Nowe regulacje dotyczące podatków od samochodów w Polsce
Rząd podjął decyzje, które wykreśliły z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) trzy potencjalne obciążenia podatkowe związane z posiadaniem i rejestracją samochodów spalinowych. Oznacza to, że nie wprowadzone zostaną nowe podatki od posiadania takich pojazdów ani opłaty rejestracyjne. Należy jednak pamiętać, że istnieją już inne podatki związane z samochodami, a planowane są dalsze uszczelnienia przepisów od 2027 roku.
Ostatecznie zrezygnowano z wprowadzenia podatku od posiadania pojazdów z silnikiem spalinowym, opłaty od rejestracji tego typu aut oraz dodatkowych obciążeń dla firm posiadających flotę co najmniej dwóch samochodów. Pomimo tych zmian, podatnicy nadal ponoszą koszty związane z zakupem, sprzedażą oraz eksploatacją pojazdów. W tekście przedstawiono szczegółowe wyjaśnienie dotyczące obowiązujących przepisów podatkowych.
Rząd zamierza również usprawnić istniejące regulacje dotyczące opodatkowania samochodów, wprowadzając zmiany mające wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku.
Podatki od prywatnego zakupu samochodu
Podatki od samochodów osobowych pojawiają się już na etapie zakupu. W przypadku zakupu używanego samochodu przez osobę fizyczną, nabywca jest zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2%. Gdy zakup następuje w salonie od dealera lub od przedsiębiorcy, cena zawiera podatek VAT (23%), który obciąża nabywcę. Zakup samochodu z fakturą VAT zwalnia z obowiązku zapłaty PCC.
Podatki od prywatnej sprzedaży samochodu
Przy prywatnej sprzedaży samochodu osobowego należy uiścić podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), chyba że od daty zakupu minęło więcej niż sześć miesięcy. W takim przypadku PIT nie jest należny.
Darowizna samochodu może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku od spadków i darowizn. W przypadku przekazania pojazdu najbliższym członkom rodziny, można skorzystać ze zwolnienia z tego podatku na mocy przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Podatki od zakupu samochodu na potrzeby działalności gospodarczej
Dla przedsiębiorców rozliczenia dotyczące samochodów osobowych są bardziej złożone. Dotyczy to zarówno zakupu, jak i leasingu, w kontekście podatku VAT oraz podatku dochodowego.
Przedsiębiorca, który nabywa samochód osobowy na cele firmowe, włącza go do ewidencji środków trwałych. Umożliwia to dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, które można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Przedsiębiorcy mają również możliwość odliczenia podatku VAT zapłaconego przy zakupie pojazdu.
W przypadku:
— użytku mieszanego samochodu (służbowego i prywatnego), przedsiębiorca może odliczyć 50% VAT. Koszty uzyskania przychodów można zaliczyć do wysokości 100 000 zł (dotyczy to samochodów spalinowych i tradycyjnych hybryd).
— użytku samochodu wyłącznie do celów działalności gospodarczej (co wymaga spełnienia określonych warunków, takich jak zgłoszenie VAT-26, prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu i posiadanie regulaminu użytkowania), możliwe jest odliczenie 100% VAT. Koszty uzyskania przychodów można zaliczyć do wysokości 100 000 zł (dotyczy to samochodów spalinowych i tradycyjnych hybryd).
Jeżeli wartość zakupionego samochodu przekracza 100 000 zł, do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć kwotę maksymalnie 100 000 zł, a nadwyżka nie podlega rozliczeniu.
Przedsiębiorcy rozliczający się w formie ryczałtu nie zaliczają kosztów uzyskania przychodów, co oznacza, że nie mogą również amortyzować samochodu.
Podatki od leasingu samochodu na potrzeby działalności gospodarczej
W przypadku leasingu samochodu o wartości do 100 000 zł, cała opłata wstępna oraz raty leasingowe mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Gdy wartość leasingowanego samochodu przekracza 100 000 zł, do kosztów można zaliczyć tylko część wydatku. Proporcję oblicza się zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Na przykład, przy samochodzie o wartości 200 000 zł, do kosztów można zaliczyć 50% opłaty wstępnej i 50% rat leasingowych. Należy również pamiętać o konieczności skorygowania limitu 100 000 zł o kwotę odliczonego VAT, zgodnie z ustawą o PIT.
Limit 100 000 zł dotyczy części kapitałowej raty leasingowej, natomiast część odsetkową można w całości zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
Przedsiębiorca ma również możliwość odliczenia 50% VAT w przypadku użytku mieszanego samochodu (służbowego i prywatnego) lub 100% VAT, jeśli pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do celów działalności gospodarczej i spełnione są odpowiednie warunki.
Podatki związane z użytkowaniem samochodu w działalności gospodarczej
Przedsiębiorcy mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatki eksploatacyjne, takie jak paliwo, naprawy, wymiana opon czy myjnia, a także odliczać od nich VAT. Również w tym przypadku obowiązują pewne ograniczenia.
W zakresie podatku VAT:
— W przypadku użytku mieszanego, można odliczyć 50% VAT od wydatków wynikających z faktury.
— W przypadku użytku samochodu wyłącznie do celów działalności gospodarczej, można odliczyć 100% VAT od wydatków z faktury.
W zakresie kosztów w podatku dochodowym (PIT/CIT):
— Można zaliczyć 75% wydatków do kosztów w przypadku użytku mieszanego.
— Można zaliczyć 100% wydatków do kosztów w przypadku użytkowania pojazdu wyłącznie do celów działalności gospodarczej.
Jeśli przedsiębiorca korzysta z prywatnego samochodu, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, może odliczyć jedynie 20% wydatków eksploatacyjnych.
Rozliczanie podatków przy sprzedaży samochodu w działalności gospodarczej
Przy sprzedaży samochodu wykorzystywanego w działalności gospodarczej, podatek naliczany jest od przychodu lub dochodu z działalności gospodarczej, w zależności od formy opodatkowania.
Podatnicy rozliczający się ryczałtem płacą podatek od przychodu według właściwej stawki. W przypadku sprzedaży samochodu przez spółkę, zastosowanie ma podatek CIT (9% dla małych podatników, 19% dla pozostałych).
Dochodem jest zazwyczaj cena sprzedaży samochodu pomniejszona o niezamortyzowaną wartość początkową pojazdu.
Jeśli przedsiębiorca sprzeda samochód po upływie sześciu lat od końca miesiąca, w którym nastąpił jego zakup, jest zwolniony z podatku PIT.
Sprzedaż samochodu jest zasadniczo opodatkowana 23% VAT. Należy wystawić fakturę sprzedaży z tym podatkiem.
Rozliczanie podatków związane z wykupem samochodu z leasingu
Po zakończeniu umowy leasingu następuje wykup samochodu, po którym można go sprzedać lub przekazać w formie darowizny.
Leasingodawca wystawia fakturę zakupu na nabywcę (przedsiębiorcę). Następnie nabywca decyduje o dalszym postępowaniu:
— Wprowadzenie samochodu do działalności gospodarczej: Faktura zakupu jest uwzględniana w rozliczeniach podatkowych. Samochód jest wprowadzany do ewidencji środków trwałych, odlicza się VAT z faktury, a wydatek można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (np. jako jednorazową amortyzację, jeśli kwota nie przekracza 10 000 zł).
— Brak wprowadzenia samochodu do działalności: Wydatek traktowany jest jako wykup prywatny. Faktura zakupowa nie jest uwzględniana w rozliczeniach podatkowych – nie odlicza się VAT ani nie zalicza wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
„Jeśli podatnik VAT wprowadzi samochód do działalności, a następnie dokona darowizny pojazdu, będzie musiał rozliczyć VAT. Natomiast jeśli dokonał wykupu prywatnego i daruje pojazd z majątku prywatnego, nie będzie to miało konsekwencji w VAT” – wyjaśnia Radosław Kowalski, doradca podatkowy.
Planowane zmiany w podatkach od samochodów od 2027 r.
Rząd planuje uszczelnienie przepisów dotyczących darowizn samochodów poleasingowych od 2027 roku. Obecnie, do końca 2026 roku, istnieje możliwość darowania pojazdu małżonce, która następnie może go sprzedać po upływie pół roku od otrzymania darowizny. Projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT przewiduje wydłużenie tego okresu do trzech lat.
Wyniki Biznes Fakty:
Zmiany w przepisach dotyczących podatków od samochodów, w tym brak nowych obciążeń związanych z silnikami spalinowymi, stanowią istotną informację dla przedsiębiorców. Jednocześnie, zapowiedziane uszczelnienie przepisów od 2027 roku, szczególnie w kontekście darowizn, może wpłynąć na strategie planowania podatkowego firm. Przedsiębiorcy muszą nadal śledzić złożone zasady dotyczące odliczania VAT, amortyzacji, kosztów eksploatacji oraz rozliczeń przy sprzedaży i wykupie z leasingu, aby optymalizować swoje zobowiązania podatkowe w 2026 i kolejnych latach.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl