Ministerstwo Finansów przygotowuje istotne zmiany dotyczące poboru opłat miejscowych i uzdrowiskowych, które wpłyną na sektor turystyczny i samorządy. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu poboru tych opłat.
Projekt nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zakłada, że pobór opłaty za każdy dzień pobytu w miejscowościach turystycznych i uzdrowiskach będzie bardziej powszechny. Hotele, pensjonaty i inne obiekty noclegowe będą miały obowiązek pobierać te opłaty od swoich gości.
Rafał Kran, doradca podatkowy i partner w MDDP, wskazuje, że proponowane zmiany mają na celu zwiększenie efektywności ściągalności opłat i wyeliminowanie istniejących luk prawnych umożliwiających ich unikanie.
Dodatkowo, Ministerstwo Finansów planuje podniesienie limitu zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zakupie używanych rzeczy. Obecnie podatek ten jest naliczany od transakcji przekraczających 1000 zł, a po zmianach ten próg zostanie podwyższony.
Eksperci analizują potencjalne skutki tych zmian dla turystów, branży noclegowej, samorządów oraz osób kupujących używane przedmioty.
Projekt zmian (UD372) został opublikowany przez Ministerstwo Finansów.
Obecnie opłata miejscowa i uzdrowiskowa ma charakter dobrowolny, a decyzję o jej wprowadzeniu podejmują rady gmin. Problemem jest jednak niska efektywność w poborze tych opłat oraz egzekwowaniu obowiązku ich uiszczania.
Profesor Rafał Dowgier z Uniwersytetu w Białymstoku podkreśla, że obecne trudności w poborze opłat mogą zniechęcać gminy do ich wprowadzania. Wyzwaniem jest zarówno mobilizowanie podmiotów świadczących usługi noclegowe do ich poboru, jak i skłonienie turystów do ich dobrowolnego uiszczenia, przy jednoczesnych ograniczeniach organów gminnych w identyfikowaniu osób zobowiązanych.
Projekt nowelizacji ma na celu rozwiązanie tych problemów.
Rafał Kran zaznacza, że celem zmian jest usprawnienie poboru opłat i zlikwidowanie możliwości ich unikania.
Obecnie opłata miejscowa i uzdrowiskowa dotyczy osób przebywających dłużej niż jedną dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach charakteryzujących się:
- korzystnymi właściwościami klimatycznymi i walorami krajobrazowymi,
- posiadających status obszaru ochrony uzdrowiskowej,
- będących uzdrowiskami.
Istotny jest cel pobytu, a nie tylko fakt nocowania w danej miejscowości.
Zmiany w zasadach poboru opłat miejscowej i uzdrowiskowej
Projekt wprowadza znaczące modyfikacje.
Rady gmin nadal będą decydować o wprowadzeniu opłaty na swoim terenie, a kryteria związane z walorami klimatycznymi, krajobrazowymi czy statusem uzdrowiska pozostaną kluczowe.
Jednakże, obowiązek zapłaty opłaty będzie spoczywał na osobach, którym w takich miejscowościach świadczone są usługi zakwaterowania przez okres co najmniej jednej nocy.
Wprowadzenie opłaty miejscowej i uzdrowiskowej zostanie bezpośrednio powiązane z nocowaniem w różnego rodzaju obiektach, takich jak hotele, pensjonaty, kempingi, schroniska, pola biwakowe, kwatery prywatne, a także zakłady lecznictwa uzdrowiskowego. Opłata będzie kalkulowana w zależności od liczby przespanych nocy.
Cel pobytu w danej miejscowości przestanie mieć znaczenie przy naliczaniu opłaty.
Zwolnienie z opłaty będzie przysługiwać osobom przebywającym dłużej niż 30 dni. Rafał Kran dodaje, że osoby posiadające własne domy letniskowe nie będą podlegać opłatom.
Podmioty świadczące usługi noclegowe nadal będą odpowiedzialne za pobór opłat, jednak ich status zmieni się z inkasentów na płatników. Profesor Rafał Dowgier wyjaśnia, że jest to kluczowa zmiana, ponieważ zwiększa odpowiedzialność obiektów za niepobranie należnej opłaty. W obecnym stanie prawnym, brak pobrania opłaty przez inkasenta uniemożliwiał gminie skuteczne dochodzenie należności.
Według Rafała Krana, po zmianach, w przypadku niepobrania opłaty przez obiekt noclegowy, może powstać zaległość podatkowa, co pozwoli gminie na dochodzenie wpłat od samego obiektu.
Rafał Kran informuje również o wprowadzeniu ustawowego obowiązku prowadzenia rejestrów gości, zarówno tych podlegających opłacie, jak i zwolnionych z niej (np. osoby niepełnosprawne).
Planuje się, że zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.
Konsekwencje zmian dla turystów, kuracjuszy i gmin
Profesor Rafał Dowgier uważa, że dla turystów zmiany nie będą znaczące, chyba że nastąpią zmiany w rozporządzeniu dotyczącym warunków klimatycznych i krajobrazowych, które są podstawą do poboru opłaty miejscowej. Obecne rozporządzenie nakłada restrykcyjne wymogi, np. dotyczące jakości powietrza, co skutkuje tym, że niektóre miasta turystyczne, jak Kraków, nie mogą pobierać opłaty miejscowej. Złagodzenie tych norm mogłoby doprowadzić do rozszerzenia obszarów objętych opłatą, jednak obecnie nie przewiduje się takich zmian.
Rafał Kran przewiduje, że obiekty noclegowe będą przykładają większą wagę do pobierania opłat. Istnieje również możliwość, że nowelizacja przyczyni się do częstszego wprowadzania opłat w gminach turystycznych.
Eksperci są zgodni, że projektowane zmiany będą zachętą dla gmin do wprowadzania opłat miejscowych i uzdrowiskowych.
Profesor Rafał Dowgier podkreśla, że zmiany te nie powinny znacząco wpłynąć na turystów i kuracjuszy, ale powinny zwiększyć efektywność poboru opłat. Jego zdaniem, opłaty będą egzekwowane od osób, które dotychczas ich nie płaciły mimo istnienia obowiązku. Podmioty świadczące usługi zakwaterowania będą odpowiedzialne za wymiar, pobór i przekazanie opłat, co powinno przełożyć się na wzrost dochodów gmin z tego tytułu.
Rafał Kran potwierdza, że nowelizacja może przyczynić się do upowszechnienia opłat w gminach turystycznych.
Maksymalne stawki opłat miejscowej i uzdrowiskowej
Podstawowe stawki opłat ulegną niewielkiej podwyżce.
Obecnie (w 2026 r.) maksymalne stawki wynoszą:
- opłata miejscowa – 3,46 zł dziennie,
- opłata miejscowa na obszarach o statusie obszaru ochrony uzdrowiskowej – 4,89 zł dziennie,
- opłata uzdrowiskowa – 6,67 zł dziennie.
Zgodnie z projektem, maksymalne stawki zostaną ustalone na poziomie 6,86 zł za osobę za noc dla opłaty uzdrowiskowej oraz 5,03 zł dla opłaty miejscowej.
Zmiany w podatku od zakupu używanych rzeczy
Projekt nowelizacji zawiera również zmiany dotyczące PCC. Limit zwolnienia z podatku przy zakupie używanych rzeczy zostanie podniesiony z obecnego 1000 zł do 3000 zł.
Ministerstwo Finansów uzasadnia tę zmianę nieopłacalnością poboru podatku od niskich kwot. Podatek od kwoty przekraczającej 1000 zł wynosi zaledwie nieco ponad 20 zł.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Wyniki Biznes Fakty:
Wprowadzone zmiany dotyczące opłat miejscowych i uzdrowiskowych oraz podatku PCC w 2027 roku wpłyną na sposób funkcjonowania przedsiębiorców w branży turystycznej i handlu używanymi dobrami. Firmy świadczące usługi noclegowe będą miały nowy obowiązek jako płatnicy opłat, co może zwiększyć ich odpowiedzialność administracyjną, ale też potencjalnie dochody gmin. Zmiany w PCC ułatwią transakcje na rynku wtórnym, zwiększając próg transakcji wolnych od podatku, co może stymulować aktywność gospodarczą w tym segmencie.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl