„`html
Niepewność prawna pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań dla polskiego sektora finansowego. Jej źródłem są nie tylko częste zmiany regulacyjne i niejednoznaczność przepisów, lecz także ograniczona zdolność systemu regulacyjnego i sądowniczego do zapewnienia stabilnego oraz przewidywalnego otoczenia — mówili uczestnicy Okrągłego Stołu ds. Ryzyk Prawnych Rynku Finansowego, zorganizowanego w ramach Europejskiego Kongresu Finansowego.
Okrągły Stół ds. Ryzyk Prawnych Rynku Finansowego został powołany z inicjatywy Klubu Odpowiedzialnych Finansów przy Europejskim Kongresie Finansowym w odpowiedzi na rosnące ryzyko prawne dla stabilności sektora finansowego w Polsce, oceniane jako wyższe niż m.in. cykliczne ryzyko kredytowe.
Celem Okrągłego Stołu będzie stała identyfikacja, analiza i poszukiwanie rozwiązań dla kluczowych ryzyk prawnych rynku finansowego.
Problemem niestabilne prawo
Obecny podczas debaty w ramach Okrągłego Stołu Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości, nie miał wątpliwości, że jednym z większych problemów rynku finansowego jest nieprawidłowo funkcjonujący system prawny. „Mamy zdeprawowany system prawny. Otoczenie finansów musi być silne i przejrzyste, a nie będzie takie bez stabilnego prawa” — przyznał minister, który za cel obrał sobie walkę o praworządność i odtworzenie fundamentów prawa. „Aby mówić o ryzykach rynku finansowego, musimy wyeliminować ryzyko podstawowe, czyli niepewność sądów. Rynek finansowy cały czas ociera się o spory w sądach, mamy choćby setki tysięcy spraw tzw. frankowiczów” — podkreślał minister.
Jak dodawał, nie można rozpatrywać rynku finansowego bez zwrócenia uwagi na konsumentów. Podkreślał, że problemy systemu bankowego, mogą bezpośrednio uderzyć w gospodarstwa domowe. „Abyśmy ustabilizowali sytuację, musimy działać szybko ustawowo, a jeżeli tego nie da się zrobić, musimy doprowadzić do stabilności sądów” — podkreślał. Przyznał, że i dla konsumentów, i dla rynku finansowego największą bolączką jest teraz czas oczekiwania na rozprawę i niepewność rozstrzygania.
Jacek Jastrzębski, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, zauważył, że do zapewniania spójności działania potrzebna jest strategia regulacyjna. „Jej brak czy też jej niewdrożenie prowadzi do szeregu problemów” — zauważał. Przyznał, że istotnym problemem jest to, że sprawy mające znaczenie systemowe, są rozstrzygane jako indywidualne. Jako przykład podał tzw. frankowiczów. Problem kredytów we frankach szwajcarskich mógł i powinien zostać rozwiązany systemowo, a był na gruncie indywidualnych przypadków. „Powinniśmy wyciągnąć wnioski. Jeżeli rozstrzygnięcia systemowe będą powstały jako wypadkowa rozstrzygnięć indywidualnych, to możemy nie być nimi usatysfakcjonowani” — podał.
Skutki nieproporcjonalne do winy
W dyskusji wielokrotnie przewijał się problem kredytów frankowych. Dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich, zauważał, że instytucje finansowe nie są w stanie realnie wyceniać ryzyka prawnego. Piotr Mazur, wiceprezes zarządu Banku PKO BP, nadzorujący Obszar Zarządzania Ryzykiem, zastanawiał się, czy za pięć lat nie dojdzie znowu do sytuacji, w której kancelarie znajdą kruczki prawne w umowach bankowych i będą je podważyć. Michał Romanowski, profesor nauk prawnych, właściciel kancelarii Romanowski i Wspólnicy, odpowiadał, że to ryzyko graniczące z pewnością.
Bożena Graczyk, wiceprezes zarządu ING Banku Śląskiego, zastanawiała się, dlaczego ryzyka prawne w Polsce materializują się bardziej niż w jakimkolwiek innym kraju na terenie Unii Europejskiej. „W zasadzie dotyczą interpretacji tych samych dyrektyw unijnych. Myślę, że to jest aspekt, nad którym powinniśmy się pochylić. W Polsce skutki są nieproporcjonalne w stosunku do domniemanej winy” — alarmowała.
Stabilność i bezpieczeństwo
Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, zauważał, że efektywnie funkcjonujący system finansowy musi być stabilny i bezpieczny. Z kolei Piotr Bodył-Szymala, główny doradca prezesa zarządu Erste Bank Polska, przypominał o tym, jak ważna jest rola sektora finansowego. „Nie ma systemu obronności państwa bez systemu finansowego” — podkreślał.
Uczestnicy Okrągłego Stołu ds. Ryzyk Prawnych Rynku Finansowego podkreślali także konieczność długoterminowego patrzenia na rozwój sektora oraz ochrony konsumentów. „W perspektywie długoterminowej stabilność systemu i ochrona konsumentów to wartości, w stosunku do których nie ma sprzeczności. Ale na obydwa zagadnienia patrzymy krótkoterminowo, co prowadzi do nabrzmienia problemów. Jesteśmy bardzo mocno oparci o system podejścia reaktywnego. Cała instytucja Rzecznika Finansowego jest taka. Ludzie przychodzą do nas, gdy już cos się wydarzy. Trzeba przejść na system wczesnego reagowania” — apelował Michał Ziemiak, Rzecznik Finansowy.
Zgromadzeni wokół stołu eksperci nie mieli wątpliwości, że w Polsce niepewność prawna pozostaje jednym z kluczowych wyzwań dla sektora finansowego. Jest ona związana z częstymi zmianami regulacyjnymi, niejednoznacznością części przepisów oraz długotrwałością postępowań sądowych. W rezultacie instytucje finansowe ponoszą wyższe koszty dostosowania do nowych regulacji, a proces planowania strategicznego i zarządzania ryzykiem staje się bardziej złożony. Ograniczona zdolność systemu regulacyjnego i sądowniczego do szybkiego rozstrzygania sporów oraz zapewniania jednolitej interpretacji przepisów dodatkowo zwiększa poziom niepewności prawnej w sektorze. To właśnie te elementy, jak stwierdzono, wymagają dzisiaj pilnej poprawy.
Wyniki Biznes Fakty:
- Wpływ niepewności prawnej na polski sektor finansowy może prowadzić do zwiększonych kosztów operacyjnych i ograniczenia inwestycji, co potencjalnie wpłynie na jego konkurencyjność na arenie międzynarodowej do 2026 roku.
- Przedsiębiorstwa z sektora finansowego powinny dążyć do budowania silniejszych mechanizmów zarządzania ryzykiem prawnym, poprzez inwestycje w analizę regulacyjną, doradztwo prawne oraz rozwój narzędzi predykcyjnych. Kluczowe jest także promowanie dialogu z regulatorami w celu zapewnienia większej przewidywalności przepisów.
„`
Oryginał artykułu : businessinsider.com.pl