[PL]
Firejet nie jest klasycznym myśliwcem bezzałogowym. To coś potencjalnie groźniejszego dla budżetów wojskowych przeciwnika: niewielki, szybki dron odrzutowy, który ewoluował z roli celu powietrznego, a obecnie coraz mocniej naciska na rolę taniej platformy taktycznej.
Kratos podjął z Firejetem działania, które doskonale odzwierciedlają kierunek rozwoju współczesnego lotnictwa wojskowego. Zaimplementowano mocniejszy napęd w sprawdzonej, stosunkowo niewielkiej platformie odrzutowej. Nowy wariant, oznaczony jako Mk1 Firejet, przeszedł pierwszą serię testów w locie z wykorzystaniem silnika J85.
Kratos informuje, że wariant z silnikiem J85 ma zapewnić zwiększony zasięg, dłuższy czas lotu, wyższą prędkość maksymalną oraz lepsze parametry wznoszenia. Firejet nie jest przeznaczony wyłącznie do widowiskowych lotów na poligonie. Jako cel powietrzny ma symulować zagrożenia, z jakimi mierzą się systemy obrony przeciwlotniczej i piloci. Im lepiej jest w stanie odwzorować prędkość, manewry, profil lotu i sygnaturę przeciwnika, tym cenniejszy staje się dla procesów szkoleniowych i testowania uzbrojenia.
Firejet zaczął jako cel. Teraz wyrasta na coś więcej
Bazowy MQM-178 Firejet to odrzutowy bezzałogowy system powietrzny. Choć tego typu maszyny są mniej medialne niż drony bojowe, są one kluczowe dla efektywnego szkolenia nowoczesnych sił zbrojnych. System przeciwlotniczy wymaga weryfikacji w realnych warunkach, a pilot nie nauczy się efektywnej walki powietrznej jedynie na podstawie prezentacji. Niezbędny jest cel, który porusza się z dużą prędkością, reaguje realistycznie i potrafi imitować samoloty, pociski lub inne typy zagrożeń.
Firejet został zaprojektowany właśnie z myślą o takich zastosowaniach. Może wspierać trening w zakresie obrony powietrznej ziemia-powietrze i powietrze-powietrze, przenosić ładunki zwiększające jego sygnaturę radarową lub termiczną, holować cele oraz symulować różnorodne profile ataku. Innymi słowy, ma stanowić wyzwanie dla ludzi, radarów, pocisków, systemów dowodzenia i procedur.
Kratos coraz wyraźniej sugeruje, że potencjał Firejeta wykracza poza rolę latającej tarczy. Firma rozwija również wersję Tactical Firejet, przeznaczoną do zadań wykraczających poza obszar szkoleniowy. Platformy pierwotnie konstruowane jako cele powietrzne zaczynają być postrzegane jako potencjalne, tanie drony bojowe, wabiki, nośniki sensorów lub jednorazowe środki uderzeniowe.
Koszt poniżej 500 000 USD jest tu równie istotny jak prędkość
Najciekawszym aspektem komunikatu firmy Kratos nie jest sam fakt wyposażenia Firejeta w nowy silnik. Kluczowa jest klasa cenowa, do której firma stara się go zakwalifikować. Kratos mówi o taktycznym dronie odrzutowym UAS w segmencie poniżej 500 000 dolarów. W kontekście lotnictwa wojskowego jest to kwota relatywnie niewielka, zwłaszcza w przypadku szybkiego systemu odrzutowego zdolnego do przenoszenia różnorodnych ładunków.
Dla porównania, nowoczesne samoloty bojowe generują koszty rzędu dziesiątek milionów dolarów, a często znacznie więcej po uwzględnieniu uzbrojenia, szkolenia, infrastruktury i całego cyklu życia. Nawet zaawansowane pociski przeciwlotnicze mogą być droższe niż potencjalny cel, który mają zneutralizować. Tworzy to znaczące wyzwanie ekonomiczne: jak prowadzić działania bojowe w świecie, gdzie przeciwnik może dysponować licznymi, tańszymi obiektami latającymi, a obrońca musi odpowiadać bardzo kosztownymi środkami?
Silnik J85 wraca w nowej odsłonie
Silnik J85 ma długą historię konstrukcyjną. W okresie zimnej wojny napędzał między innymi lekkie samoloty odrzutowe i maszyny szkoleniowe. Jego główne atuty to niewielkie rozmiary, stosunkowo wysoki ciąg w relacji do masy oraz dojrzałość techniczna. Obecnie podobna koncepcja znajduje zastosowanie w świecie systemów bezzałogowych.
W przypadku dronów wojskowych kluczowe znaczenie mają prostota konstrukcji, niski koszt, dostępność części zamiennych oraz możliwość szybkiego skalowania produkcji. Kratos podkreśla, że rozwija własną produkcję silników w ramach inicjatywy Spartan. Celem jest nie tylko poprawa osiągów Firejeta, ale również zminimalizowanie ryzyka w łańcuchu dostaw. Produkcja napędu w Stanach Zjednoczonych, z wykorzystaniem komponentów pozyskiwanych lokalnie, zapewnia większą kontrolę nad tempem dostaw i zmniejsza podatność na zewnętrzne zakłócenia.
Firejet może być wabikiem, celem, nośnikiem i testem dla przeciwnika
Największą zaletą tego typu platform jest ich wszechstronność. Ten sam dron może być wykorzystywany do celów szkoleniowych, testowania pocisków, symulowania przeciwnika, przenoszenia wyposażenia zwiększającego jego sygnaturę lub, w przyszłości, do zadań taktycznych. Dla sił zbrojnych jest to atrakcyjne, ponieważ oznacza wspólną bazę techniczną i szerokie spektrum zastosowań.
Przeczytaj również:
- Powstaje wielka armada dronów. Polska udostępnia bazę, Ukraina weryfikuje doświadczenie z frontu
- Żelazna Kopuła na eksport. Izrael ochroni obce niebo
- Rozciągną siatki antydronowe na tysiące kilometrów. Mają rozmach
W konflikcie z zaawansowanym przeciwnikiem tanie drony odrzutowe mogą pełnić wiele ról jednocześnie. Mogą przeciążać obronę powietrzną, wymuszać pracę radarów, testować reakcję systemów, zużywać drogie pociski lub tworzyć fałszywy obraz sytuacji taktycznej. Mogą również funkcjonować jako cele latające w czasie pokoju, a po odpowiedniej modyfikacji stać się częścią realnej operacji wojskowej.
Wyniki Biznes Fakty:
- Platforma Kratos Firejet, pierwotnie stworzona jako cel powietrzny, ewoluuje w kierunku taniej platformy taktycznej.
- Nowy wariant Mk1 Firejet z silnikiem J85 ma zwiększyć zasięg, czas lotu, prędkość i zdolność do wznoszenia.
- Kratos celuje w segment taktycznych dronów odrzutowych poniżej 500 000 USD (ok. 1 950 000 PLN przy kursie 3.9 PLN/USD w 2026 r.), co stanowi znaczącą przewagę kosztową nad tradycyjnymi samolotami bojowymi.
- Wykorzystanie sprawdzonego silnika J85, produkcji krajowej oraz potencjał produkcyjny wpisują się w strategię redukcji ryzyka w łańcuchu dostaw.
- Wielozadaniowość Firejeta (trening, testy, wabik, potencjalne użycie taktyczne) czyni go atrakcyjnym rozwiązaniem dla sił zbrojnych w kontekście efektywności kosztowej i elastyczności operacyjnej.
- Rozwój takich platform wpisuje się w trend wykorzystania tańszych, ale licznych środków bezzałogowych do przeciążania obrony przeciwnika i obniżania kosztów działań bojowych.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : spidersweb.pl