Wartość niedoboru w obrotach bieżących Polski w III kwartale sięgnęła 18 mld zł – przekazał we wtorek Narodowy Bank Polski. Jest to rezultat o 4,8 mld zł słabszy w zestawieniu z identycznym okresem roku 2024.
„Ujemny bilans rachunku bieżącego doszedł do poziomu 18,0 mld zł i w porównaniu z analogicznym okresem roku 2024 uległ pogorszeniu o 4,8 mld zł. Na wartość bilansu miały wpływ dodatnie bilanse usług (42,4 mld zł) i dochodów wtórnych (1,2 mld zł) oraz ujemne bilanse dochodów pierwotnych (44,5 mld zł) oraz wymiany towarowej (17,1 mld zł)” – oznajmił bank centralny.
Deficyt większy niż rok wcześniej
NBP poinformował, że w III kwartale bieżącego roku eksport wzrósł o 2,5 proc. rok do roku (wobec wzrostu o 1,7 proc. w II kwartale). Ceny eksportu podniosły się o 1,4 proc., a wolumen o 1,2 proc.
Był to pierwszy rzeczywisty wzrost eksportu po dziewięciu następujących po sobie kwartałach obniżek. Najmocniej zwiększył się eksport innych dóbr konsumpcyjnych, zwłaszcza odzieży i obuwia, jak również konsol do gier wideo – wskazał bank centralny.
Zwrócił uwagę, że do najwyższego dotychczas pułapu powiększył się eksport produktów rolnych, czemu sprzyjał wzrost cen na rynkach globalnych. Dużą dynamiką cechował się również eksport komputerów.
Na odmiennym końcu znalazł się eksport innych środków transportu i komponentów, które negatywnie odbijały się na eksporcie w III kwartale bieżącego roku. NBP zwrócił uwagę na znaczny spadek sprzedaży akumulatorów elektrycznych, co „stanowi przykład oddziaływania silnej presji konkurencyjnej ze strony dostawców z Chin”.
Wartość importowanych towarów wzrosła o 2,5 proc. rok do roku. To piąty kwartał wzrostu, chociaż dynamika była słabsza niż w poprzednich kwartałach. „Do jego spowolnienia przyczynił się z jednej strony słabszy wzrost wolumenu, z drugiej – zatrzymanie wzrostowej tendencji cen transakcyjnych” – ocenił NBP. Jak dodał, wpływ miał spadek cen paliw, które były średnio o 12,9 proc. niższe rdr oraz spadek cen towarów importowanych z Chin (o 8,7 proc. rdr).
Ujemne saldo handlu towarami, usługi ratują rezultat
Bank centralny zauważył, że szósty kwartał z rzędu saldo obrotów towarowych pozostało ujemne, a niedobór w III kwartale bieżącego roku wyniósł 17,1 mld zł i był największy od 2022 r.
W kwestii handlu usługami eksport polskich jednostek wyniósł 126,1 mld zł, a kwota nabytych usług 83,7 mld zł. Dochody z tego tytułu rok do roku były wyższe o 6,4 mld zł (5,3 proc.). Saldo usług było dodatnie, wynosząc 42,4 mld zł, w skali rocznej to spadek o 1,4 mld zł.
Turystyka i transfery z Unii
O wartości tego salda – jak podał NBP – zdecydowały dodatnie salda pozostałych usług (25,6 mld zł), podróży zagranicznych (1,4 mld zł) oraz usług transportowych (15,4 mld zł). „Polskę najczęściej odwiedzali turyści z Niemiec, Ukrainy i Stanów Zjednoczonych. Zwiększenie wydatków Polaków na wojaże zagraniczne wynikało głównie z wyższych wydatków turystycznych. Hiszpania, Grecja, Turcja i Malta to obszary najbardziej wybierane przez Polaków” – czytamy w komunikacie banku centralnego.
Przychody z tytułu dochodów pierwotnych w III kwartale doszły do kwoty 19,8 mld zł (spadek o 1,5 mld zł rdr), a z tytułu dochodów wtórnych – 15,8 mld zł.
Składka zapłacona na rzecz Unii Europejskiej w III kwartale 2025 r. wyniosła 9,0 mld zł i była wyższa o 1,0 mld zł w porównaniu z analogicznym kwartałem ubiegłego roku – podał NBP.
Zawiadomił dodatkowo, że w III kwartale 2025 r. zauważono spory wzrost wypłat środków w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. „W omawianym okresie do polskich jednostek trafiło 8,1 mld zł (zwiększenie o 7,3 mld zł)” – napisano w raporcie.
Inwestycje i przepływ kapitału
Zgodnie z publikacją banku centralnego w III kwartale 2025 r. saldo rachunku finansowego było ujemne i wyniosło 13,4 mld zł, co oznacza obniżenie aktywów zagranicznych netto Polski. Według NBP miał na to wpływ wzrost inwestycji polskich jednostek za granicą, który był mniejszy niż wzrost zobowiązań wobec nierezydentów z tytułu ich inwestycji w Polsce.
W rozpatrywanym okresie saldo transakcji z tytułu inwestycji bezpośrednich było dodatnie i wyniosło 10,5 mld zł. Złożył się na to napływ kapitału z tytułu m.in. akcji (22,1 mld zł) oraz odpływ kapitału w formie instrumentów dłużnych (11,6 mld zł).
NBP podał, że zobowiązania sektora rządowego wzrosły o 14,4 mld zł, na co wpłynął napływ kapitału z tytułu obligacji skarbowych emitowanych na rynku krajowym w wysokości 5,1 mld zł. W przypadku obligacji skarbowych emitowanych na rynkach międzynarodowych odnotowano napływ kapitału netto wynoszący 9,3 mld zł. Saldo inwestycji podmiotów krajowych (rezydentów) za granicą było dodatnie i wyniosło 10,6 mld zł, na co wpłynęło m.in. dodatnie saldo oficjalnych aktywów rezerwowych (21,8 mld zł).
Jak tłumaczy NBP, bilans płatniczy to zestawienie wszystkich operacji gospodarczych pomiędzy rezydentami (jednostkami krajowymi) a nierezydentami (jednostkami zagranicznymi) w danym przedziale czasowym sprawozdawczym (miesiącu, kwartale, roku). (PAP)
jls/ mmu/