Prawie trzy czwarte polskich pracowników posiada umiejętności obsługi sztucznej inteligencji (AI). Jednak tylko połowa z nich czuje się gotowa na przyszłość zdominowaną przez AI. Co trzeci specjalista postrzega tę technologię jako większe zagrożenie niż szansę dla swojej kariery. Ekspert HR podkreśla, że wdrożenie algorytmów w chaotycznej firmie doprowadzi jedynie do szybszego i bardziej zautomatyzowanego bałaganu. Co w takim razie poszło nie tak?
Paradoks kompetencji w AI: pracownicy korzystają, ale odczuwają obawy
Najnowsze badanie przeprowadzone na potrzeby raportu „Ukryta siła sztucznej inteligencji” autorstwa Factorial, europejskiego start-upu specjalizującego się w technologiach HR i AI, ujawnia zaskakujący paradoks. Mimo że zdecydowana większość polskich pracowników sprawnie posługuje się sztuczną inteligencją, zaledwie połowa czuje się przygotowana do pracy w środowisku silnie kształtowanym przez tę technologię.
W codziennej pracy ze sztuczną inteligencją korzysta już 78% badanych, a kolejne 16% zamierza to robić. Największa grupa respondentów (42%) deklaruje zrozumienie działania modeli AI i umiejętność dostosowywania poleceń (promptów) do własnych potrzeb. Kolejne 24% opracowuje własne procesy i metody automatyzacji, a 7% osiągnęło poziom ekspercki, rozwijając własne rozwiązania AI i integrując tę technologię z innymi narzędziami. Oznacza to, że około trzy czwarte pracowników wykazuje mniejszą lub większą biegłość w korzystaniu ze sztucznej inteligencji.
Mimo tych danych, jedynie 51% respondentów czuje się dobrze przygotowanych do pracy w środowisku silnie kształtowanym przez AI. Jednocześnie 10% uważa, że ich przygotowanie jest niewielkie lub żadne.
Więcej zagrożeń niż szans dla pracowników? Analiza danych z badania
Analizując potencjalny wpływ AI na karierę w perspektywie najbliższych pięciu lat, 36% badanych specjalistów dostrzega równowagę między szansami a zagrożeniami. Aż 30% uważa, że zagrożeń jest więcej, podczas gdy 27% widzi przewagę szans. Tylko 4% respondentów przewiduje, że AI nie będzie miało znaczącego wpływu na ich pracę w najbliższych latach.
Wynika z tego, że prawie co trzeci pracownik postrzega rozwój sztucznej inteligencji jako źródło większych zagrożeń niż szans dla swojej ścieżki zawodowej. Jest to niepokojący sygnał, biorąc pod uwagę tempo, w jakim AI przenika do codziennych obowiązków.
Zaufanie do AI przy zachowaniu kontroli nad procesami
Jak pracownicy odnoszą się do samej technologii? Dane wskazują na ostrożny optymizm połączony z silną potrzebą zachowania kontroli nad wykonywanymi zadaniami. Ponad połowa badanych (54,5%) deklaruje, że ufa wynikom generowanym przez AI, ale zawsze poddaje je weryfikacji. 15% badanych bardziej ufa innym źródłom i traktuje wyniki AI jedynie jako punkt wyjścia do dalszej pracy. Jednocześnie 23,5% respondentów darzy AI dużym zaufaniem, uznając, że zazwyczaj dostarcza ona trafnych odpowiedzi. Tylko 2,5% badanych podchodzi do AI z dużym sceptycyzmem i w ogóle nie ma do niej zaufania.
Podobny obraz wyłania się z odpowiedzi na pytanie o możliwość delegowania zadań. Aż 78% badanych przez Factorial byłoby skłonnych powierzyć sztucznej inteligencji podejmowanie decyzji w pewnych obszarach swojej pracy. Dotyczy to jednak sytuacji, w której 48% badanych wymagałoby możliwości weryfikacji i zatwierdzania tych decyzji, a 30% powierzyłoby je jedynie w przypadku powtarzalnych, jasno zdefiniowanych zadań. Stanowczo odmówiłoby tego 19% respondentów.
„Pracownicy wcale nie boją się samej sztucznej inteligencji – boją się utraty kontroli nad swoją pracą. Nasze dane pokazują jasno: specjaliści oczekują od AI roli inteligentnego asystenta, a nie autonomicznego decydenta” – komentuje Tomasz Wykowski, Country Manager Factorial w Polsce.
Managerowie wciąż tkwią w modelu pracy przed erą AI
Ekspert jest przekonany, że problem nie leży w samej technologii, lecz w sposobie zarządzania organizacjami.
„Sztuczna inteligencja w biurze to już nie eksperyment, to nowy e-mail. Mimo to wielu managerów mentalnie nadal tkwi w epoce rozliczania pracowników z czasu spędzonego w biurze, zamiast z dostarczonej wartości. Wdrażanie AI bez fundamentalnej zmiany modelu zarządzania to prosta droga do katastrofy” – podkreśla Tomasz Wykowski.
Dodaje on również ostrzeżenie skierowane do każdego lidera wdrażającego nowe technologie:
„Największym błędem polskich organizacji jest dziś próba automatyzowania bałaganu. Powiedzmy to wprost: jeśli wdrożysz algorytmy do chaotycznej firmy, otrzymasz po prostu szybszy i bardziej zautomatyzowany chaos. Zanim zaczniesz ścigać się na innowacje, uporządkuj procesy bazowe i zarządzanie ludźmi – inaczej technologia tylko wyolbrzymi twoje wewnętrzne problemy.”
Projekt kulturowy, a nie tylko technologiczny
Wykowski wskazuje również na fundamentalny błąd w podejściu do wdrażania AI w organizacjach.
„Jeśli liderzy firm traktują wdrożenie sztucznej inteligencji wyłącznie jako projekt IT, z góry skazują go na porażkę. To przede wszystkim projekt psychologiczny i kulturowy” – podkreśla Country Manager Factorial w Polsce.
Podsumowuje on swoje wnioski:
„Skończmy z pustymi hasłami, że AI to tylko technologia. Sukces wdrożenia leży dziś w rękach działów HR i świadomych managerów, którzy potrafią udowodnić zespołom jedno: sztuczna inteligencja nie zabierze wam pracy, ale może to zrobić konkurencja, która nauczy się z nią lepiej współpracować.”
To stwierdzenie trafnie podsumowuje wyzwanie stojące przed polskimi firmami. Sztuczna inteligencja przestała być technologią przyszłości – jest teraźniejszością. Pytanie nie brzmi już „czy”, ale „jak” ją wdrożyć, aby wspierała ludzi, zamiast wywoływać lęk i opór.
Wyniki Biznes Fakty:
- Zidentyfikuj cele biznesowe: Zanim zainwestujesz w AI, określ, jakie konkretne problemy biznesowe chcesz rozwiązać lub jakie procesy usprawnić. Wdrożenie AI powinno służyć realizacji celów strategicznych firmy.
- Postaw na zarządzanie zmianą: Skup się nie tylko na technologii, ale przede wszystkim na aspektach ludzkich i kulturowych. Inwestuj w szkolenia, komunikację i budowanie zaufania wśród pracowników, pokazując, jak AI może ich wspierać, a nie zastępować.
- Uporządkuj procesy przed automatyzacją: Zanim zaczniesz wdrażać rozwiązania AI, upewnij się, że podstawowe procesy operacyjne w Twojej firmie są dobrze zdefiniowane, zorganizowane i efektywne. Automatyzacja chaosu prowadzi tylko do jego przyspieszenia.
- Zbuduj strategię opartą na danych: Skuteczne wykorzystanie AI wymaga solidnych podstaw danych. Inwestuj w narzędzia do gromadzenia, analizy i zarządzania danymi, które będą paliwem dla Twoich algorytmów.
- Szkolenie managerów: Upewnij się, że kadra zarządzająca rozumie potencjał i ograniczenia AI, a także potrafi efektywnie zarządzać zespołami w nowym, technologicznym środowisku pracy, skupiając się na wartości dostarczanej przez pracowników, a nie tylko na czasie ich pracy.
Na podstawie materiałów : mojafirma.infor.pl