[Pole: Ekspert Makroekonomiczny] [Zadanie: Przepisanie tekstu źródłowego do wysokiej jakości polszczyzny] Krok 1: Identyfikacja języka tekstu źródłowego. Język źródłowy: polski. Krok 2: Przepisanie i przetłumaczenie na język polski. Styl: ekspert makroekonomiczny. Skupienie na inflacji, NBP i wpływie globalnej gospodarki na Polskę. Zasady: Zachowanie wszystkich tagów HTML[cite: 15, 16]. Użycie profesjonalnej terminologii ekonomicznej. Dodanie sekcji „Wyniki Biznes Fakty:” na końcu. Ograniczenia: Brak klisz AI[cite: 20]. 100% język polski[cite: 29].
Konflikt na Bliskim Wschodzie może skutkować redukcją globalnych dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG) o 15% do 2030 roku. Poniżej prezentujemy kluczowe wnioski z najnowszego raportu Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA).
Konflikt w rejonie Zatoki Perskiej będzie miał długofalowe konsekwencje, czego wyrazem są bieżące perturbacje na globalnym rynku gazu ziemnego. Najnowsza analiza Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), opublikowana 24 kwietnia, koncentruje się na wydarzeniach z pierwszego kwartału bieżącego roku.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Greenpeace: Polska energetyka w razie wojny jest zbyt łatwym celem
Czytaj też: Wojna w Iranie uderza w sieciówki. Ceny ubrań mogą pójść w górę
„Pełny wpływ zakłóceń ujawni się po pewnym czasie”
W 2025 roku przez strategiczną Cieśninę Ormuz transportowano blisko 20% światowych dostaw LNG. Cały region Bliskiego Wschodu generuje około 25% globalnej podaży tego surowca i odpowiada za 18% światowego wydobycia gazu. Skutki konfliktu zaczęły manifestować się niezwłocznie, co znajduje odzwierciedlenie w danych.
Według IEA, globalna produkcja LNG w marcu spadła o 8% rok do roku, co oznacza wolumen 4 mld metrów sześciennych (mld m³). Ten wskaźnik mógłby być wyższy, jednakże pomniejszenie produkcji (tzw. załadunki LNG) o 9,5 mld m³ w Katarze i Zjednoczonych Emiratach Arabskich zostało zrekompensowane przez wzrost podaży z nowo uruchomionych instalacji w Ameryce Północnej i Afryce. Szacowane łączny deficyt podaży LNG w Katarze i ZEA w marcu i kwietniu wynosi około 20 mld m³.
Agencja podkreśla istotne rozróżnienie: rzeczywiste dostawy LNG odnotowały w marcu wolniejszy spadek niż sama produkcja skroplonego surowca (czyli wspomniane załadunki). W ujęciu rok do roku, fizyczne dostawy LNG były niższe o 2%, co przekłada się na 1 mld m³. „(…)Ze względu na czas transportu, pełny wpływ zakłóceń (w podaży gazu – przyp. red.) ujawnia się dopiero po pewnym czasie” – wyjaśniają eksperci Agencji w raporcie, wskazując jako dowód dane dotyczące spadku dostaw LNG w pierwszych 20 dniach kwietnia, które były o 10% niższe rok do roku, czyli o ponad 3 mld m³.
Wahania na rynkach gazu. Zmienność cen
Ceny gazu w marcu osiągnęły najwyższy poziom od stycznia 2023 roku. Europejski indeks TTF, kluczowy dla rynków w Europie, dla kontraktów z dostawą w kolejnym miesiącu wyniósł około 61 USD za megawatogodzinę (MWh), podczas gdy azjatycki indeks JKM, wyznacznik cen w Japonii i Korei Południowej, kształtował się na poziomie około 72 USD/MWh.
Rynki doświadczyły również niespotykanej od dawna zmienności. Wahania cen kontraktów z dostawą na kolejny miesiąc w Europie były największe od stycznia 2023 roku, a w Azji – od marca 2022 roku. Sytuacja ustabilizowała się w kwietniu, a ceny w połowie miesiąca osiągnęły najniższy poziom od wybuchu konfliktu, co było powiązane z ogłoszeniem zawieszenia broni.
Równolegle z wyższymi i bardziej nieprzewidywalnymi cenami w marcu odnotowano spadek zapotrzebowania na gaz. Według IEA, sprzyjały temu również czynniki pogodowe oraz ograniczenia zużycia po stronie odbiorców, głównie w Azji. Niepewność co do długości trwania kryzysu i czas ewentualnego ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz pozostają kluczowymi determinantami kształtującymi rynek gazu ziemnego.
„**Każdy miesiąc bez tranzytu ładunków LNG powoduje utratę około 10 mld m³ surowca, obniżając prognozy popytu w kluczowych regionach importowych**” – czytamy w raporcie. Wstępne dane wskazują, że w Europie w marcu zużycie gazu spadło rok do roku o około 4% (2 mld m³), co było wynikiem mniejszego zapotrzebowania w sektorze elektroenergetycznym, dzięki wzrostowi produkcji z farm wiatrowych i elektrowni wodnych.
120 mld m³ LNG mniej do 2030 r.
Świat zareagował na niedobory próbami zwiększenia podaży gazu. IEA przytacza przykład Stanów Zjednoczonych, gdzie Departament Energii wydał w marcu i kwietniu pozwolenia na zwiększenie eksportu dla dwóch terminali LNG: Plaquemines w Luizjanie oraz Elba Island w stanie Nowy Jork. Ponadto, w kwietniu ogłoszono porozumienie między Australią a Singapurem dotyczące zwiększenia płynności dostaw kluczowych dóbr, w tym LNG.
Jednakże, straty te nie będą łatwe do zniwelowania. Przewiduje się, że zniszczenia infrastruktury skraplającej gaz w Katarze, drugim największym eksporterze LNG na świecie po USA, mogą doprowadzić do redukcji krajowej produkcji tego paliwa o 70 mld m³ do 2030 roku. Dodatkowe straty, wynikające z opóźnień w rozbudowie katarskiego złoża North Field East, szacuje się na 20 mld m³ w tym samym okresie. IEA oszacowała globalny wpływ konfliktu na podaż LNG w ciągu najbliższych czterech lat. Prognozuje się, że do 2030 roku na rynkach zabraknie 120 mld m³ LNG, co stanowi około 15% poniżej scenariusza bazowego.
Mrozy podniosły zapotrzebowanie na gaz
Stan rzeczy zdiagnozowany przez Międzynarodową Agencję Energetyczną w połowie kwietnia ujawnia, jak kształtował się rynek gazu na początku bieżącego roku. Przed wystąpieniem zakłóceń związanych z konfliktem, od października 2025 r. do lutego, globalna podaż LNG wzrosła rok do roku o 12%. Wzrost ten był napędzany dostawami z USA i Afryki. Na europejskich i azjatyckich parkietach gaz potaniał w tym okresie (październik-luty) o 25% rok do roku. Europejski indeks TTF w pierwszych dwóch miesiącach 2026 r. był o 24% niższy niż rok wcześniej, a azjatycki JKM – o 27% niższy.
W sezonie grzewczym 2025/2026 odnotowano wzrost zapotrzebowania na gaz, szczególnie w Azji (wzrost o około 1,5% rok do roku od października do lutego, a w styczniu i lutym – o 2%). Dotyczy to głównie Japonii i Korei Południowej, podczas gdy w Chinach import LNG w sezonie grzewczym spadł o 6% rok do roku, co może być wynikiem postępującej elektryfikacji. Zużycie gazu w tym samym okresie (październik 2025 – luty 2026) spadło w Europie o niemal 1%, co było związane ze zwiększoną produkcją energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.
Niemniej jednak, IEA zwraca uwagę, że **rola gazu ziemnego wzrasta w okresach niskich temperatur**, które tej zimy występowały nierzadko. W Stanach Zjednoczonych w dniach 24-30 stycznia odnotowano rekordowe średnie siedmiodniowe zużycie gazu, sięgające 4,6 mld m³ dziennie. Jednocześnie mrozy przyczyniły się do zmniejszenia wydobycia. W Europie popyt na gaz wzrósł o 33% między 1 a 5 stycznia, co było bezpośrednim skutkiem warunków atmosferycznych. Podobne zjawiska obserwowano w Azji i Rosji, gdzie 25 stycznia zużycie gazu osiągnęło rekordowy poziom 1,8 mld m³.
Czytaj też: Mrozy w Teksasie odbiją się na Polsce. Czy mamy bać się cen gazu?
Oczywiście, wspomniane zjawiska skutkowały wzrostem cen. „Przedstawione wydarzenia podkreślają krytyczne znaczenie elastyczności dostaw gazu dla bezpieczeństwa energetycznego, w tym na rynkach, które coraz intensywniej polegają na wytwarzaniu energii ze źródeł odnawialnych, zależnych od czynników pogodowych” – stwierdzają eksperci IEA. Choć przed wybuchem konfliktu IEA prognozowała wzrost globalnej podaży gazu o 2% w 2026 roku, zamknięcie Cieśniny Ormuz skierowało świat na odmienny trajektorię.
**Wyniki Biznes Fakty:** * **Globalne dostawy LNG zagrożone:** Konflikt na Bliskim Wschodzie może doprowadzić do spadku globalnych dostaw LNG o 15% do 2030 roku, co oznacza niedobór około 120 mld m³ skroplonego gazu. * **Wzrost cen i zmienność na rynkach:** W marcu ceny gazu osiągnęły najwyższy poziom od stycznia 2023 roku, a rynki charakteryzowały się dużą zmiennością, co negatywnie wpływa na stabilność cen i planowanie biznesowe. * **Wpływ na Polskę:** Polska, jako kraj uzależniony od importu gazu, odczuwa skutki globalnych wstrząsów cenowych i podażowych. Wzrost cen gazu przekłada się na koszty energii dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, potęgując presję inflacyjną. * **Długoterminowe konsekwencje:** Zniszczenia infrastruktury i opóźnienia w rozbudowie mocy produkcyjnych w kluczowych regionach eksportu gazu (jak Katar) oznaczają, że wysokie ceny i niestabilność podaży mogą utrzymywać się przez lata. * **Znaczenie dywersyfikacji i bezpieczeństwa energetycznego:** Analiza podkreśla konieczność dalszej dywersyfikacji źródeł dostaw gazu oraz inwestycji w bezpieczeństwo energetyczne, szczególnie w kontekście rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii, które wymagają stabilnych dostaw gazu jako źródła bilansującego. * **Rola NBP:** Narodowy Bank Polski musi monitorować globalne tendencje cenowe gazu, ponieważ mogą one stanowić istotny czynnik inflacyjny, wpływający na decyzje dotyczące stóp procentowych i ogólnej polityki monetarnej mającej na celu stabilizację cen w gospodarce.
Więcej informacji na stronie : businessinsider.com.pl