystycznych wymogów raportowania, potencjalne wysokie kary za błędy interpretacyjne lub proceduralne oraz niejasności w stosowaniu przepisów, szczególnie w kontekście sprzedaży do konsumentów (B2C), stwarzają realne ryzyko zakłócenia działalności gospodarczej. Choć celem jest uszczelnienie systemu podatkowego i walka z nieuczciwą konkurencją, obecna forma przepisów rodzi obawy o negatywny wpływ na legalnie działające firmy w Polsce.
Na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl