Wdrażanie sztucznej inteligencji (AI) to proces, który angażuje całą organizację, a nie tylko działy IT. Zmienia się charakter pracy ludzi, a kluczowe staje się rozszerzanie ich możliwości poprzez współpracę z AI. Jak ocenić, czy inwestycje w AI przynoszą firmie wymierne korzyści?
Cała organizacja wdraża AI
Z raportu Capgemini „The multi-year AI advantage” wynika, że ponad dwie trzecie badanych firm uważa, iż skuteczne i szybkie wdrażanie AI wymaga strategicznego wsparcia kadry zarządzającej. Proces ten wykracza poza kompetencje działów IT, wymagając synergii między różnymi obszarami firmy – od IT, przez dział prawny i ds. zgodności (compliance), po finanse i HR. Kluczowe jest ścisłe nadzorowanie tych działań przez zarząd.
Sztuczna inteligencja ma potencjał, by nie tylko wspierać poszczególne działy, ale także wpływać na procesy decyzyjne na najwyższym szczeblu, organizację pracy, produktywność czy relacje z klientami. AI staje się elementem strategii biznesowej, decydującym o konkurencyjności firmy w przyszłości.
„Do tej pory wdrażaniem nowych technologii zajmowały się przede wszystkim działy IT, ponieważ to one odpowiadały za infrastrukturę, bezpieczeństwo, integrację systemów i aspekty techniczne. W przypadku AI takie podejście jest jednak niewystarczające. Sztuczna inteligencja nie tylko automatyzuje wybrane procesy, lecz także zmienia sposób, w jaki organizacja analizuje dane, podejmuje decyzje, zarządza ryzykiem i tworzy wartość biznesową. Jej wdrożenie wymaga więc nie tylko kompetencji technologicznych, ale również jasnej wizji, strategicznych priorytetów, zaangażowania kadry zarządzającej oraz odpowiedzialnego nadzoru” – komentuje Maciej Korzeniowski, Dyrektor Zarządzający Capgemini Invent w Polsce.
Kto odpowiada za wpływ technologii na firmę?
Kluczowym czynnikiem przyspieszającym upowszechnienie AI jest odpowiednie przywództwo. Badania Capgemini wskazują, że 67% organizacji podkreśla silne wsparcie i jasną wizję kadry zarządzającej jako najskuteczniejszy sposób na przyspieszenie wdrażania AI. Firmy, które chcą wyjść poza fazę eksperymentów, potrzebują strategicznego kierunku wyznaczonego na najwyższym szczeblu zarządzania.
Przesuwa się tym samym punkt ciężkości z pytania „kto wdraża technologię” na „kto odpowiada za jej wpływ na firmę”. Eksperci Capgemini Invent zaznaczają, że przewaga dzięki AI osiągana jest w perspektywie wieloletniej. Wymaga to konsekwencji, wspólnego języka między działami IT a biznesem oraz przywództwa zdolnego do odpowiedzialnego wdrażania ambitnych planów i adopcji narzędzi przez wszystkich pracowników.
Zarządzania AI w firmie
Skuteczne wdrożenie AI to nie tylko decyzja zarządu czy zakup narzędzi. Kluczowe jest stworzenie modelu zarządzania łączącego różne obszary działalności firmy i jasno określającego podział kompetencji. Dane Capgemini wskazują, że firmy za istotne dla upowszechnienia AI uznają odpowiednie podejście kadry zarządzającej (68%), współpracę z podmiotami zewnętrznymi (59%), jasne ramy nadzoru i zasady etyczne (53%) oraz skalowalną infrastrukturę danych (51%).
Podejście to pokazuje, dlaczego AI nie mieści się w tradycyjnym podziale na „biznes” i „IT”. Wymaga ono zaangażowania wielu działów: dział IT odpowiada za architekturę technologiczną i bezpieczeństwo; dział prawny i compliance za zgodność z przepisami i etykę; pion finansowy za analizę zwrotu z inwestycji; dział HR za rozwój kompetencji pracowników. Menedżerowie wskazują problemy biznesowe, które AI ma rozwiązać, oraz oczekiwane efekty.
Wdrożenie AI wymaga przekrojowego modelu nadzoru, zarządzanego centralnie przez zarząd. To na najwyższym szczeblu należy odpowiedzieć na pytania dotyczące potencjału AI, wartości, którą ma przynieść, akceptowalnego ryzyka i zapewnienia odpowiedzialnego rozwoju.
Zmiana charakteru pracy wykonywanej przez ludzi
Jednym z najważniejszych skutków upowszechnienia się AI jest zmiana charakteru pracy wykonywanej przez ludzi. Sztuczna inteligencja wspiera menedżerów, specjalistów i zespoły operacyjne w analizie informacji, przygotowywaniu rekomendacji, prognozowaniu, obsłudze klientów, tworzeniu treści czy automatyzacji powtarzalnych zadań. Wpływa to na procesy i codzienne decyzje organizacji.
Według danych Capgemini, 66% organizacji odnotowuje realną poprawę produktywności i jakości decyzji dzięki współpracy człowieka z AI. Potencjał AI nie polega na zastępowaniu pracy ludzkiej, lecz na rozszerzaniu możliwości człowieka.
Gdzie zaczyna się odpowiedzialność człowieka?
„Taki wpływ na organizację wymaga jednak odpowiedzialnego przywództwa. Jeśli AI zacznie współdecydować o działaniach sprzedażowych, ocenie ryzyka, priorytetach w obsłudze klienta czy optymalizacji procesów, firma musi jasno określić, gdzie kończy się rola algorytmu, a gdzie zaczyna się odpowiedzialność człowieka. Niezbędne jest wypracowanie zasad dotyczących kontroli, przejrzystości, interpretacji wyników oraz podejmowania decyzji w sytuacjach, w których wskazania algorytmów mogą mieć istotne konsekwencje biznesowe lub społeczne” – mówi Maciej Korzeniowski.
Ważny jest również wymiar kulturowy. Pracownicy muszą rozumieć, jak korzystać z narzędzi AI, kiedy im ufać, kiedy je weryfikować i jak łączyć ich potencjał z własnym doświadczeniem. Wymaga to inwestowania w szkolenia, rozwój kompetencji, modyfikację procesów i budowanie zaufania. W przeciwnym razie AI może być postrzegana jako narzędzie kontroli lub zagrożenie dla miejsc pracy.
Ocena skuteczności AI w organizacji
Jak zmierzyć sukces wdrożenia AI i sprawdzić, czy faktycznie poprawia wyniki firmy – zwiększa efektywność, przyspiesza podejmowanie decyzji, obniża koszty, wzmacnia relacje z klientami lub generuje nowe źródła przychodów? Dane Capgemini pokazują, że organizacje coraz częściej patrzą na AI przez pryzmat wymiernych korzyści. 73% firm wskazuje, że głównymi miernikami sukcesu są wskaźnik zwrotu z inwestycji (ROI) oraz wartość biznesowa inicjatyw AI. Jednocześnie 68% organizacji mierzy liczbę wdrożonych lub rozwijanych scenariuszy użycia, a kolejne 68% analizuje potencjalny wzrost przychodów wynikający z zastosowania AI.
„Taki sposób oceny przesuwa odpowiedzialność za AI w stronę działów biznesowych, finansowych i strategicznych. Jeśli kluczowymi wskaźnikami efektywności (KPI) są zwrot z inwestycji, przychody i skala wykorzystania, to nie można rozliczać z nich wyłącznie działu technologii. Pion IT może zapewnić sprawność systemów, bezpieczeństwo, integrację i dostęp do infrastruktury, ale nie powinien samodzielnie odpowiadać za końcowy wynik biznesowy. O tym, gdzie AI ma największy potencjał, muszą decydować ci, którzy odpowiadają za wyniki, relacje z klientami, procesy i alokację kapitału” – dodaje Maciej Korzeniowski.
Sztuczna inteligencja nie jest już dodatkiem do systemów IT ani eksperymentem. Pytanie o odpowiedzialność za AI jest pytaniem o odpowiedzialność za przyszły model działania przedsiębiorstwa.
Podsumowanie
Najskuteczniejszy model wdrażania AI polega na stworzeniu wspólnego mechanizmu nadzoru, w którym każdy obszar ma jasno określoną rolę. Pion IT pozostaje kluczowy, ale nie może być jedyną komórką odpowiedzialną za wdrażanie rozwiązań. AI buduje wartość, ale niesie ze sobą ryzyko dla całej organizacji, dlatego zarządzanie nią musi obejmować wszystkie działy na czele z zarządem.
Źródło: Capgemini Invent
Wyniki Biznes Fakty:
- Priorytetyzuj strategiczne przywództwo: Wdrażanie AI wymaga jasnej wizji i zaangażowania zarządu. Określ, kto odpowiada za wpływ technologii na całą firmę, a nie tylko za jej implementację techniczną.
- Zbuduj model zarządzania AI: Zdefiniuj role i odpowiedzialności wszystkich działów (IT, prawny, HR, finanse, biznes) w procesie wdrażania i wykorzystania AI.
- Skup się na rozszerzaniu ludzkich możliwości: Wykorzystaj AI do wspierania i wzmacniania pracy swoich pracowników, a nie tylko do automatyzacji. Mierz efektywność AI poprzez realną poprawę produktywności i jakości decyzji.
- Określ granice odpowiedzialności: Ustal jasne zasady dotyczące interakcji człowieka z AI, w tym kontroli, przejrzystości i podejmowania decyzji w sytuacjach krytycznych.
- Mierz ROI i wartość biznesową: Osiąganie celów biznesowych (ROI, wzrost przychodów, efektywność) powinno być kluczowym wskaźnikiem sukcesu wdrożeń AI. Odpowiedzialność za te wyniki spoczywa na liderach biznesowych, a nie wyłącznie na dziale IT.
Oryginał artykułu : mojafirma.infor.pl