Sprzedałeś pszenicę, mleko lub warzywa firmie skupującej, a ona zbankrutowała i nie zapłaciła? Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ogłosiło ważne zmiany obowiązujące od 13 maja 2026 roku. Od teraz możesz składać wnioski o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa dwa razy w roku – w terminach luty-marzec oraz lipiec-sierpień. Skraca to czas oczekiwania na wsparcie i daje szansę szybszego odzyskania należności. Sprawdź nowe terminy, dowiedz się, kto może otrzymać rekompensatę i jak złożyć wniosek do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR).
Co to jest Fundusz Ochrony Rolnictwa?
Fundusz Ochrony Rolnictwa to specjalny fundusz państwowy, którego celem jest ochrona producentów rolnych przed stratami finansowymi. Działa on w sytuacji, gdy firma skupująca produkty rolne (np. zakład przetwórstwa zbożowego, mleczarnia, ubojnia) ogłosi upadłość i nie ureguluje płatności za dostarczone surowce.
Jak to działa w praktyce? Firmy skupujące produkty rolne są zobowiązane do wpłacania składek na rzecz Funduszu Ochrony Rolnictwa. W przypadku bankructwa takiej firmy, rolnik ma możliwość złożenia wniosku o rekompensatę za nieopłacone faktury. Wypłatą środków zajmuje się Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).
Ważne jest, aby pamiętać, że rekompensata nie zawsze pokrywa 100% kwoty należnej. Jej wysokość zależy od liczby złożonych wniosków oraz aktualnych środków dostępnych w funduszu. Dodatkowo, obowiązuje maksymalny limit wypłaty, który obecnie został podwyższony do równowartości 300 000 euro.
Co się zmieniło od 13 maja 2026? Najważniejsza informacja
Kluczową zmianą wprowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest wprowadzenie dwóch terminów składania wniosków w ciągu roku. To znacząca poprawa w porównaniu do poprzednich przepisów, które przewidywały tylko jeden termin w lutym. Oznacza to, że jeśli firma skupująca zbankrutuje w maju, rolnik nie musi czekać do lutego następnego roku, aby złożyć wniosek – może to zrobić już w lipcu.
Stare przepisy (do 12 maja 2026):
Zgodnie z poprzednimi regulacjami, wnioski o rekompensatę można było składać tylko raz w roku – wyłącznie w lutym i marcu. W przypadku bankructwa firmy skupującej w kwietniu, rolnik był zmuszony czekać prawie rok na możliwość ubiegania się o wsparcie finansowe.
Nowe przepisy (od 13 maja 2026):
Od 13 maja 2026 roku rolnicy mogą składać wnioski dwa razy w roku. Ta zmiana znacząco skraca czas oczekiwania na środki i umożliwia szybsze odzyskanie utraconych należności.
Nowe terminy składania wniosków – tabela 2026
| Termin składania wniosków | Termin wypłaty rekompensaty | Dla kogo? |
|---|---|---|
| 1 lutego – 31 marca | Do 30 czerwca | Rolnicy, których należności z tytułu dostaw produktów rolnych nie zostały uregulowane przez firmy, które zbankrutowały do końca stycznia danego roku. |
| 1 lipca – 31 sierpnia | Do 30 listopada | Rolnicy, których należności z tytułu dostaw produktów rolnych nie zostały uregulowane przez firmy, które zbankrutowały do końca czerwca danego roku. |
Przykład:
Załóżmy, że skup zboża ogłosił upadłość 10 kwietnia 2026 roku. Rolnik, który miał nieopłaconą fakturę, może złożyć wniosek w terminie od lipca do sierpnia 2026 roku i otrzymać należne środki do 30 listopada 2026. Gdyby obowiązywały stare przepisy, musiałby czekać aż do lutego 2027 roku.
Czy te zmiany dotyczą Ciebie? Lista do sprawdzenia
- Czy w ciągu ostatnich lat sprzedałeś produkty rolne (np. zboże, mleko, mięso, warzywa, owoce) firmie zajmującej się ich skupem?
- Czy ta firma obecnie znajduje się w stanie bankructwa, wobec niej zostało ogłoszone postępowanie upadłościowe lub wszczęto postępowanie restrukturyzacyjne?
- Czy nie otrzymałeś zapłaty za dostarczone produkty, co skutkuje posiadaniem nieopłaconych faktur (choćby częściowo)?
Jeśli odpowiedziałeś twierdząco na pytania 1, 2 i 3, to możesz ubiegać się o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa. Nowe przepisy zdecydowanie ułatwiają i przyspieszają proces uzyskania wsparcia. Jeśli odpowiedź na pytanie 1 brzmi tak, ale firma jeszcze nie zbankrutowała – zachowaj wszystkie faktury i umowy. W przypadku ewentualnych problemów z płatnością, będziesz posiadał dokumentację niezbędną do złożenia wniosku.
Kto może dostać rekompensatę? Warunki
Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 maja 2026 roku, o środki z Funduszu Ochrony Rolnictwa mogą ubiegać się zarówno indywidualni producenci rolni, jak i grupy producentów rolnych. Wsparcie przysługuje w sytuacji, gdy nie otrzymali oni należności za dostarczone produkty rolne od podmiotu prowadzącego działalność w zakresie skupu, przechowywania, obróbki lub przetwórstwa produktów rolnych, który stał się niewypłacalny.
Rekompensata obejmuje należności wynikające z faktur VAT oraz faktur VAT RR. Co istotne, jest ona wypłacana w kwotach netto, czyli bez podatku VAT. Należy pamiętać, aby do wniosku wpisywać wartość netto widniejącą na fakturze.
Firma skupująca jest uznawana za niewypłacalną w przypadku, gdy ogłoszono jej upadłość, otwarto wobec niej postępowanie restrukturyzacyjne, sąd oddalił wniosek o upadłość z powodu braku środków na prowadzenie postępowania lub umorzono postępowanie upadłościowe. Jeśli wystąpiła którakolwiek z tych sytuacji, masz prawo złożyć wniosek.
Ile możesz dostać? Ważne ograniczenia
Wysokość otrzymanej rekompensaty nie jest stała i zależy od kilku czynników:
- Liczba rolników składających wnioski w danym okresie rozliczeniowym.
- Wysokość środków dostępnych w Funduszu Ochrony Rolnictwa.
- Obowiązujący maksymalny limit kwotowy dla wypłacanej rekompensaty.
W sytuacji, gdy liczba wniosków jest bardzo wysoka, a dostępne środki ograniczone, każdy rolnik otrzyma kwotę proporcjonalnie mniejszą. Z tego powodu nie zawsze udaje się odzyskać 100% pierwotnej należności. Należy również pamiętać o obowiązującym maksymalnym limicie wypłaty. Nawet jeśli suma nieopłaconych faktur jest wyższa, rekompensata nie może przekroczyć równowartości 300 000 euro.
Ważne dla rolników działających w ramach grupy producentów: Od 13 maja 2026 roku obowiązuje limit 300 000 euro (około 1,3 miliona złotych) na jedną grupę producentów w okresie trzech lat. Wcześniej nie istniało takie ograniczenie dla grup.
Jak złożyć wniosek? Instrukcja krok po kroku
KROK 1: Przygotuj niezbędne dokumenty
Będziesz potrzebował następujących dokumentów:
- Nieopłacone faktury VAT lub VAT RR (oryginały lub uwierzytelnione kopie).
- Dokument potwierdzający niewypłacalność firmy skupującej (np. prawomocne postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości, które można zweryfikować w Krajowym Rejestrze Sądowym online).
- Pełne dane identyfikacyjne firmy skupującej (numer NIP, pełna nazwa, adres siedziby).
KROK 2: Pobierz właściwy wzór wniosku
Aktualne wzory wniosków są dostępne do pobrania na oficjalnej stronie internetowej Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR): www.kowr.gov.pl
KROK 3: Wypełnij wniosek dokładnie
We wniosku należy podać:
- Twoje dane identyfikacyjne (imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer NIP).
- Dane firmy, która nie uregulowała płatności.
- Łączną kwotę netto z wszystkich nieopłaconych faktur.
- Dołącz kopie wszystkich wymienionych faktur.
KROK 4: Złóż wniosek w wyznaczonym terminie
Wniosek należy złożyć do dyrektora oddziału terenowego KOWR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Formy złożenia wniosku:
- Osobiście, w siedzibie właściwego oddziału KOWR.
- Listownie, za pośrednictwem operatora pocztowego.
- Elektronicznie, pod warunkiem że KOWR udostępni taką możliwość – szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej KOWR.
KROK 5: Oczekuj na decyzję KOWR
Po otrzymaniu wniosku, KOWR przeprowadzi jego weryfikację, sprawdzi poprawność dołączonych faktur i wyda formalną decyzję w sprawie przyznania rekompensaty. Środki zostaną przelane na wskazane konto bankowe wnioskodawcy do dnia 30 czerwca (w przypadku wniosków złożonych w lutym-marcu) lub do dnia 30 listopada (w przypadku wniosków złożonych w lipcu-sierpniu).
Przykład:
Pan Jan, rolnik z województwa mazowieckiego
Sytuacja:
W marcu 2026 roku Pan Jan dostarczył 20 ton pszenicy do lokalnego skupu zbożowego „Agrohandel”. Łączna wartość dostawy wyniosła 30 000 zł netto (na podstawie wystawionej faktury VAT RR). Niestety, w maju 2026 roku firma „Agrohandel” ogłosiła upadłość, w związku z czym nie uregulowała płatności wobec Pana Jana.
Działania Pana Jana:
- Potwierdził fakt ogłoszenia upadłości skupu (7 maja 2026) poprzez sprawdzenie w Krajowym Rejestrze Sądowym.
- Pobrał wzór wniosku ze strony KOWR w czerwcu 2026.
- Wypełnił wniosek, dołączając kopię nieopłaconej faktury dokumentującej dostawę pszenicy.
- Złożył kompletny wniosek w dniu 15 lipca 2026 (w ramach obowiązującego terminu od 1.07 do 31.08).
Wynik:
- KOWR wypłacił Panu Janowi rekompensatę w pełnej kwocie 30 000 zł. W tym przypadku środki w funduszu wystarczyły na pokrycie 100% należności.
- Pan Jan otrzymał pieniądze na swoje konto bankowe 20 listopada 2026 roku.
Wniosek z przypadku: Dzięki świadomości obowiązujących przepisów i szybkiej reakcji, Pan Jan zdołał uniknąć poważnych problemów finansowych w swoim gospodarstwie.
Szybka piątka: najważniejsze zasady w Funduszu Ochrony Rolnictwa i rekompensatach dla rolników od maja 2026
- Dwa terminy składania wniosków w roku – teraz wnioski można składać w okresie luty-marzec lub lipiec-sierpień (wcześniej tylko raz w roku).
- Znacząco skrócony czas oczekiwania na wypłatę – maksymalnie sześć miesięcy od momentu bankructwa firmy skupującej, zamiast prawie roku.
- Podwyższony limit wypłaty do 300 000 euro, ale z nowym ograniczeniem dla grup producentów – limit 300 000 euro obowiązuje teraz również dla całych grup producentów, rozłożony na okres trzech lat.
- Rekompensata wypłacana jest od kwoty netto faktury, z wyłączeniem podatku VAT.
- Wypłaty środków następują do 30 czerwca lub do 30 listopada, w zależności od okresu złożenia wniosku.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Od kiedy obowiązują nowe terminy składania wniosków o rekompensatę?
Nowe przepisy dotyczące terminów składania wniosków wchodzą w życie od 13 maja 2026 roku.
2. W jakich terminach mogę złożyć wniosek o rekompensatę?
Wnioski można składać dwukrotnie w ciągu roku: od 1 lutego do 31 marca oraz od 1 lipca do 31 sierpnia.
3. Kto ma prawo ubiegać się o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa?
O rekompensatę mogą otrzymać producenci rolni oraz grupy producentów, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od firmy skupującej, która w międzyczasie zbankrutowała.
4. Czy rekompensata obejmuje podatek VAT, jeśli wystawiam faktury z VAT?
Nie, rekompensata jest naliczana wyłącznie od kwoty netto faktury, bez uwzględnienia podatku VAT.
5. Ile czasu zajmuje oczekiwanie na wypłatę rekompensaty?
Wypłata następuje do 30 czerwca w przypadku wniosków złożonych w lutym i marcu, lub do 30 listopada dla wniosków złożonych w lipcu i sierpniu.
6. Czy otrzymam zwrot 100% kwoty należności?
Nie ma takiej gwarancji. Ostateczna kwota wypłaty zależy od łącznej liczby złożonych wniosków oraz dostępnych środków w funduszu. Dodatkowo, obowiązuje maksymalny limit wypłaty w wysokości 300 000 euro.
7. Jaki jest limit kwotowy dla grup producentów rolnych?
Grupy producentów rolnych mogą otrzymać maksymalnie 300 000 euro (około 1,3 miliona złotych) w okresie trzech lat.
8. Gdzie powinienem złożyć wniosek o rekompensatę?
Wniosek należy złożyć do dyrektora oddziału terenowego KOWR właściwego dla Twojego województwa. Pełna lista oddziałów jest dostępna na stronie www.kowr.gov.pl.
9. Co w sytuacji, gdy firma zbankrutowała w 2025 roku, a ja nie złożyłem wniosku o rekompensatę?
Możesz złożyć wniosek w najbliższym dostępnym terminie, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
10. Czy mogę złożyć jeden wniosek, jeśli miałem nieopłacone faktury od kilku różnych firm, które zbankrutowały?
Nie, w takiej sytuacji należy złożyć osobny wniosek dla każdej firmy, która nie uregulowała płatności.
Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Wyniki Biznes Fakty:
- Planuj płatności z wyprzedzeniem: Wiedza o podwójnych terminach składania wniosków o rekompensaty pozwala lepiej zarządzać ryzykiem i planować przepływy finansowe, zwłaszcza w przypadku współpracy z nowymi lub mniej stabilnymi odbiorcami.
- Buduj relacje z zaufanymi odbiorcami: Długoterminowe, oparte na zaufaniu relacje biznesowe z kontrahentami, którzy terminowo regulują należności, minimalizują ryzyko strat i poprawiają stabilność finansową gospodarstwa.
Informacje przygotowane na podstawie materiałów : mojafirma.infor.pl