Oczywiście, oto polskie tłumaczenie i analiza artykułu z perspektywy makroekonomicznej, z uwzględnieniem inflacji, polityki NBP oraz wpływu globalnej gospodarki na Polskę:
Transport kolejowy charakteryzuje się niższą elastycznością niż transport drogowy, co ogranicza jego zasięg w dostarczaniu towarów. Skutkuje to jego marginalizacją na rzecz przewozów samochodowych. Sytuacja diametralnie odmienna rysuje się jednak w segmencie przewozu pasażerów.
Główny Urząd Statystyczny (GUS) podsumował wyniki transportu za rok 2025, wskazując na wyraźną utratę przez sektor kolejowy znaczącej części rynku przewozu towarów w Polsce.
W ubiegłym roku wolumen przewozów kolejowych, liczony w tysiącach ton, zmniejszył się o 2,7 proc. do poziomu 216 mln ton. W ujęciu dwuletnim spadek ten wynosi już 7 proc. Analizując przewozy w tonokilometrach (suma masy towarów i przebytej przez nie odległości), odnotowano spadki rzędu 3,4 proc. rok do roku i 8,5 proc. w ciągu dwóch lat.
Zupełnie odmienny obraz prezentuje transport drogowy. Po pierwsze, jego skala jest niemal dziesięciokrotnie większa od przewozów kolejowych pod względem masy towarów i ponad siedmiokrotnie w tonokilometrach. Po drugie, dynamicznie rośnie. W roku ubiegłym wzrost tonażowy wyniósł imponujące 8,8 proc. rok do roku, osiągając 2 miliardy 26 milionów ton. W tonokilometrach odnotowano 4-procentowy wzrost do poziomu 408 mld.
| Rodzaj transportu | Zmiana procentowa rdr | Przewieziona masa |
| Kolejowy | -2,7% | 216 mln ton |
| Drogowy | +8,8% | 2 mld 26 mln ton |
| Lotniczy | +17,5% | 109 tys. ton |
| Morski | +6,3% | 7,1 mln ton |
| Rurociągowy | +5,9% | 49 mln ton |
Wysoką dynamikę wzrostu odnotował również transport lotniczy towarów (+17,5 proc. rdr do 109 tys. ton), morski (+6,3 proc. rdr do 7,1 mln ton) oraz rurociągowy (+5,9 proc. rdr do 49 mln ton). Te wzrosty mogą być częściowo skorelowane ze globalnymi trendami w logistyce oraz potrzebami gospodarki światowej, choć skala transportu kolejowego w Polsce pozostaje marginalna w kontekście towarowym.
Transport pasażerski
W transporcie pasażerskim obserwujemy zgoła odmienną tendencję. Kolej w Polsce zyskuje na znaczeniu, notując dynamiczny wzrost przewozów. Pasażerowie często podróżują na trasach międzyregionalnych, gdzie przewaga elastyczności transportu autobusowego jest mniej istotna, a komfort podróży, szczególnie dla osób wrażliwych na chorobę lokomocyjną, jest nieporównywalnie wyższy w transporcie kolejowym.
Przewozy pasażerskie koleją wzrosły w ubiegłym roku o 7,7 proc. rok do roku, osiągając 438 mln osób – informuje GUS. Jest to o 63 proc. więcej niż przewieziono autobusami. Rok wcześniej ta przewaga wynosiła jedynie 49 proc., co świadczy o przyspieszającym trendzie.
Z kolei w transporcie autobusowym odnotowano spadek o 1,4 proc. rok do roku do 269 mln osób. Uwzględniając liczbę przejechanych kilometrów, spadek ten jest jeszcze bardziej znaczący i wynosi aż 12,3 proc.
| Rodzaj transportu | Zmiana procentowa rdr | Liczba pasażerów |
| Kolejowy | +7,7% | 438 mln osób |
| Autobusowy | -1,4% | 269 mln osób |
| Lotniczy | +9,5% | 19 mln osób |
| Morski | +3,4% | brak danych |
Dynamiczny rozwój odnotował również transport lotniczy. Skorzystało z niego w 2025 roku 19 mln pasażerów, co stanowi wzrost o 9,5 proc. rok do roku. Wzrost odnotowano także w transporcie morskim (+3,4 proc. rdr), jednak jego udział w przewozie osób pozostaje marginalny w porównaniu do pozostałych form transportu.
### Wyniki Biznes Fakty: Analiza danych GUS dotyczących transportu w Polsce za 2025 rok ujawnia znaczące dywergencje między sektorem towarowym a pasażerskim. W segmencie przewozu towarów, transport kolejowy notuje spadki wolumenu, tracąc udziały na rzecz transportu drogowego, który dynamicznie rośnie. Ten trend może być interpretowany jako odzwierciedlenie szerszych wyzwań w infrastrukturze kolejowej, kosztach operacyjnych oraz konkurencji ze strony bardziej elastycznych przewoźników drogowych. W kontekście makroekonomicznym, słabnąca pozycja kolei w transporcie towarowym może mieć negatywny wpływ na efektywność łańcuchów dostaw, a w dłuższej perspektywie – na konkurencyjność polskiej gospodarki, zwłaszcza jeśli nie towarzyszy temu strategiczne inwestowanie w modernizację i optymalizację kosztów. Zupełnie odmienna sytuacja panuje w transporcie pasażerskim, gdzie kolej odnotowuje znaczące wzrosty, umacniając swoją pozycję względem transportu autobusowego. Jest to zjawisko pozytywne, świadczące o rosnącej atrakcyjności kolei dla podróżnych, co może być wynikiem zarówno inwestycji w tabor i infrastrukturę, jak i zmian preferencji konsumentów. Wpływ tej tendencji na inflację może być pośredni – wzrost efektywności transportu pasażerskiego może przyczynić się do ograniczenia kosztów dojazdów dla pracowników, a tym samym zmniejszyć presję płacową. Dodatkowo, rozwój kolei jako alternatywy dla transportu indywidualnego może wpłynąć na ograniczenie kosztów zewnętrznych, takich jak zanieczyszczenie powietrza i kongestia miejska. Polityka Narodowego Banku Polskiego (NBP), skoncentrowana na stabilizacji inflacji, może być powiązana z tymi trendami poprzez wpływ na koszty finansowania inwestycji w sektorze transportowym. Niższa inflacja i stabilne stopy procentowe sprzyjają podejmowaniu długoterminowych decyzji inwestycyjnych, co jest kluczowe dla modernizacji infrastruktury kolejowej i poprawy jej konkurencyjności. Jednak obecny, wysoki poziom inflacji i niepewność gospodarcza na globalnym rynku mogą stanowić barierę dla takich inwestycji. W kontekście globalnym, zmiany w globalnych łańcuchach dostaw i presja inflacyjna na rynkach surowców (np. paliw) mogą dodatkowo wpływać na koszty transportu i jego strukturyzację. Obserwowana siła transportu drogowego i lotniczego, pomimo kosztów paliwa, może wskazywać na potrzebę dalszej analizy rentowności i efektywności różnych modalności transportu w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu międzynarodowym.
Więcej informacji na stronie : businessinsider.com.pl