Wraz ze wzrostem temperatury rośnie lista obowiązków pracodawców względem zatrudnionych. Dostęp do napojów czy bieżącej wody to tylko część z nich.
- W najbliższych dniach termometry mogą wskazywać nawet 34 stopnie Celsjusza. Skwar to dla pracowników prawdziwa udręka.
- Dla pracodawców upały oznaczają dodatkowe obowiązki. Zgodnie z prawem muszą zapewnić m.in. dostęp do napojów, zadbać o odpowiednią temperaturę w biurze lub zapewnić dostęp do bieżącej wody.
- Firmy, które nie zagwarantują pracownikom tego, co wskazują przepisy, muszą liczyć się z ryzykiem kary, która może wynieść nawet 30 tys. zł.
Nadciągająca fala upałów – co to oznacza dla pracodawców?
Wysokie temperatury nie sprzyjają pracownikom. Praca staje się nie tylko bardziej uciążliwa, ale także potencjalnie niebezpieczna dla zdrowia. Upały zwiększają ryzyko odwodnienia, przegrzania organizmu, spadku koncentracji oraz wypadków przy pracy, szczególnie w sektorach wymagających wysiłku fizycznego lub pracy na zewnątrz.
Wraz ze wzrostem temperatury rośnie również lista obowiązków, które pracodawcy muszą wypełnić wobec zatrudnionych. Wytyczne te określone są między innymi w Kodeksie pracy oraz w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich:
Obowiązki pracodawcy wobec pracowników w upalne dni
Dostęp do napojów
Gdy temperatura na stanowiskach pracy przekracza 28°C, a na otwartej przestrzeni 25°C, pracodawca powinien zapewnić pracownikom nieodpłatnie napoje. Państwowa Inspekcja Pracy podaje, że powinny być one dostępne stale, w ilości zaspokajającej potrzeby zatrudnionych oraz odpowiednio zimne lub gorące, w zależności od warunków wykonywania pracy.
Woda do celów higienicznych
W czasie upałów obowiązki pracodawców nie ograniczają się wyłącznie do zapewnienia pracownikom wody do picia. Zgodnie z przepisami, muszą oni również zagwarantować dostęp do bieżącej wody przeznaczonej do celów higienicznych. W przypadku prac szczególnie brudzących (np. praca na budowie), wykonywanych w wysokiej temperaturze lub wymagających zachowania podwyższonych standardów higieny w procesach technologicznych, pracodawca powinien zapewnić co najmniej 90 litrów wody dziennie na każdego zatrudnionego.
Klimatyzacja i wentylacja w miejscu pracy
W okresie wysokich temperatur szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe działanie systemów wentylacji i klimatyzacji. Pracodawca ma obowiązek zadbać o to, aby urządzenia te były sprawne technicznie, regularnie serwisowane i utrzymywane w czystości. Jednocześnie ich użytkowanie nie może powodować przeciągów ani nadmiernego wychłodzenia pomieszczeń, które mogłyby negatywnie wpływać na komfort i zdrowie pracowników. Ważne jest również odpowiednie ustawienie nawiewów – strumień chłodnego powietrza nie powinien być kierowany bezpośrednio na stanowiska pracy. Pracodawca powinien także zadbać o wyposażenie okien i świetlików w zabezpieczenia chroniące przed nadmiernym nasłonecznieniem, np. w rolety lub żaluzje.
Organizacja pracy na zewnątrz
W upalne dni szczególnej ochrony wymagają osoby wykonujące obowiązki na otwartej przestrzeni. Pracodawca, oceniając ryzyko zawodowe, powinien uwzględnić narażenie pracowników na promieniowanie słoneczne i wysokie temperatury oraz zapewnić odpowiednie środki profilaktyczne. Mogą to być między innymi nakrycia głowy, odzież ochronna ograniczająca przenikanie promieni słonecznych, a także preparaty z filtrem UV chroniące skórę przed szkodliwym działaniem słońca. Pracownicy wykonujący zadania na zewnątrz powinni mieć również zapewniony dostęp do zacienionych i zadaszonych miejsc odpoczynku, gdzie mogą schronić się przed słońcem i zregenerować siły.
Zmiana organizacji pracy, ale bez wpływu na wynagrodzenie
Podczas intensywnych upałów pracodawcy mogą modyfikować organizację pracy, tak aby była ona jak najmniej obciążająca dla organizmu. Działania te mogą obejmować rotację pracowników na stanowiskach, wprowadzanie dodatkowych przerw regeneracyjnych lub zmianę harmonogramu wykonywania najbardziej wymagających zadań. Przepisy nie zabraniają również skracania czasu pracy podczas wyjątkowo wysokich temperatur, jeśli pracodawca uzna to za konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zatrudnionych. Należy jednak pamiętać, że skrócenie czasu pracy i dodatkowe przerwy nie mogą powodować obniżenia należnego pracownikom wynagrodzenia.
Kara za niezapewnienie pracownikom odpowiednich warunków pracy w upały
Pracodawcy, którzy nie wywiążą się właściwie ze wskazanych obowiązków, muszą liczyć się z ryzykiem grzywny w wysokości od 1 tys. do 30 tys. zł. Jeśli inspektor pracy stwierdzi tego rodzaju nieprawidłowość i naruszenie przepisów, może nałożyć grzywnę w postaci mandatu karnego od 1 tys. do 2 tys. zł, a w przypadku tzw. recydywy – do 5 tys. zł. Możliwe jest również skierowanie wniosku do sądu o ukaranie, wówczas sąd może nałożyć na pracodawcę wyższą grzywnę (do 30 tys. zł).
Wyniki Biznes Fakty:
- Dla pracodawców: Zapewnienie odpowiednich warunków pracy podczas upałów to nie tylko obowiązek prawny, ale także inwestycja w produktywność i bezpieczeństwo pracowników. Ignorowanie przepisów może prowadzić do znaczących kar finansowych.
- Dla pracowników: Znajomość swoich praw w zakresie zapewnienia odpowiednich napojów, warunków pracy i higieny jest kluczowa. W przypadku naruszeń, pracownicy mogą zgłaszać nieprawidłowości do Państwowej Inspekcji Pracy.
Na podstawie materiałów : www.pulshr.pl