Umowa zlecenie: kluczowe informacje, których nie możesz przegapić

Umowa-zlecenie, będąca jedną z najczęściej wybieranych form świadczenia pracy, przyciąga uwagę swoją elastycznością. Oferuje ona swobodę w sposobie wykonywania obowiązków, nierzadko z dala od formalnej siedziby zleceniodawcy, a także pozwala uniknąć obligatoryjnego opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe. To właśnie te cechy sprawiają, że jest ona atrakcyjnym rozwiązaniem zarówno dla pracodawców, jak i dla osób poszukujących niestandardowych form zatrudnienia. **Wyniki Biznes Fakty:** Analizując rynek pracy i jego ewolucję, można z całą pewnością stwierdzić, że umowy cywilnoprawne, a w szczególności umowa-zlecenie, będą nadal odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu przyszłości zatrudnienia. Ich fundamentalną zaletą, z perspektywy biznesowej, jest niższy koszt zatrudnienia w porównaniu do umowy o pracę. Mniejsze obciążenia składkowe, możliwość większej elastyczności w zakresie godzin pracy i zakresu obowiązków, a także potencjalne rozwiązania problemu nadwyżek kadrowych w okresach przejściowych, czynią je narzędziem niezwykle cennym dla wielu firm. Jednakże, z punktu widzenia pracownika, umowa-zlecenie niesie ze sobą również potencjalne ryzyka, które mogą wpłynąć na długoterminową stabilność finansową i bezpieczeństwo socjalne. Brak obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, choć dla niektórych może być korzystny, oznacza brak świadczeń w przypadku niezdolności do pracy. Ponadto, niejednokrotnie umowa-zlecenie bywa wykorzystywana jako sposób na obejście przepisów Kodeksu pracy, co prowadzi do sytuacji, w której pracownik, mimo pozornej swobody, wykonuje swoje obowiązki w warunkach zbliżonych do stosunku pracy, ale bez przysługujących mu praw. W przyszłości możemy spodziewać się dalszej dyskusji na temat równowagi między elastycznością rynkową a ochroną praw pracowniczych. Prawdopodobne jest wzmocnienie nadzoru prawnego nad stosowaniem umów cywilnoprawnych, aby zapobiec ich nadużywaniu i zapewnić bardziej sprawiedliwe warunki zatrudnienia dla wszystkich. Kluczowe dla przyszłości rynku pracy będzie znalezienie mechanizmów, które pozwolą na połączenie korzyści płynących z elastyczności umów cywilnoprawnych z gwarancjami socjalnymi i bezpieczeństwem, jakie oferuje umowa o pracę.

Pierwotnie, umowa-zlecenie definiowana jest jako stosunek cywilnoprawny. Oznacza to, że jej zasady regulowane są przez Kodeks cywilny, a konkretnie przez artykuły 734-751, a nie Kodeks pracy. W swej istocie, jest to zobowiązanie jednej strony, tak zwanego zleceniobiorcy, do wykonania określonej czynności prawnej na rzecz drugiej strony, czyli zleceniodawcy, na warunkach uzgodnionych w umowie.

Pracodawcy często traktują umowę-zlecenie jako alternatywę dla umowy o pracę, ze względu na niższe koszty. Jeśli umowa wymusza osobiste wykonanie zadań, ponoszenie odpowiedzialności i pracę w określonym czasie i miejscu narzuconym przez zleceniodawcę, to w praktyce mamy do czynienia z warunkami umowy o pracę. W takiej sytuacji, pracodawca działający niezgodnie z prawem może zostać ukarany grzywną od 1000 do 30 000 zł na podstawie art. 281 Kodeksu pracy. Ponadto, pracownik może dochodzić ustalenia stosunku prawnego w formie umowy o pracę, co wiąże się z przyznaniem mu dodatkowych praw.

fot. / / Pexels

Dowiedz się, gdzie najłatwiej o szybką gotówkę »

Reklama

Zobacz również

Polecane dla Ciebie: 10% zniżki na ubezpieczenie NNW dla uczniów, kod: 02346

Kluczowe różnice między umową-zlecenie a umową o pracę

W kontekście obecnej sytuacji gospodarczej, rozróżnienie między umową o pracę a umową-zlecenie bywa niekiedy trudne. Oto podstawowe cechy odróżniające umowę-zlecenie od umowy o pracę:

• Zleceniobiorca nie podlega ścisłym wytycznym co do miejsca i czasu wykonania pracy, a jego zależność od zleceniodawcy jest mniejsza.
• Możliwość powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej.
• Umowa-zlecenie nie musi być obligatoryjnie odpłatna.
• Wynagrodzenie nie musi być wypłacane cyklicznie co miesiąc.
• Zleceniobiorca ponosi pełną odpowiedzialność swoim majątkiem za szkody wyrządzone zleceniodawcy lub osobom trzecim w związku z realizacją zlecenia.

Elementy obowiązkowe umowy-zlecenia

Każda umowa-zlecenie powinna zawierać następujące kluczowe elementy:

• Określenie stron umowy: Należy precyzyjnie zidentyfikować strony umowy, podając imiona, nazwiska, daty urodzenia, dane identyfikacyjne (np. PESEL, NIP) oraz adresy. W przypadku działalności gospodarczej lub spółek, konieczne jest również wskazanie danych rejestrowych i osób uprawnionych do reprezentacji. Niezbędne jest również wskazanie miejsca i daty zawarcia umowy.
• Opis zlecenia i zakresu współpracy: Dokładne określenie przedmiotu zlecenia jest kluczowe dla uniknięcia przyszłych sporów. Powinny być również sprecyzowane obowiązki zleceniodawcy, takie jak dostarczenie niezbędnych materiałów.
• Termin wykonania i wynagrodzenie: Umowa powinna określać czas jej trwania, w tym datę rozpoczęcia i zakończenia, lub wskazywać na czas nieoznaczony. Należy również ustalić wysokość wynagrodzenia. Od 2018 roku obowiązuje minimalna stawka godzinowa dla umów-zleceń, która w 2019 roku wynosiła 14,70 zł brutto. Sposób potwierdzania liczby przepracowanych godzin powinien być również uregulowany.
• Odpowiedzialność: Umowa powinna zawierać zapisy dotyczące konsekwencji niewykonania lub nienależytego wykonania zlecenia, np. anulowanie zlecenia czy pomniejszenie wynagrodzenia.

Dodatkowo, strony mogą zastrzec zakaz powierzania czynności osobom trzecim, potwierdzić stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do spraw nieuregulowanych umową, oraz wymagać formy pisemnej dla wszelkich zmian w umowie pod rygorem nieważności. Podpis każdej ze stron jest obligatoryjny.

Należy podkreślić, że umowa-zlecenie, w przeciwieństwie do umowy o pracę, nie musi być sporządzona na piśmie. Forma ustna jest dopuszczalna, podobnie jak dokonywanie zmian w tej formie. Jeśli umowa nie stanowi inaczej, nie stosuje się przepisów ochronnych dotyczących czasu pracy, minimalnego wynagrodzenia, prawa do urlopu czy przerw w pracy.

Kredyt hipoteczny dla osób na umowie-zlecenie? Sprawdź dostępne oferty »

Kiedy umowa-zlecenie jest odpowiednia?

Umowa-zlecenie, podobnie jak umowa o pracę, jest umową starannego działania, co oznacza, że kluczowe jest samo wykonywanie pracy, a nie osiągnięty efekt. Jest to korzystne rozwiązanie w przypadku prac takich jak:

• Dystrybucja materiałów reklamowych lub telemarketing.
• Usługi ochroniarskie.
• Catering, sprzątanie.
• Opieka nad dziećmi, osobami starszymi lub niepełnosprawnymi.
• Świadczenie usług prawnych, księgowych, informatycznych w modelu outsourcingowym.

Składki odprowadzane od umowy-zlecenia

Od wynagrodzenia z tytułu umowy-zlecenia pobierane są składki na ubezpieczenia społeczne i rentowe (chyba że zleceniobiorca jest studentem) oraz składka zdrowotna. Zleceniobiorca może dodatkowo dobrowolnie objąć się ubezpieczeniem chorobowym.

Przeczytaj również

Umowa-zlecenie a umowa o pracę: Zrozumienie różnic

Podobnie jak w przypadku umowy o pracę, od każdej umowy-zlecenia odprowadzana jest zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 18% przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu, z uwzględnieniem składki zdrowotnej, która nie przekracza 7,75% podstawy wymiaru składki.

Szybkie pożyczki online bez BIK – porównaj oferty »

Różnice w kosztach zatrudnienia stają się szczególnie widoczne, gdy zleceniobiorcą jest student poniżej 26. roku życia lub osoba osiągająca w innym miejscu zatrudnienia dochód równy lub wyższy od minimalnego wynagrodzenia. W takich przypadkach, zleceniodawca jest zwolniony z odprowadzania własnej części składek do ZUS oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jest to istotny czynnik wpływający na popularność umów cywilnoprawnych.

Najważniejsze cechy umowy-zlecenia

Dla niektórych osób zatrudnienie na umowie-zlecenie może być bardziej korzystne niż umowa o pracę, jednak osoby poszukujące stabilności zawodowej mogą nie być w pełni usatysfakcjonowane. Kluczowe cechy umowy-zlecenia to:

• Duża swoboda w zawieraniu i rozwiązywaniu umowy, ale jednocześnie ryzyko jej nagłego zerwania przez obie strony.
• Brak obowiązku odprowadzania składek przez zleceniobiorcę będącego studentem, a także brak obligatoryjnej składki chorobowej.
• Brak stałego nadzoru zleceniodawcy nad pracą zleceniobiorcy.
• Potencjalnie wyższe wynagrodzenie netto i niższe koszty pracownika dla zleceniodawcy.
• Brak przywilejów wynikających z umowy o pracę, choć zleceniobiorca, na mocy odpowiednich zapisów umownych, może uzyskać świadczenia zbliżone do pracowniczych, np. płatny urlop czy zwrot kosztów podróży służbowych.

Lokaty i konta oszczędnościowe – najlepsze oferty »

Podsumowując, umowa-zlecenie wyróżnia się większą elastycznością, możliwością zlecenia prac osobom trzecim i wykonywania ich poza siedzibą firmy. Ważne jest jednak, aby wynagrodzenie nie było niższe od minimalnej stawki godzinowej, która w 2019 roku wynosiła 14,70 zł brutto.

Jak wypowiedzieć umowę-zlecenie

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, umowę-zlecenie można wypowiedzieć w dowolnym momencie, niezależnie od czasu, na jaki została zawarta. Wypowiedzenie powoduje wygaśnięcie umowy ze skutkiem natychmiastowym, chyba że strony ustaliły inaczej w umowie, wprowadzając okres wypowiedzenia, który jednak nie wyłącza możliwości wypowiedzenia z ważnych powodów.

Chociaż umowa-zlecenie nie musi być zawierana na piśmie, jej wypowiedzenie powinno być jasne i jednoznaczne, aby obie strony nie miały wątpliwości co do charakteru tej czynności. Wypowiedzenie powinno być złożone w formie, w jakiej została zawarta umowa.

Wypowiedzenie umowy-zlecenie powinno zawierać:

• Datę i miejsce złożenia wypowiedzenia.
• Dane stron: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres siedziby firmy.
• Informację o tym, kto dokonuje wypowiedzenia.
• Jeśli powodem wypowiedzenia były ważne przyczyny, należy je wskazać.
• Podpisy obu stron.

Marcin Lekki, Weronika Szkwarek

Według danych portalu: www.bankier.pl