Czy korekta cen transferowych może zostać uznana za wynagrodzenie za usługę podlegającą VAT? Najnowszy wyrok TSUE pokazuje, że nie każda płatność pomiędzy podmiotami powiązanymi automatycznie oznacza odpłatne świadczenie usług.
Czy korekta cen transferowych może zostać uznana za wynagrodzenie za usługę podlegającą VAT?
Sprawa dotyczyła Grupy Spółek, w której część z nich zajmowała się produkcją pojazdów samochodowych, części i akcesoriów, dostarczając je innym spółkom z grupy. Pozostałe spółki w grupie miały za zadanie dystrybucję tych produktów na właściwych rynkach geograficznych.
W ramach prowadzonej działalności jedna ze Spółek nabywała od producentów pojazdy samochodowe, a następnie odsprzedawała je niezależnym dealerom działającym na terenie Portugalii, którzy sprzedawali je klientom końcowym.
W przypadku wystąpienia wad produkcyjnych sprzedawanych pojazdów, dealerzy zwracali się do Spółki z prośbą o zwrot kosztów wykonanych napraw, wraz z podatkiem VAT. Spółka następnie informowała producentów o kosztach, które musiała ponieść w związku z procesem dystrybucji pojazdów samochodowych.
Rozliczenia pomiędzy producentami a krajowymi organizacjami dystrybucyjnymi były realizowane zgodnie z umową dotyczącą cen transferowych zawartą w 2004 roku. Na podstawie tej umowy ceny transferowe pojazdów, części i akcesoriów mogły podlegać okresowym korektom, mającym na celu zapewnienie dystrybutorom z góry ustalonego poziomu marży zysku. Korekty te były dokonywane po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego poprzez zwiększenie lub obniżenie cen transferowych i dokumentowane notami uznaniowymi lub obciążeniowymi wystawianymi przez producentów.
Stanowisko organu podatkowego
W następstwie przeprowadzonej kontroli portugalski organ podatkowy uznał, że koszty napraw gwarancyjnych oraz akcji serwisowych były faktycznie przerzucane przez spółkę na producentów za pomocą mechanizmu dostosowania cen transferowych. W ocenie organu oznaczało to, że spółka świadczyła na rzecz producentów odpłatne usługi naprawy pojazdów samochodowych, które powinny podlegać opodatkowaniu VAT. W konsekwencji organ określił spółce zaległość podatkową obejmującą VAT oraz odsetki.
Spółka zakwestionowała stanowisko organu, argumentując, że dokonywane korekty cen transferowych nie stanowiły wynagrodzenia za świadczenie usług naprawczych, lecz były wyłącznie elementem polityki cen transferowych, mającej na celu zapewnienie określonego poziomu rentowności dystrybutora. Spór ostatecznie trafił przed portugalski sąd najwyższy, który skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące tego, czy opisane dostosowania cen transferowych mogą zostać uznane za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu przepisów VAT.
Organ podatkowy stał na stanowisku, że mechanizm dostosowania cen transferowych stosowany pomiędzy Spółką a producentami pojazdów stanowił w rzeczywistości wynagrodzenie za usługi naprawy pojazdów świadczone przez Spółkę na rzecz producentów. W ocenie organu koszty napraw gwarancyjnych oraz akcji serwisowych były bowiem przerzucane na producentów poprzez odpowiednie korekty cen transferowych, dokumentowane notami uznaniowymi lub obciążeniowymi. Tym samym organ uznał, że pomiędzy spółką a producentami istniał stosunek prawny, w ramach którego Spółka wykonywała odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu VAT.
Stanowisko TSUE
Rozpatrując sprawę, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przypomniał, że dla uznania danej czynności za odpłatne świadczenie usług konieczne jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem. Taki związek występuje wyłącznie wtedy, gdy pomiędzy stronami istnieje stosunek prawny przewidujący wzajemne świadczenia, a otrzymywana płatność stanowi rzeczywiste wynagrodzenie za możliwą do wyodrębnienia usługę.
Trybunał zwrócił uwagę, że jedynym stosunkiem prawnym pomiędzy Spółką a producentami była umowa dotycząca cen transferowych zawarta w 2004 roku. Celem tej umowy było ustalenie mechanizmu kalkulacji cen transferowych oraz zagwarantowanie Spółce określonego poziomu marży zysku. Jednocześnie z postanowień umowy nie wynikało, aby spółka była zobowiązana wobec producentów do świadczenia usług naprawczych za wynagrodzeniem.
TSUE podkreślił również, że korekty cen transferowych były kalkulowane nie tylko w oparciu o koszty napraw pojazdów, lecz także z uwzględnieniem innych kosztów operacyjnych Spółki. Oznaczało to, że koszty napraw stanowiły jedynie jeden z elementów wpływających na wysokość korekty cen transferowych.
Ponadto mechanizm dostosowania cen transferowych miał na celu wyłącznie zapewnienie spółce określonego poziomu rentowności. W konsekwencji spółka nie miała gwarancji pełnego zwrotu kosztów napraw ponoszonych w związku z pojazdami. Korekty mogły bowiem skutkować zarówno wystawieniem not uznaniowych, jak i not obciążeniowych.
W ocenie Trybunału okoliczności te przemawiały przeciwko uznaniu, że pomiędzy ewentualnymi usługami naprawy pojazdów a dokonywanymi korektami cen transferowych istniał bezpośredni związek, charakterystyczny dla odpłatnego świadczenia usług. TSUE wskazał, że związek ten miał co najwyżej charakter pośredni.
W związku z powyższym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że dostosowanie cen transferowych dokonywane w celu zapewnienia określonej marży zysku podmiotowi dystrybucyjnemu co do zasady nie stanowi wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu przepisów VAT. Wyjątek mógłby wystąpić jedynie wtedy, gdyby pomiędzy stronami istniał odrębny stosunek prawny przewidujący wzajemne zobowiązania dotyczące świadczenia usług oraz zapłaty wynagrodzenia, pozostającego w bezpośrednim związku z tym świadczeniem.
Wyniki Biznes Fakty:
- Audyt umów z podmiotami powiązanymi: Przedsiębiorcy powinni dokładnie analizować umowy z podmiotami powiązanymi, szczególnie te dotyczące cen transferowych. Kluczowe jest ustalenie, czy wszelkie korekty cenowe mają charakter wyłącznie handlowy i nie można ich interpretować jako wynagrodzenia za odrębne usługi podlegające VAT.
- Dokumentacja transakcji: W przypadku wystąpienia zdarzeń wymagających korekt cen transferowych (np. wady produktów, zwroty kosztów), należy zadbać o szczegółową dokumentację potwierdzającą charakter tych transakcji. Dokumenty te powinny jednoznacznie wykazywać, że korekty służą jedynie wyrównaniu marży lub pokryciu faktycznych kosztów dystrybucji, a nie stanowią zapłaty za konkretne świadczenie.
- Konsultacje z doradcami: W obliczu złożoności przepisów dotyczących cen transferowych i VAT, zaleca się regularne konsultacje z doradcami podatkowymi i prawnymi. Pozwoli to na proaktywne zarządzanie ryzykiem podatkowym i uniknięcie potencjalnych sporów z organami skarbowymi.
Na podstawie materiałów : mojafirma.infor.pl