W 2026 roku będziemy świadkami znaczącego wzrostu liczby kobiet w organach spółek publicznych. Jest to bezpośredni wynik opóźnionej implementacji unijnej dyrektywy „Women on Boards” przez Polskę. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek, aby kobiety stanowiły co najmniej 33% składu organów spółek. Niestosowanie się do nich może wiązać się z karami finansowymi sięgającymi nawet 500 000 zł. Przyjrzyjmy się, na jakim etapie znajdują się obecnie prace legislacyjne.
Większa reprezentacja kobiet w organach spółek
Rząd przyjął projekt ustawy wdrażającej kluczowe założenia unijnej dyrektywy o równowadze płci we władzach spółek publicznych. Teraz priorytetem staje się skuteczne egzekwowanie nowych przepisów. Głównym celem regulacji jest zapewnienie większej równowagi płci w gremiach zarządzających spółkami publicznymi. Zgodnie z nadchodzącymi zmianami, osoby płci niedostatecznie reprezentowanej, czyli w przeważającej mierze kobiety, powinny zajmować około jednej trzeciej dostępnych stanowisk.
Obecnie udział kobiet w organach spółek publicznych jest nadal symboliczny. Dane z 2025 roku wskazują, że około 60% spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych nie posiada w swoim zarządzie żadnej kobiety, a ogólny udział pań w zarządach wynosi zaledwie 10-15%. Doświadczenia innych państw europejskich dowodzą, że bez silnych mechanizmów wdrożeniowych postęp w tej dziedzinie jest powolny. Kwestia ta wykracza poza samą reprezentację, wpływając na jakość zarządzania, przejrzystość procesów rekrutacyjnych i lepsze wykorzystanie potencjału dostępnych na rynku specjalistek.
Minimalny próg 33% dla płci niedostatecznie reprezentowanej
Jak podkreśla dr Henryka Bochniarz, prezydentka założycielka Konfederacji Lewiatan: „Mówimy o regulacji, która nie wprowadza parytetu, lecz minimalny próg na poziomie ok. 33% reprezentacji osób niedostatecznie reprezentowanej płci we władzach spółek. Mimo to jej wdrożenie zajęło Polsce niemal dwa lata. Dlatego traktujemy tę decyzję jako pierwszy, opóźniony, choć długo wyczekiwany krok. Liczymy, że projekt zostanie sprawnie przyjęty, a po wejściu w życie będzie realnie egzekwowany. Szczególne znaczenie będzie miało monitorowanie, czy spółki rzeczywiście wdrażają przejrzyste procedury doboru kandydatów i kandydatek, a nie jedynie formalnie przyjmują wymagane dokumenty. Kluczowe jest, aby nowe przepisy nie pozostały wyłącznie formalnym wdrożeniem unijnej dyrektywy, ale przełożyły się na rzeczywistą obecność głosu kobiet tam, gdzie zapadają najważniejsze decyzje.”
Opóźnienia w implementacji przepisów
Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów stanowi ważny etap, ale należy pamiętać, że Polska wdraża przedmiotowe przepisy ze znacznym opóźnieniem. Ostateczny termin implementacji dyrektywy minął 28 grudnia 2024 r. Projekt ustawy przechodził wielokrotne modyfikacje, które wpływały na zakres obowiązków i terminy ich realizacji. Zrezygnowano między innymi z sankcji finansowej sięgającej 5% rocznego przychodu spółki, zastępując ją karą finansową do 500 000 zł. W ostatecznej wersji projektu odstąpiono również od wcześniejszego harmonogramu wdrożenia dla spółek, w których prawa z akcji wykonuje minister właściwy do spraw aktywów państwowych.
Dalsze kroki legislacyjne
Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów nie zamyka ścieżki legislacyjnej. Ustawa musi teraz trafić do Sejmu, gdzie zostaną przeprowadzone prace parlamentarne. Następnie trafi pod obrady Senatu, a po akceptacji przez obie izby, zostanie przedłożona prezydentowi do podpisu.
Konfederacja Lewiatan aktywnie wspierała proces wprowadzania dyrektywy o równowadze płci do polskiego porządku prawnego od samego początku. Eksperci organizacji konsekwentnie podkreślali znaczenie zwiększenia udziału kobiet w organach spółek publicznych, wskazując na potencjalne korzyści dla jakości zarządzania oraz konieczność pełniejszego wykorzystania talentów dostępnych na rynku pracy. W ramach konsultacji publicznych Lewiatan apelował o sprawne przyjęcie przepisów oraz o stworzenie efektywnych mechanizmów ich wdrażania i monitorowania.
Źródło: Konfederacja Lewiatan
Wyniki Biznes Fakty:
- Analiza Regulacyjna: Zidentyfikuj, które konkretnie spółki podlegają nowym przepisom i jakie są precyzyjne wymogi dotyczące reprezentacji kobiet w ich organach. Zapoznaj się z terminami wdrożenia i możliwymi sankcjami.
- Przegląd Talentów: Rozpocznij proaktywne poszukiwania wykwalifikowanych kandydatek na stanowiska w organach spółki. Skup się na budowaniu bazy talentów i rozwijaniu sieci kontaktów w środowiskach kobiecych organizacji biznesowych i eksperckich.
Źródło wiadomości : mojafirma.infor.pl