Ludzka inteligencja kształtuje przyszłość, AI jest tylko narzędziem

Banki, szpitale i fabryki nie chcą już eksperymentować z AI — chcą ją wdrażać. Ale kto odpowiada za decyzje algorytmu? Kto wyjaśni klientowi, dlaczego odmówiono mu kredytu? Z Udo Sglavo, wiceprezesem ds. badań i rozwoju w SAS, rozmawiamy o tym, dlaczego odpowiedzialna AI to nie slogan, a cyfrowe bliźniaki to nie science fiction i dlaczego naszej przyszłości nie zdefiniuje żaden model językowy.

Tegoroczna konferencja SAS Innovate koncentruje się na relacji między człowiekiem a AI. Dlaczego właśnie teraz jest to aż tak ważne?

Jako branża odnotowaliśmy ogromny postęp po stronie technologicznej — możliwości AI wydają się niemal nieograniczone. Ale teraz pojawia się pytanie: co powinniśmy z tym robić? Jak daleko możemy się posunąć i jak dużą rolę w tym nowym świecie odgrywa człowiek?

To ma wiele wymiarów. Jeden to przyszłość pracy — co powiedzieć naszym stażystom, których zatrudniamy dziś, o ich perspektywach za pięć lat? Drugi dotyczy odpowiedzialności — mamy wielu klientów w branżach regulowanych: farmacji, ubezpieczeniach, bankowości. Oni pytają: jeśli wdrożymy AI w systemach produkcyjnych, kto ponosi odpowiedzialność za decyzje? Odpowiedź jest jedna: tylko człowiek. AI odpowiedzialności nie przejmie.

Firmy przestały eksperymentować i chcą przejść do realnych wdrożeń. To właśnie ten moment, w którym dyskusja o zaufanej, odpowiedzialnej i transparentnej AI staje się niezbędna. SAS ma tu duże doświadczenie — pytania są te same od lat, zmieniła się tylko technologia.

„Odpowiedzialna AI” brzmi jak hasło marketingowe. Co oddziela pustą deklarację od prawdziwego podejścia?

To rzeczywiście slogan. Ludzie lubią mówić o odpowiedzialnej AI, bo brzmi to ważnie i wiarygodnie. Ale pod spodem kryje się prawdziwy problem, który nie zniknie. Klienci chcą używać AI, bo rozumieją, że to potężna technologia. Ale na koniec dnia — to tylko technologia.

Te same rozmowy prowadziliśmy, gdy wprowadzano modele uczenia maszynowego: „Czy powinienem ich używać? Do czego?” Zawsze dochodzimy do pytania: jak właściwie używać dostępnych narzędzi? Nazwy się zmieniły, ale istota pozostaje ta sama.

Gartner przewiduje, że do 2030 roku ponad 40 proc. firm doświadczy incydentów bezpieczeństwa związanych z niekontrolowanym użyciem AI. Jak SAS zamierza pomagać firmom opanować ten chaos?

To, co proponujemy klientom, to systemy, w których „bramki” odpowiedzialności są wbudowane od początku, a nie dodawane później, gdy przychodzi refleksja. To element naszego cyklu projektowania produktów.

Dzięki dekadom doświadczeń w branżach regulowanych wiemy, jakie pytania padają w praktyce. Dlatego, jeśli jakaś firma szuka środowiska, w którym bezpieczeństwo i nadzór nad AI są wbudowane w architekturę, SAS może pokazać, co oznacza prawie 50 lat pracy z najtrudniejszymi regulacyjnie branżami.

SAS ogłosił nowe platformy i rozwiązania AI. Co konkretnie wyróżnia ofertę firmy na tle konkurencji?

Nasze portfolio ma dwa filary. Pierwszy — platforma — to zestaw narzędzi dla organizacji, które chcą budować własne rozwiązania. Drugi — rozwiązania biznesowe — to gotowe produkty dla użytkowników biznesowych, którzy nie muszą wiedzieć, jak przełączać dane między systemami czy jakie modele wybrać. Wiedza branżowa jest wbudowana.

Do tego wzbogacamy nasze środowiska o nowoczesne technologie: agentową AI, obliczenia kwantowe, symulacje i cyfrowe bliźniaki. Współpracujemy tu z Epic Games — ich silnik wizualizacyjny pozwala budować fotorealistyczne modele symulacyjne hal produkcyjnych czy platform wiertniczych. Przykład? Firma Sterilcentral z Danii, która sterylizuje narzędzia chirurgiczne. Zbudowaliśmy cyfrowego bliźniaka ich zakładu, dzięki któremu można obserwować procesy jak w grze wideo i symulować zdarzenia, zanim wystąpią w rzeczywistości. To już nie koncepcja — to wdrożona produkcja.

SAS Viya ma teraz wbudowanych asystentów AI i autonomicznych agentów. Współpracuje też z zewnętrznymi modelami jak ChatGPT czy Claude. Czy AI staje się partnerem analityków, czy nadal tylko narzędziem?

Zacznę od przykładu — wdrożyliśmy agenta do zarządzania łańcuchem dostaw. Typowe pytania w tej dziedzinie to: czy mam wystarczająco dużo produktów, na przykład chleba, we właściwym miejscu i we właściwej cenie? To złożony problem, ponieważ detalista musi prognozować popyt, dostawca planować produkcję, a logistyk organizować dostawę.

Nasz agent robi to wszystko automatycznie. Co więcej, dostępny jest przez Microsoft Teams: wyobraźmy sobie, że prowadzimy spotkanie z zespołem sprzedaży i produkcji, a do rozmowy dołącza agent łańcucha dostaw. Można go pytać jak kolegi i uzyskać konkretną, opartą na danych odpowiedź. W tym sensie to AI jest partnerem w procesie decyzyjnym. Ale decyzje nadal podejmujemy my, ludzie.

Agent nie powie: „Powinniście zamówić właśnie ten rodzaj chleba.” Nie jest człowiekiem. I za każdym razem chcę to podkreślać, bo kiedy komunikacja z AI jest tak płynna i naturalna, łatwo zapomnieć, że rozmawiamy z technologią. A ona nie ma duszy, nie jest istotą czującą.

Agenci AI mogą działać autonomicznie na dużą skalę. Jak zagwarantować transparentność ich decyzji, szczególnie w bankowości czy ochronie zdrowia?

Agent to połączenie narzędzi deterministycznych i niedeterministycznych. Algorytmy statystyczne są deterministyczne: to samo pytanie równa się ta sama odpowiedź. Zawsze. To matematyka. Duże modele językowe są niedeterministyczne: to samo pytanie może, z założenia, dać różne odpowiedzi.

W regulowanych branżach ma to krytyczne znaczenie. Przykładem może być ocena zdolności kredytowej. Jeśli prześlę te same dane do dużego modelu językowego, raz dostanę odpowiedź „nie”, a raz „tak”. Natomiast model statystyczny da mi taki wynik, który dostanie każdy, kto prześle te same dane. To jest właśnie ta stabilność, której wymagają regulatorzy.

Dlatego w agencie kluczowe decyzje muszą przechodzić przez deterministyczne narzędzia — tam możemy je wyjaśniać i audytować. Natomiast duży model językowy wchodzi w grę tam, gdzie siła niedeterminizmu jest zaletą: w komunikacji. Jeśli bank musi powiedzieć klientowi, że kredyt został przyznany, LLM sformułuje tę wiadomość w sposób naturalny i nieco inny dla każdej osoby. Klient czuje się traktowany indywidualnie, chociaż decyzja o kredycie wzięła się z modelu statystycznego.

SAS kończy 50 lat. Firma przeżyła mainframe’y, Unix-y, chmurę i teraz weszła w erę AI. Co jest kluczem do tej długowieczności?

Myślę, że stawianie klienta w centrum naszych działań. Zawsze traktowaliśmy technologię wyłącznie jako technologię, czyli w kategoriach jej użyteczności. Nigdy nie mówiliśmy: „To jest niesamowite, musisz tego używać.” Zaczynaliśmy od problemu klienta, a dopiero potem pytaliśmy, jaka technologia najlepiej go rozwiąże?

Początek SAS to faktycznie język do analizy danych na mainframe’ach. Kiedy klienci zaczęli przechodzić na Unixa i Windows, poprosili: nie chcemy przepisywać kodu. Tak powstał system, który przeniósł kod bez zmian między platformami. Nawiasem, mało kto wie, że SAS zaczynał jako narzędzie akademickie. Zanim jeszcze powstała firma, w 1976 roku odbyło się pierwsze spotkanie użytkowników tego oprogramowania. Przyszło na nie 200 osób, które uznały, że warto to oprogramowanie rozwijać dalej. I to właśnie ta społeczność przekonała twórców, że należy przekształcić projekt badawczy w biznes.

Jak Pana zdaniem zmieni się rola ludzi w organizacjach, gdzie AI coraz częściej przejmuje decyzje? Czego się bać, a co napawa optymizmem?

Nie zatrzymamy rozwoju AI, to ani nie jest możliwe, ani uzasadnione. Sztuczna inteligencja to po prostu postęp. Zawsze jednak mówię liderom: nie pytaj o przyszłość, twórz ją. Musisz wiedzieć, do czego chcesz używać AI i jak bardzo chcesz od niej zależeć. Uważam za absurd stwierdzenie: „nie zatrudniam już ludzi, bo wystarczy mi AI.” A kto będzie rozmawiał z klientami? Kto będzie rozumiał ich potrzeby? Sztuczna inteligencja tego nie potrafi. Ma stać się ważnym narzędziem, ale całość musi być napędzana przez ludzi. AI nie zdefiniuje naszej przyszłości — zdefiniujemy ją my i to do nas należy decyzja, jaką rolę w niej odegra sztuczna inteligencja.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Materiał reklamowy na zlecenie marki SAS Institute Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się

Najpopularniejsze w BUSINESS INSIDER

Nowe technologie

Pomysł Polaka może zrewolucjonizować kolej. Chodzi o lewitujące pociągi

dzisiaj 09:30 Mateusz Ćwierz Materiał promocyjny

Ukryty koszt domowego biura? Wystarczy spojrzeć na cenę jednej strony

wczoraj 13:49 Nowe technologie

Topowa gospodarka światowa będzie używać najnowszego ChataGPT w bankowości

wczoraj 12:41 Filip Madejski Nowe technologie

Dell wystrzelił o 40 proc. Jedna decyzja napędza miliardy dolarów

wczoraj 12:16 Filip Madejski Nowe technologie

Wielka Brytania obawia się AI. Proponuje "awaryjny wyłącznik" zapisany w prawie

wczoraj 07:00 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Problemy z rewolucyjnym iPhone’em. Apple znów napotkało przeszkodę

czwartek 15:07 Paweł Rusak Nowe technologie

Zakupy przez TikTok wkrótce dostępne w Polsce. Sprawdź, jak działa TikTok Shop

czwartek 09:45 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Branża filmowa może tylko pomarzyć o takich wynikach. Tak GTA 6 wpłynie na historyczne wyniki serii Rockstara

środa 21:00 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

OpenAI buduje nowy rodzaj maszyny reklamowej. Wstępne dane sugerują, że Google powinno się obawiać

środa 15:34 Alistair Barr Nowe technologie

Wiedźmin 3: Dziki Gon – Pieśni przeszłości oficjalnie. CD Projekt RED ujawnia nowy dodatek

środa 11:27 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

Kolejny techowy gigant dołącza do "klubu biliona dolarów"

środa 10:10 Filip Madejski Nowe technologie

Sam Altman o rynku pracy w erze sztucznej inteligencji. Szef OpenAI uspokaja

wtorek 12:15 Filip Madejski Nowe technologie

Rosja chwali się nową bronią. Wchodzi w technologię inteligentnej amunicji

wtorek 10:55 Matthew Loh Materiał promocyjny

Duży ogród nie musi oznaczać więcej pracy. Technologia zmienia proporcje

wtorek 10:00 Nowe technologie

UE szykuje rekordową karę dla Google’a. Chodzi o wyszukiwarkę

wtorek 09:35 Filip Madejski Nowe technologie

Chiny rozpoczęły cenową wojnę o AI. Pora na ruch Zachodu

poniedziałek 15:27 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Bycie graczem stało się znacznie droższe. To już nie jest tanie hobby

poniedziałek 14:59 Ben Shimkus Materiał promocyjny

AI wychodzi z fazy eksperymentów. To nowy etap cyfrowej transformacji przemysłu

poniedziałek 13:00 Materiał promocyjny

AI wychodzi z fazy eksperymentów

poniedziałek 12:22 Nowe technologie

AI powoli zastępuje elektryków i hydraulików. Roboty wkraczają do zawodów, które miały być bezpieczne

niedziela 18:10 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

Sposób na rozkojarzone dzieci z 1925 r. Hełm na głowę i butla z gazem

niedziela 16:21 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Rosyjskie AI: GigaChat nie ma czym myśleć. Czeka na chińskie chipy Huawei

niedziela 12:11 Mariusz Kolmer Nowe technologie

Wyhodowali kurczaki ze sztucznych jaj. Marzą o wskrzeszeniu wymarłych ptaków

23.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

FBI chce śledzić auta bez nakazu

23.05.2026 Mariusz Kolmer Nowe technologie

Jak aplikacja bankowa może realnie pomóc w kontroli wydatków

23.05.2026 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

Polskie deep-techy, które trzeba znać. Tak Polacy kształtują przyszłość AI, kosmosu i technologii

23.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Polski jednorożec w globalnej grze. Spotify integruje AI od ElevenLabs

22.05.2026 Zuzanna Staszewska-Jedynasty Nowe technologie

Armia USA testuje śmigłowce jako stanowiska dowodzenia dla dronów FPV

22.05.2026 Chris Panella Nowe technologie

Auta na wodór. Alternatywa dla elektryków z bateriami czy ślepa uliczka?

22.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

iPhone ma dostać funkcję rodem z filmów science fiction. Apple właśnie ją pokazało

21.05.2026 Paweł Rusak Nowe technologie

Pierwsze zagraniczne laboratorium OpenAI. Padło na regionalny hub sztucznej inteligencji

21.05.2026 Filip Madejski Nowe technologie

Stan gry w AI: Europa stała się memem na tle USA i Chin [OPINIA]

21.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Nie musisz już niczego czytać, oglądać, ani tworzyć. Google chce, aby AI robiło za ciebie wszystko

20.05.2026 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

Google po 30 latach przestaje być wyszukiwarką. Wyjaśniamy, jak będzie działać nowa wersja

20.05.2026 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

AI zamiast tablic informacyjnych. Lotniska stają się laboratoriami technologii

20.05.2026 Filip Madejski Nowe technologie

Pływające drony do usuwania min morskich — pomysł na rozminowanie cieśniny Ormuz

20.05.2026 Mariusz Kolmer Nowe technologie

"Wiemy, że AI zniszczy miejsca pracy". Prezes topowego banku wzywa pracowników do akceptacji zmian

20.05.2026 Filip Madejski Nowe technologie

Anthropic kupiło firmę, od której zależą m.in. OpenAI i Google Gemini

20.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Apple chce rozwiązać największy problem składanych smartfonów. Chodzi o jeden element

19.05.2026 Paweł Rusak Nowe technologie

Polacy płacą za telewizory więcej niż Niemcy. OLED-ów kupujemy jak na lekarstwo

19.05.2026 Bartosz Witoszka Nowe technologie

Ten telefon może mocno namieszać w swojej klasie. Premiera blisko

19.05.2026 Paweł Rusak Nowe technologie

"Bal na Titanicu"? Rekordowa wartość Apple pomimo kompromitacji z AI. Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje

19.05.2026 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

25 miliardów dolarów na centra danych. Google przyspiesza wyścig AI

19.05.2026 Filip Madejski Nowe technologie

UE planuje światłowód pod Biegunem Północnym — ma ominąć cieśninę Ormuz i Rosję

19.05.2026 Mariusz Kolmer Nowe technologie

5 prostych odpowiedzi na 5 trudnych pytań o Cerebras. To musisz wiedzieć o "nowym rywalu Nvidii"

18.05.2026 Łukasz Gołąbiowski Nowe technologie

"Klasówka z AI" dla każdego obywatela. Pierwszy kraj podpisał umowę na ChatGPT dla wszystkich

18.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Dlaczego mimo dobrych chęci nie udaje nam się oszczędzać? To nie kwestia lenistwa ani słabej woli

18.05.2026 Bartłomiej Sieja Nowe technologie

Dzięki AI odzyskał bitcoiny warte 400 tys. dolarów. Claude AI znalazł sposób i odszyfrował portfel

17.05.2026 Mariusz Kolmer Wyniki Biznes Fakty: * **Transformacja Cyfrowa Napędzana AI:** Firmy, zwłaszcza w sektorach takich jak bankowość, medycyna i przemysł, przechodzą od fazy eksperymentalnej do wdrożeń sztucznej inteligencji (AI). Celem jest optymalizacja procesów i zwiększenie efektywności. * **Odpowiedzialność Kluczem do Zaufania:** Wdrożenia AI wiążą się z pytaniami o odpowiedzialność za decyzje algorytmów. SAS podkreśla, że kluczowe jest budowanie systemów z wbudowanymi mechanizmami nadzoru i przejrzystości, co jest szczególnie istotne w branżach regulowanych. * **Cyfrowe Bliźniaki jako Narzędzie:** Technologia cyfrowych bliźniaków, wspierana przez zaawansowane silniki wizualizacyjne (np. od Epic Games), umożliwia tworzenie realistycznych symulacji procesów produkcyjnych, co pozwala na testowanie scenariuszy w wirtualnym środowisku przed ich wdrożeniem w rzeczywistości. * **AI jako Partner Decyzyjny:** Autonomiczni agenci AI, zintegrowani z narzędziami komunikacyjnymi jak Microsoft Teams, stają się partnerami w procesach decyzyjnych. Mogą analizować złożone dane i dostarczać rekomendacje, jednak ostateczna decyzja należy zawsze do człowieka. * **Hybrydowe Podejście do AI:** W sektorach wymagających wysokiej precyzji i możliwości audytu (np. bankowość), SAS proponuje połączenie deterministycznych algorytmów statystycznych z niedeterministycznymi modelami językowymi. Deterministyczne narzędzia zapewniają stabilność i możliwość wyjaśniania decyzji, podczas gdy modele językowe usprawniają komunikację z użytkownikiem. * **Długoterminowa Strategia Oparta na Kliencie:** 50-letnia historia SAS opiera się na filozofii stawiania klienta w centrum, koncentrowaniu się na rozwiązywaniu jego problemów za pomocą technologii, a nie odwrotnie. To podejście pozwoliło firmie na adaptację do zmieniających się trendów technologicznych, od mainframe’ów po erę AI. * **Przyszłość Pracy w Erze AI:** Rozwój AI nie oznacza zastąpienia ludzi. Kluczowe pozostają umiejętności interpersonalne, rozumienie potrzeb klienta i zdolność do kreatywnego myślenia. AI ma być narzędziem wspierającym, a nie zastępującym ludzką inteligencję i intuicję. * **Globalny Kontekst Rozwoju AI:** Dyskusja o AI odbywa się w kontekście konkurencji między USA i Chinami, z Europą starającą się odnaleźć swoją pozycję. Rozwój technologii, w tym zaawansowanych chipów, oraz inwestycje w infrastrukturę, takie jak centra danych, są kluczowe dla utrzymania konkurencyjności.

Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej : businessinsider.com.pl