Nowe Wymagania wobec Liderów w Erze AI
Współczesna rola lidera ewoluuje, wykraczając poza tradycyjne rozumienie wiedzy fachowej i egzekwowania celów. Jak podkreśla Aneta Strugalska, członek zarządu MTU Aero Engines Polska, kluczowe stają się umiejętności budowania poczucia stabilności w zespole i jasnej komunikacji oczekiwań. Bez tych miękkich kompetencji nawet najlepsze umiejętności techniczne nie przełożą się na efektywność organizacji. Zrozumienie ludzi, odczytywanie ich emocji i umiejętne prowadzenie przez procesy zmian to fundament skutecznego przywództwa w dzisiejszych czasach.
- Sztuczna inteligencja (AI) jest cennym narzędziem usprawniającym procesy i podejmowanie decyzji, jednak nie przejmuje kluczowych zadań przywódczych. Rola lidera w świecie AI polega na tłumaczeniu zachodzących zmian, budowaniu zrozumienia w zespole i braniu odpowiedzialności za podejmowane decyzje, prowadząc zespół przez transformację.
- Umiejętności takie jak komunikacja, empatia, motywowanie, zadawanie trafnych pytań oraz budowanie relacji często decydują o sukcesie lidera w większym stopniu niż wiedza techniczna. Brak odpowiedniego przygotowania pracowników do zmian jest główną przyczyną porażek projektów, a nie sama technologia.
- Obserwujemy odchodzenie od mikrozarządzania na rzecz wyznaczania jasnego kierunku, budowania poczucia sensu działań oraz wspierania samodzielności i odpowiedzialności w zespole. Jednocześnie lider musi świadomie dbać o własną równowagę psychiczną i wyznaczać granice, co jest niezbędne do podejmowania dobrych decyzji i efektywnego wspierania innych.
Jak zmienia się rola lidera w erze sztucznej inteligencji? Jakie kompetencje są kluczowe w skutecznym zarządzaniu zespołem?
Aneta Strugalska, dyrektor finansowy i członek zarządu MTU Aero Engines Polska: – Sztuczna inteligencja już dziś realnie wpływa na sposób funkcjonowania firm, usprawniając procesy, wspierając podejmowanie decyzji i działania produkcyjne. Kluczowa zasada zarządzania pozostaje jednak niezmienna: technologia może wspierać lidera, ale go nie zastąpi. Co więcej, w świecie AI rola lidera staje się bardziej wymagająca. Sama dobra znajomość procesów i narzędzi nie wystarcza; niezbędna jest umiejętność przeprowadzenia zespołu przez zmiany, wyjaśnienia sensu podejmowanych decyzji i wzięcia za nie odpowiedzialności.
Lider nie musi być ekspertem od każdego rozwiązania technologicznego. Powinien jednak rozumieć jego potencjał, ograniczenia i potrafić kompetentnie oraz odpowiedzialnie komunikować się z zespołem na jego temat. W przeciwnym razie trudno będzie mu efektywnie zarządzać pracownikami i formułować sensowne oczekiwania.
Istotne jest, aby menedżerowie, rozwijając kompetencje związane z AI, jednocześnie wzmacniali swoje umiejętności przywódcze. Wiedzę merytoryczną można dziś uzupełnić dzięki narzędziom technologicznym, ale sztuczna inteligencja nie zastąpi człowieka w sferze komunikacji. Umiejętność zadawania właściwych pytań, uważność na emocje i zdolność do motywowania innych to fundamenty skutecznego zarządzania. Rola lidera w świecie zdominowanym przez nowoczesne technologie ulega wyraźnej transformacji, odchodząc od mikrozarządzania na rzecz wyznaczania kierunku, budowania zrozumienia celu i tworzenia warunków sprzyjających samodzielnej i odpowiedzialnej pracy zespołu.
„Dzisiaj nie można opierać roli lidera wyłącznie na wiedzy fachowej i egzekwowaniu celów”
Czy twarde, analityczne kompetencje są dziś niewystarczające?
Zdecydowanie tak. Moje pokolenie wchodziło na rynek pracy po zmianie ustroju w Polsce, kiedy kładziono silny nacisk na bycie ekspertem w swojej dziedzinie. Choć kompetencje merytoryczne nadal są ważne, dziś nie stanowią one jedynego klucza do sukcesu.
Świat się zmienił, podobnie jak rola lidera. Dzisiaj nie można opierać roli lidera wyłącznie na wiedzy fachowej i egzekwowaniu celów. Współczesny lider musi dawać zespołowi poczucie stabilności, jasno komunikować oczekiwania. Bez tego nawet najlepsze kompetencje techniczne nie przełożą się na skuteczność organizacji. A tego nie da się zbudować bez umiejętności rozumienia ludzi, odczytywania emocji, prowadzenia ich przez zmianę.
W projektach technologicznych często to nie technologia zawodzi, lecz brak odpowiedniego przygotowania organizacji do zmian. Nawet najlepsze narzędzie nie przyniesie rezultatów, jeśli pracownicy nie rozumieją jego celu, korzyści ani oczekiwań wobec nich. Badania MIT Sloan Review wskazują, że około 70% projektów technologicznych kończy się niepowodzeniem z powodu braku odpowiedniego przygotowania ludzi do zmian, zarówno pod względem kulturowym, jak i mentalnym, a nie z powodu problemów technicznych. Dlatego kompetencje analityczne są ważne, ale same w sobie nie decydują o skuteczności lidera.
Czy kompetencje miękkie, które przez lata były na drugim planie, są dziś doceniane?
Z mojej perspektywy zdecydowanie tak. W MTU świadomie rozwijamy ten obszar, ponieważ wiemy, że nowoczesne przywództwo opiera się na pracy z ludźmi, a nie tylko na ekspertyzie technicznej. Dobrym przykładem jest inicjatywa Network of Engine Women, wspierająca kobiety w organizacji, do której włączają się również mężczyźni zainteresowani rozwojem w tym obszarze. Tworzy to przestrzeń do wspólnej dyskusji o rozwoju, przywództwie i kulturze organizacyjnej.
Uczestnicy programu sami zgłaszają potrzebę rozwijania kompetencji miękkich. W ubiegłym roku zorganizowaliśmy warsztaty dotyczące świadomego budowania wizerunku w mediach społecznościowych i przełamywania obaw związanych z obecnością w przestrzeni cyfrowej. To świadczy o dużej dojrzałości i gotowości do rozwoju.
Innym przykładem jest nasz dwuletni program rozwojowy dla liderów, skoncentrowany na kompetencjach coachingowych, w tym umiejętnościach zadawania pytań, prowadzenia dialogu i pracy z zespołem oraz indywidualnymi pracownikami.
W MTU przykładamy dużą wagę do kompetencji miękkich, ponieważ pracujemy z ludźmi i dla ludzi. Oczekujemy od liderów określonych postaw i umiejętności, tu nie ma miejsca na kompromisy. Jasno komunikujemy, że kompetencje liderskie są jednym z podstawowych narzędzi pracy menedżera. Lider, który nie potrafi rozmawiać z ludźmi, nie jest gotowy do pełnienia tej roli i rozwoju w tym obszarze.
W zarządzaniu liczy się coś więcej niż wiedza. „Kompetencje miękkie nie są jedynie dodatkiem”
Czy umiejętności miękkie są ważniejsze od merytorycznych na stanowiskach menedżerskich?
W mojej ocenie często tak jest. Kompetencje miękkie nie są jedynie dodatkiem; to one w wielu przypadkach decydują o skuteczności lidera. Przy ocenie potencjału ludzi, zarówno przy awansach, jak i rekrutacji, należy przykładać szczególną wagę do dojrzałości, otwartości i zdolności współpracy. Osoby z rozwiniętymi umiejętnościami interpersonalnymi, chcące je doskonalić, mogą nauczyć się kompetencji merytorycznych, zwłaszcza jeśli mają solidne podstawy, takie jak wykształcenie kierunkowe czy naturalne predyspozycje. Znacznie trudniej jest natomiast nauczyć kogoś empatii, komunikacji, rozwiązywania konfliktów czy budowania zaufania.
Wybitny ekspert, który nie potrafi pracować z ludźmi, nie potrafi budować relacji, tłumaczyć celu i nadawać kontekstu, szybko napotyka ograniczenia jako lider. Komunikacja ograniczona do krótkich poleceń nie wystarcza. Ludzie potrzebują zrozumienia celu i kontekstu, aby skutecznie pełnić swoją rolę.
Sztuczna inteligencja może wspierać procesy, ale nie zastąpi intuicji, rozumienia emocji i relacji, a to one decydują o skutecznym przywództwie. Dlatego zdecydowanie większą wagę przykładam do kompetencji miękkich oraz do otwartości, którą nazwałabym dziś metakompetencją. Podejście „zawsze tak robiliśmy i działało” nie sprawdza się w dynamicznym środowisku biznesowym. Liderzy muszą kwestionować utarte schematy i otwierać się na nowe rozwiązania.
Obecność menedżerów w mediach społecznościowych to konieczność? „Lider nie musi być influencerem”
Czy obecność lidera w mediach społecznościowych jest już obowiązkowa, czy można skutecznie prowadzić firmę w cieniu?
Obecność lidera w mediach społecznościowych nie jest obowiązkowa ani nie stanowi warunku skutecznego zarządzania. Wszystko zależy od roli, funkcji i celu, jaki ma taka aktywność realizować. Aktywność w social mediach ma sens, gdy służy budowaniu zaufania, prezentowaniu standardów, wzmacnianiu wiarygodności i spójnej komunikacji. Aktywność dla samej obecności może przynieść więcej ryzyk niż korzyści. Lider nie musi być influencerem, ale powinien świadomie zarządzać swoim wizerunkiem. Publikowane treści są odbierane przez pracowników, kontrahentów i pracodawcę, dlatego muszą być spójne i przemyślane.
W globalnym świecie biznesu coraz trudniej funkcjonować poza przestrzenią cyfrową, jednak kluczowe są autentyczność, konsekwencja i spójność. Nie można budować jednego wizerunku wewnątrz firmy, a zupełnie innego na zewnątrz, ponieważ pracownicy szybko dostrzegają takie niespójności.
Ja sama zaczęłam być aktywna na LinkedInie dopiero w 2023 roku, kiedy objęłam funkcję w zarządzie i moja rola uległa zmianie. Wcześniej nie czułam takiej potrzeby. Pokazuje to, że aktywność w social mediach powinna wynikać z roli i celu, a nie z presji trendu.
Jak znaleźć balans między budowaniem marki osobistej a bezpieczeństwem firmy?
Kluczowa jest edukacja i jasne zasady. W moim przypadku organizacja zapewniła szkolenie z zakresu obecności w mediach społecznościowych, co uważam za bardzo dobre podejście. Firmy powinny wspierać liderów w tym obszarze, wskazując zarówno szanse, jak i ryzyka.
Menedżer buduje w sieci markę osobistą, jednocześnie reprezentując organizację. Nie chodzi o kontrolę prywatności czy nadmierną ingerencję, lecz o świadomość, że występując publicznie pod własnym nazwiskiem i będąc kojarzonym z firmą, stajemy się częścią jej wizerunku. Dlatego tak ważne są standardy komunikacji i dojrzałość w ocenie, co, kiedy i w jaki sposób publikować.
„Odpoczynek nie jest dodatkiem do roli lidera, lecz jej integralną częścią”
W obliczu wyzwań i presji, lider powinien umieć wyznaczać granice, aby uniknąć wypalenia zawodowego i zadbać o równowagę między pracą a życiem prywatnym. Jak to osiągnąć?
Odpoczynek jest integralną częścią roli lidera, a nie tylko dodatkiem. Codziennie rezerwuję w kalendarzu czas na uporządkowanie myśli, nadanie priorytetów i planowanie kolejnych kroków. Korzystam również z urlopu, który jest dla mnie czasem na podróże, czytanie książek i inne przyjemności. Powinno to być traktowane jako element higieny pracy, a nie luksus. Lider, który nie dba o własną równowagę, prędzej czy później zaczyna podejmować gorsze decyzje, traci uważność i obniża swoją efektywność.
Dobry lider potrafi odłączyć się od pracy. Stała dostępność 24/7 nie jest oznaką siły ani zaangażowania, lecz może prowadzić do wypalenia. Wypalony lider nie jest w stanie efektywnie wspierać zespołu. Holistyczna troska o siebie – zarówno o ciało, jak i zdrowie psychiczne – jest warunkiem odpowiedzialnego pełnienia tej roli.
——————————————————-
W drugiej części wywiadu, która wkrótce zostanie opublikowana, porozmawiamy o wpływie sztucznej inteligencji na pracę menedżerów i funkcjonowanie firm. Gdzie kończy się rola AI, a zaczyna odpowiedzialność człowieka? Jak będą wyglądały zespoły za 5-10 lat? Jak utrzymać zaufanie zespołu w świecie decyzji wspieranych przez algorytmy? Jak budować kulturę popełniania błędów?
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla pracodawców: Inwestycja w rozwój kompetencji miękkich liderów jest kluczowa dla skutecznego wdrażania zmian i innowacji technologicznych. Firmy powinny wspierać menedżerów w budowaniu świadomości cyfrowej i komunikacji zewnętrznej, jasno określając zasady.
- Dla pracowników: Umiejętności miękkie, takie jak komunikacja, empatia i budowanie relacji, stają się równie ważne, a czasem nawet ważniejsze od kompetencji technicznych na stanowiskach menedżerskich. Liderzy, którzy potrafią słuchać, rozumieć i motywować, tworzą efektywniejsze i bardziej zaangażowane zespoły.
Źródło wiadomości : www.pulshr.pl