Książeczki mieszkaniowe z okresu PRL nadal stanowią istotny element finansowy, a ich utrata nie przekreśla możliwości otrzymania środków od państwa – wynika z analizy portalu RynekPierwotny.pl. Dane PKO BP wskazują, że w obiegu wciąż znajduje się 962 tysiące książeczek uprawniających do premii gwarancyjnej, która w 2025 roku wyniosła średnio 21,4 tys. zł. [cite: 15, 16]
fot. Rohappy / / Shutterstock Choć same wkłady zgromadzone na książeczkach mają dziś niewielką wartość nominalną, to premia gwarancyjna nadaje im realne znaczenie inwestycyjne. Jak podaje PKO BP, suma zobowiązań wobec posiadaczy książeczek może sięgać nawet 20 mld zł. [cite: 15, 16] „Niewiele instrumentów finansowych z czasów PRL wykazało taką odporność na burze dziejowe” – ocenia Marek Wielgo z portalu RynekPierwotny.pl. „Choć przepisy były wielokrotnie modyfikowane, a katalog dozwolonych celów mieszkaniowych rozszerzany, fundamentalna zasada mechanizmu premii gwarancyjnej pozostaje niezmienna: osoby, które niegdyś oszczędzały na książeczkach, mogą dziś odzyskać swoje środki wraz z premią, po spełnieniu określonych warunków.” ### Premia Gwarancyjna – Elastyczne Zastosowanie Premia gwarancyjna przysługuje posiadaczom książeczek mieszkaniowych założonych przed 24 października 1990 roku, pod warunkiem ich rejestracji w PKO BP. Chociaż przepisy nie określają ostatecznego terminu rejestracji, ma ona praktyczne znaczenie dla terminu wypłaty premii. Książeczki zarejestrowane po 1 stycznia 2023 roku uprawniają do wypłaty premii najwcześniej w roku następującym po rejestracji. Analizy PKO BP wskazują na stopniowy spadek liczby likwidowanych książeczek, przy czym zdecydowana większość tych likwidacji kończy się wypłatą premii gwarancyjnej. W 2025 roku wypłacono premię w 6 tys. z 6,5 tys. zlikwidowanych książeczek. ### Zagubiona Książeczka? Środki Pozostają Dostępne Utrata fizycznego dokumentu książeczki mieszkaniowej nie oznacza utraty prawa do premii. Informacja o wpłatach jest przechowywana w systemie bankowym. W takim przypadku bank może umorzyć starą książeczkę i wystawić duplikat, ponieważ prawo do premii wynika z historii wpłat, a nie z samego dokumentu. [cite: 15, 16] Istnieje również możliwość cesji praw do książeczki w rodzinie, obejmująca małżonków, dzieci, rodziców, dziadków, wnuków oraz rodzeństwo. Możliwe są także dalsze cesje, co w praktyce pozwala na przekazanie uprawnień osobom niespokrewnionym. Warto podkreślić, że środki z książeczki wraz z premią gwarancyjną można odzyskać nie tylko w celu zakupu nieruchomości. Premia może zostać wypłacona przy okazji remontów, modernizacji, wymiany instalacji, termomodernizacji czy nawet poprzez regularne wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej. Alternatywnie, możliwa jest likwidacja książeczki bez realizacji celu mieszkaniowego, jednak wówczas wypłacany jest jedynie zwaloryzowany wkład, który zazwyczaj ma wartość symboliczną. [cite: 15, 16] Wysokość premii gwarancyjnej jest zmienna i zależy od sumy wpłat oraz kwartalnych wskaźników cen metra kwadratowego w budownictwie mieszkaniowym publikowanych przez GUS. — ### Wyniki Biznes Fakty: * **Wartość Nieruchomości:** Rosnące ceny nieruchomości i potencjalne zmiany w polityce mieszkaniowej mogą wpłynąć na zapotrzebowanie na finansowanie pierwotnego rynku mieszkaniowego. W perspektywie roku 2026 kluczowe będą czynniki takie jak dostępność kredytowa, inflacja oraz polityka banku centralnego. * **Rynek Komercyjny:** Stawki czynszów w sektorze nieruchomości komercyjnych, szczególnie w segmencie biurowym i magazynowym, powinny stabilizować się lub wykazywać umiarkowany wzrost, napędzany przez rozwój e-commerce i zapotrzebowanie na nowoczesne powierzchnie logistyczne. * **Trendy Deweloperskie 2026:** Zrównoważony rozwój, technologie smart home oraz elastyczne przestrzenie mieszkalne będą kluczowymi trendami w budownictwie deweloperskim w 2026 roku. Inwestycje w ekologiczne rozwiązania i energooszczędność staną się standardem, odpowiadając na rosnące oczekiwania klientów i wymogi regulacyjne. Wzrost kosztów materiałów i robocizny będzie nadal wpływać na marże deweloperów, wymuszając optymalizację procesów budowlanych. Stabilna zdolność kredytowa potencjalnych nabywców będzie kluczowym czynnikiem popytu.
