„`html
Ministerstwo Sprawiedliwości obawia się kolejnej fali pozwów ze strony konsumentów, tym razem dotyczących sankcji kredytu darmowego (SKD). Wynika to z kwietniowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). W związku z tym resort pracuje nad specjalną ustawą, mającą na celu ochronę wymiaru sprawiedliwości przed potencjalnym napływem spraw.
Przedstawiciele instytucji finansowych twierdzą, że wyrok TSUE w sprawie SKD z 23 kwietnia br. nie zmienił znacząco sytuacji i większość spraw konsumenci nadal przegrywają. Prawnicy konsumentów natomiast uważają, że orzeczenie TSUE stanowi przełom i zaczyna wpływać na kierunek orzecznictwa sądowego.
Podczas Europejskiego Kongresu Finansowego, Waldemar Żurek, otwierając Okrągły Stół ds. Ryzyk Prawnych Rynku Finansowego, zasugerował możliwość zalewu sądów kolejną falą pozwów, nie tylko frankowych. Według informacji Business Insider Polska, Ministerstwo Sprawiedliwości planuje interwencję ustawową, aby zapobiec wzrostowi liczby spraw w sądach.
Kwestia sankcji kredytu darmowego i niepewność prawna
Waldemar Żurek podkreślił podczas okrągłego stołu, że kluczowe jest wyeliminowanie podstawowego ryzyka związanego z niepewnością co do prawidłowości składu orzekającego. Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów wymiaru sprawiedliwości jest fundamentalne, zwłaszcza w kontekście sporów konsumentów z bankami i korporacjami.
„Mamy dzisiaj wdzierającą się do sądów z impetem sankcję kredytu darmowego i ogromne ryzyka. To są ryzyka wzajemne według mnie, bo to nie są tylko ryzyka instytucji finansowych. To są także ryzyka konsumentów, bo zawalenie się systemu bankowego dotknie gospodarkę i dotknie konsumentów. Musimy mieć tego świadomość” – zaznaczył minister Żurek. Dodał, że stabilizacja sytuacji wymaga albo szybkiej interwencji ustawowej, albo zapewnienia pewności prawa.
„Będziemy rozmawiali o szczegółach, o tym, jak instytucjonalnie stworzyć poczucie bezpieczeństwa dla podmiotów rynku finansowego, konsumentów, podmiotów gospodarczych, dla potężnych instytucji ubezpieczeniowo-bankowych. Mam wrażenie, że dzisiaj przez zachwianie podstawowych instytucji zupełnie nie mamy pewności prawa, która jest fundamentem państwa prawa” – mówił Żurek.
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad specjalnym rozwiązaniem
Jak dowiedział się Business Insider Polska od źródeł zbliżonych do Ministerstwa Sprawiedliwości, rozważana jest specjalna ustawa, odrębna od ustawy o kredycie konsumenckim. Wcześniej prace nad regulacjami dotyczącymi SKD prowadził Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).
Projekt UOKiK, który miał wdrożyć unijną dyrektywę CCD2 i wejść w życie do 20 listopada br., miał na celu uregulowanie SKD na przyszłość, a nie dotyczył bieżących sporów. Jednakże, rząd przejął prowadzenie tych prac od UOKiK.
Rozwiązanie proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości ma mieć charakter materialnoprawny, podobny do specustawy dla kredytobiorców frankowych. Resort zaznacza jednak, że nie ma jeszcze przesądzonej decyzji o szybkim uchwaleniu nowej ustawy.
„Na ten moment monitorujemy rozwój sytuacji, patrzymy jak rozwija się liczba spraw w sądach i jak ewoluuje orzecznictwo. Pracujemy nad założeniami, ale nic nie jest jeszcze przesądzone” – informuje źródło zbliżone do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Kolejne wyzwanie prawne dla banków po sporach frankowych
Sankcja kredytu darmowego stanowi istotne wyzwanie dla banków i potencjalnie dla całego systemu sądowniczego. Obecnie w sądach toczy się około 25 tys. spraw związanych z SKD, a liczba ta może szybko wzrosnąć.
Konsumenci złożyli już około 100 tys. reklamacji, a ich liczba może wzrosnąć, jeśli orzecznictwo zacznie częściej sprzyjać kredytobiorcom. Chociaż obecnie 80-90% rozstrzygnięć jest korzystnych dla instytucji finansowych, pierwsze analizy orzeczeń sądowych po wyroku TSUE z 23 kwietnia (sygn. C-744/24) wskazują na rosnącą liczbę wyroków korzystnych dla konsumentów, choć analizy te są jeszcze wstępne ze względu na krótki czas od wydania wyroku.
Kwestia SKD była jednym z najgoręcej dyskutowanych tematów na Europejskim Kongresie Finansowym. Przedstawiciele banków i ich prawnicy przyznawali nieoficjalnie, że wyrok TSUE jest niepokojący.
Należy przypomnieć, że uwagi do projektu ustawy o kredycie konsumenckim, przygotowanego przez UOKiK i obejmującego SKD, zgłaszały m.in. Ministerstwo Finansów, Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) oraz Ministerstwo Sprawiedliwości. Komitet Stabilności Finansowej dwukrotnie przedstawił negatywną opinię. Banki obawiały się, że rozwiązanie proponowane przez UOKiK mogłoby pogłębić problem i doprowadzić do masowego kwestionowania umów, a niejednoznaczność niektórych przepisów mogłaby skutkować niespójnymi wyrokami sądów.
Wyniki Biznes Fakty:
W 2026 roku przedsiębiorcy mogą odczuć skutki zmian w przepisach dotyczących kredytów konsumenckich, wynikających z wyroku TSUE i potencjalnych nowych regulacji prawnych. Rosnąca liczba sporów sądowych związanych z sankcją kredytu darmowego może wpłynąć na niestabilność prawną oraz potencjalnie na koszty funkcjonowania instytucji finansowych, co pośrednio może przełożyć się na warunki kredytowania dla firm. Przedsiębiorcy powinni monitorować rozwój sytuacji prawnej oraz upewnić się, że ich umowy kredytowe są zgodne z obowiązującymi przepisami, aby uniknąć nieprzewidzianych konsekwencji prawnych i finansowych.
„`
Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej : businessinsider.com.pl