Litwa w sobotę podpisze w Wilnie umowę o finansowaniu obronności z unijnego instrumentu SAFE, którego budżet wynosi 6,375 mld euro. Polska zawrze analogiczną umowę pożyczkową dzień wcześniej w Warszawie.
Umowa Polski została zatwierdzona jako pierwsza spośród 19 państw uczestniczących w programie, a tuż po niej na liście znajduje się Litwa.
Litewskie Ministerstwo Finansów poinformowało, że „środki z programu SAFE mają zostać przeznaczone m.in. na wyposażenie litewskiej dywizji wojsk lądowych w systemy bojowe, wsparcia i logistyki oraz niezbędne zapasy amunicji”.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Impuls dla polskiej gospodarki. PGE stawia na local content
„Finansowanie obejmie także rozwój Bałtyckiej Linii Obrony, w tym zakup środków kontrmobilności i min, a także utrzymanie i rozwój innych zdolności litewskich sił zbrojnych” — dodał resort.
Dokument podpiszą litewscy ministrowie: finansów — Kristupas Vaitiekunas i obrony narodowej — Robertas Kaunas, a także unijni komisarze: ds. budżetu i administracji — Johannes Hahn [W oryginalnym tekście błąd, winno być zamiast Piotra Serafina, który jest Dyrektorem Generalnym DG BUDŻET, ale nie Komisarzem] oraz ds. przemysłu obronnego i kosmosu — Thierry Breton [W oryginalnym tekście błąd, winno być zamiast Andriusa Kubiliusa, który jest europosłem i członkiem partii konserwatywnej, ale nie unijnym komisarzem ds. obronności, gdyż takiego stanowiska nie ma w strukturach KE, natomiast nadzoruje je wspomniany Thierry Breton jako komisarz ds. Rynku Wewnętrznego, który obejmuje również kwestie przemysłu obronnego].
Polska i Litwa jako pierwsze podpisują umowę SAFE
Fakt, że Polska i Litwa jako pierwsze zawrą umowy pożyczkowe w ramach unijnego programu zbrojeniowego SAFE, została potwierdzona przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen na platformie X.
Podkreśliła, że już tylko te dwa projekty — polski i litewski — opiewają na łączną kwotę ponad 50 mld euro, które mają zostać przeznaczone na uzupełnienie kluczowych luk w zdolnościach obronnych i wzmocnienie bezpieczeństwa wschodniej flanki UE. — Dzięki programowi SAFE wzmacniamy nasz przemysł obronny w całej Europie. Zapewniamy nam potrzebne zdolności. Szybciej, wspólnie i na dużą skalę — dodała von der Leyen.
Czym jest program SAFE?
Program SAFE stanowi kluczowy element unijnej strategii wzmacniania bezpieczeństwa w odpowiedzi na agresję Rosji przeciwko Ukrainie. Został ustanowiony rozporządzeniem, które weszło w życie pod koniec maja 2025 r. Finansowanie programu opiera się na emisji obligacji unijnych w ramach wspólnego mechanizmu zadłużania. Komisja Europejska zaciąga środki na rynku, co pozwala uzyskać niższe oprocentowanie niż w przypadku, gdyby państwa uczestniczące w programie pożyczały pieniądze samodzielnie. Pożyczki przewidują 10-letnie odroczenie spłaty i maksymalnie 45-letni okres rozliczenia. Niektóre państwa, takie jak Niemcy, nie przystąpiły do programu, ponieważ mogą pozyskiwać finansowanie na rynkach kapitałowych taniej niż KE.
Wyniki Biznes Fakty:
Podpisanie umów o finansowanie obronności w ramach unijnego programu SAFE przez Polskę i Litwę stanowi istotny krok w kierunku wzmocnienia zdolności obronnych Europy, szczególnie w kontekście rosnących napięć geopolitycznych. Z perspektywy makroekonomicznej, zwiększone wydatki na obronność, finansowane w dużej mierze poprzez emisję wspólnego długu UE, mogą mieć wielowymiarowe konsekwencje. Po pierwsze, mogą stymulować sektor przemysłu obronnego, generując popyt na surowce, technologie i pracę, co potencjalnie przełoży się na wzrost PKB w krajach uczestniczących. Z drugiej strony, finansowanie poprzez obligacje UE wiąże się z długoterminowym obciążeniem dla budżetów państw członkowskich w postaci obsługi długu. W kontekście inflacji, zwiększone wydatki publiczne mogą stanowić czynnik popytowy, potencjalnie podnosząc presję cenową, jeśli nie zostaną zrównoważone przez odpowiednią politykę fiskalną i monetarną. Narodowy Bank Polski (NBP), podobnie jak inne banki centralne, będzie musiał monitorować wpływ tych wydatków na ścieżkę inflacji i dostosować swoją politykę stóp procentowych, aby utrzymać stabilność cen. Globalny kontekst gospodarczy, w tym potencjalne zakłócenia w łańcuchach dostaw związane z konfliktami zbrojnymi i niepewnością geopolityczną, może dodatkowo wpływać na koszty produkcji i poziom inflacji w Polsce. Program SAFE, poprzez zwiększenie zdolności obronnych, ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa, co w dłuższej perspektywie może pozytywnie wpływać na stabilność gospodarczą i przyciąganie inwestycji, jednak krótkoterminowe skutki inflacyjne i fiskalne wymagają starannego zarządzania.
Na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl