„`html
Projekt ustawy dotyczący dopłat do emerytur artystów wywołał znaczną debatę publiczną, a nawet oburzenie. W odpowiedzi na te kontrowersje, dokonano analizy grup osób w Polsce, które obecnie nie płacą podatków lub składek ubezpieczeniowych, bądź płacą je w obniżonej wysokości. Lista ta obejmuje między innymi osoby młode, rolników, funkcjonariuszy służb mundurowych, małżonków, seniorów oraz przedsiębiorców.
Głównym zarzewiem dyskusji stał się projekt rządowy, zgodnie z którym państwo miałoby pokrywać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za artystów o najniższych dochodach. Niemniej jednak, systemowe dopłaty do składek oraz obniżone stawki podatkowe dotyczą wielu innych grup społecznych w Polsce. Państwo stosuje liczne wyłączenia, zwolnienia, ulgi i preferencje, które pozwalają znaczącej liczbie obywateli na zmniejszenie obciążeń podatkowych i składek ZUS. Niektórzy korzystają z istniejących przepisów w taki sposób, aby minimalizować swoje zobowiązania wobec fiskusa i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w pewnych przypadkach całkowicie je wyeliminować.
Kto w Polsce płaci niższe podatki lub nie płaci ich wcale
Podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) obecnie nie płacą:
- Osoby o niskich dochodach, nieprzekraczających kwoty wolnej od podatku, która wynosi 30 000 zł. Dotyczy to również przedsiębiorców rozliczających się na zasadach skali podatkowej.
- Małżonkowie, których łączny dochód nie przekracza 60 000 zł. Mogą oni skorzystać z podwójnej kwoty wolnej.
- Osoby korzystające z tzw. „ulgi zero”, która zwalnia z podatku PIT przychodach nieprzekraczających 115 825 zł rocznie. Ulga ta, wraz z kwotą wolną od podatku, pozwala na zerowanie zobowiązania podatkowego. Do tej grupy należą:
- Młodzi ludzie do 26. roku życia (ulga dla młodych). Zwolnienie dotyczy przychodów z pracy, umów zlecenia, praktyk absolwenckich, staży uczniowskich oraz zasiłków macierzyńskich.
- Osoby powracające do kraju. Mogą one korzystać ze zwolnienia przez cztery lata od momentu powrotu, niezależnie od ich obywatelstwa.
- Pracujący seniorzy.
- Rodziny posiadające co najmniej czworo dzieci (rodziny 4+). Dzięki zastosowaniu preferencji podatkowych, takich jak wspólne rozliczenie z małżonkiem, ulga na dzieci oraz kwota wolna, para wychowująca czwórkę dzieci może osiągnąć dochód w wysokości około 270 000 zł, nie płacąc przy tym podatku dochodowego.
Niższe podatki płaci również wiele osób fizycznych oraz przedsiębiorców. Wynika to z możliwości korzystania z różnych preferencji podatkowych, takich jak:
- Wspólne rozliczenie dochodów przez małżonków, z którego korzysta około 8 milionów podatników.
- Rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko, co obejmuje około 600 tysięcy podatników.
Niektóre ulgi podatkowe umożliwiają całkowite wyzerowanie należnego podatku PIT. Przykładem jest ulga termomodernizacyjna, której limit odliczenia od dochodu wynosi 53 000 zł (106 000 zł dla małżonków). Każda ulga podatkowa, w tym najpopularniejsza ulga na dziecko (jedyna obecnie odliczana od podatku, a nie od dochodu), przyczynia się do obniżenia należnego podatku PIT.
Przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach skali podatkowej mogą skorzystać z kilkunastu różnych ulg podatkowych. Dodatkowo, programiści, spełniający określone warunki, mogą płacić obniżony podatek w wysokości 5% dzięki uldze IP Box.
Niższe podatki dotyczą również osób objętych 50% kosztami uzyskania przychodów, co obejmuje około 300 tysięcy podatników. Dotyczy to kilkudziesięciu grup zawodowych wykonujących działalność o charakterze twórczym, badawczym lub artystycznym, zgodnie z art. 22 ust. 9b ustawy o PIT.
Kto korzysta z ulg w składkach na ubezpieczenia społeczne
„Z perspektywy składek ubezpieczeniowych z ulg korzystają funkcjonariusze służb mundurowych, wojska, policji, a także sędziowie i prokuratorzy” – wskazuje Izabela Leśniewska, doradca podatkowy.
Niższe składki na ubezpieczenia społeczne (w porównaniu na przykład do osób zatrudnionych na umowę o pracę) płacą również rolnicy, podlegający pod system ubezpieczeń KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego).
Przedsiębiorcy mogą skorzystać z szeregu ulg dotyczących składek ZUS: ulgi na start przez pierwsze sześć miesięcy działalności, okresu preferencyjnych składek przez kolejne 24 miesiące, a następnie z tzw. „małego ZUS Plus” przez następne 36 miesięcy.
„Istnieją również sytuacje zbiegu tytułów do ubezpieczeń, co oznacza, że osoba objęta ubezpieczeniem z kilku tytułów (np. dwóch umów zlecenia poza umową o pracę) odprowadza składki tylko od jednego z nich. Podobnie przedsiębiorca, który osiąga wysokie dochody, może zminimalizować obciążenia składkowe dzięki zbiegowi tytułów do ubezpieczeń. Osoby do 26. roku życia, które podejmą pracę na umowę zlecenie, korzystają z ulgi dla młodych, co zwalnia je z płacenia składek oraz podatku PIT” – wyjaśnia Izabela Leśniewska.
Ekspertka zwraca uwagę na powszechne zjawisko unikania płacenia składek ZUS przez studentów. Po ukończeniu studiów (zwykle w wieku 24 lat), część z nich ponownie zapisuje się do szkoły średniej (np. technikum), aby przez kolejne dwa lata korzystać ze statusu ucznia i tym samym być zwolnionym z obowiązku płacenia składek ZUS. „Ukończenie studiów doktoranckich nie daje takich możliwości, jednak ukończenie studiów wyższych, a następnie zapisanie się do technikum, już tak” – podkreśla Izabela Leśniewska.
Lista wyłączeń, zwolnień, ulg oraz innych systemów zwalniających z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne została również przedstawiona przez Marka Skawińskiego, byłego dyrektora Departamentu Polityki Makroekonomicznej w Ministerstwie Finansów. Zaznaczył on, że jest to lista niekompletna, a kolejność pozycji ma charakter przypadkowy. Na jego liście znaleźli się również duchowni, nianie oraz marynarze (od 2026 r.).
Kto nie płaci składek przez określony czas
„Jeśli student podejmie praktyki, dzięki umowie o praktyki studenckie przez trzy miesiące jest zwolniony z płacenia składek ZUS” – informuje Izabela Leśniewska. Osoby do 30. roku życia mają również możliwość skorzystania z umowy o praktyki absolwenckie, która obowiązuje przez trzy miesiące w danej firmie.
Obecnie każdy przedsiębiorca ma możliwość skorzystania z tzw. wakacji składkowych, które pozwalają na nieopłacanie składek ZUS za jeden miesiąc w roku. Wystarczy złożyć stosowny wniosek, a składki za ten okres zostaną pokryte przez państwo.
Wyniki Biznes Fakty:
W roku 2026, przepisy dotyczące podatków i składek będą nadal ewoluować, oferując przedsiębiorcom szereg możliwości optymalizacji ich zobowiązań. Kluczowe jest świadome korzystanie z dostępnych ulg, preferencji podatkowych oraz mechanizmów zwalniających z obowiązku płacenia składek. Przedsiębiorcy powinni na bieżąco analizować zmiany prawne i dostosowywać swoją strategię finansową, aby maksymalnie wykorzystać dostępne narzędzia minimalizujące obciążenia podatkowe i składkowe, co może znacząco wpłynąć na ich rentowność.
„`
Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej : businessinsider.com.pl