Fundacja Rodzinna – Kluczowe Rola w Sukcesji Biznesowej, Nie Tylko Optymalizacja Podatkowa
Anna Turska-Tomczykowska, doradczyni podatkowa, porównuje skupianie się na fundacji rodzinnej wyłącznie jako narzędziu do optymalizacji podatkowej do sytuacji, w której głównym celem posiadania samochodu byłoby jedynie jego tankowanie, a nie podróżowanie. Jest to odpowiedź na powszechny mit, według którego fundacja rodzinna służy przede wszystkim generowaniu korzyści podatkowych.
W Polsce narosło wiele nieporozumień dotyczących fundacji rodzinnych, szczególnie w kontekście ich potencjalnej roli jako narzędzia do unikania opodatkowania. Szczególne kontrowersje wzbudziły wypowiedzi osób publicznych, takich jak Karol „Friz” Wiśniewski, który ujawnił, że znaczną część swojego majątku przeniósł do fundacji rodzinnej, podkreślając możliwość uniknięcia podatku od zysków kapitałowych.
„Nie bez powodu sobie otworzyłem fundację rodzinną, gdzie jesteś zwolniony z jakichkolwiek podatków od zysków kapitałowych, więc cała sprzedaż i kupno akcji dzieje się na mojej fundacji, gdzie nie płacę żadnego podatku od tego, co zarobię z tej sprzedaży akcji. I jest to świetne” – mówił.
Czym Fundacja Rodzinna Nie Jest?
Anna Turska-Tomczykowska podkreśla, że postrzeganie fundacji rodzinnej jako narzędzia do optymalizacji podatkowej jest fundamentalnym błędem. „Fundacja rodzinna w ogóle nie jest narzędziem optymalizacji podatkowej” – zaznacza ekspertka. „Koncentrowanie całej dyskusji wokół tematu optymalizacji podatkowej jest w mojej ocenie nieporozumieniem. To tak jakbyśmy nagle zaczęli mówić, że samochód służy głównie temu, żeby go tankować, a nie żeby nim jeździć”.
Jednocześnie przyznaje, że fundacja rodzinna posiada pewne preferencje podatkowe, które mogą wspierać rozwój przedsiębiorczości, umożliwiając odroczenie opodatkowania kapitału i jego akumulację. Celem jest wsparcie polskich przedsiębiorców w osiągnięciu konkurencyjności na rynku zachodnim.
Ekspertka Ostrzega Przed Kosztownymi Błędami
Ekspertka podkreśla, że podstawowym celem fundacji rodzinnej jest gromadzenie i zabezpieczanie majątku, a także zapewnienie jego płynnego przekazania przyszłym pokoleniom. Kluczowe znaczenie ma długoterminowe zarządzanie aktywami i sukcesja, a nie krótkoterminowe korzyści podatkowe. Fundacja rodzinna ma służyć budowaniu stabilności rodzinnego biznesu i jego ciągłości przez wiele lat.
Turska-Tomczykowska ostrzega przed próbami wykorzystywania fundacji rodzinnej niezgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem. „Osoby, które korzystają z fundacji w sposób sprzeczny z brzmieniem ustawy, narażają się potencjalnie na olbrzymie konsekwencje, również podatkowe” – ostrzega.
„Tutaj pierwszą kwestią może być oczywiście możliwość zastosowania ogólnej klauzuli obejścia prawa podatkowego przez organy skarbowe” – dodaje.
Mechanizm ten pozwala organom podatkowym na ocenę nie tylko formalnej poprawności działań podatnika, ale także ich rzeczywistego celu. „Jeżeli ktoś dokonuje szeregu transakcji i każda z tych czynności jest zgodna z prawem, ale jej głównym celem jest wyłącznie osiągnięcie korzyści podatkowej, to w takiej sytuacji organy podatkowe mogą zachować się tak, jakby tych poszczególnych czynności w ogóle nie było” – wyjaśnia.
Konsekwencje takiego działania mogą być bardzo poważne: naliczenie zaległego podatku, odsetek od zaległości podatkowej, a także dodatkowej sankcji w wysokości do 30% osiągniętej korzyści podatkowej. „Więc naprawdę to jest zachowanie wysokiego ryzyka” – podsumowuje ekspertka.
Trzy Lata Fundacji Rodzinnej w Polsce
Ustawa o fundacji rodzinnej weszła w życie 22 maja 2023 roku. Do chwili obecnej zarejestrowano 7037 fundacji rodzinnych.
Średnio do sądów wpływa od 150 do 200 wniosków miesięcznie. 2842 fundacje (77% wszystkich zarejestrowanych) założyły 3572 fundatorów, w tym 950 kobiet. Średni wiek fundatora wynosi 52 lata.
Z danych Narodowego Banku Polskiego, przeanalizowanych przez kancelarię Tomczykowski Tomczykowska, wynika, że 72 fundacje inwestują za granicą, lokując w ten sposób 6,4 miliarda złotych. Istnieje możliwość, że faktyczna wartość zagranicznych aktywów fundacji jest wyższa, ponieważ wiele z nich może nie być świadomych obowiązku raportowania tych danych do NBP.
Wyniki Biznes Fakty:
Wprowadzenie fundacji rodzinnych w 2026 roku będzie wymagało od przedsiębiorców dokładnego zrozumienia ich podstawowej funkcji, jaką jest zabezpieczenie i przekazywanie majątku międzypokoleniowe, a nie wyłącznie unikanie podatków. Niewłaściwe zastosowanie przepisów, z naciskiem na optymalizację podatkową, może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych ze strony organów skarbowych, w tym zastosowania klauzuli obejścia prawa podatkowego. Przedsiębiorcy powinni skupić się na strategicznym planowaniu sukcesji i długoterminowym zarządzaniu aktywami, a nie na krótkoterminowych korzyściach podatkowych.
Na podstawie materiałów : businessinsider.com.pl