Przelewy Elixir: O której spodziewać się wpłaty?

Czasem środki finansowe przesłane z naszego rachunku bankowego docierają do adresata tego samego dnia, a w innych sytuacjach proces ten jest znacznie bardziej czasochłonny. Odstępstwa w przesyłkach nie są przypadkowe. By ich uniknąć, powinniśmy być świadomi, o której godzinie w naszym banku kończą się sesje Elixir oraz z jakim opóźnieniem bank adresata rejestruje na kontach otrzymane przelewy.

Przeczytaj także

Święta w finansach. Kiedy zlecić przelew, żeby dotarł na czas?

Elixir – pod tą tajemniczą nazwą kryje się system obsługujący transakcje płatnicze detaliczne pomiędzy bankami w Polsce. Jest on utrzymywany nieprzerwanie od 1994 roku przez Krajową Izbę Rozliczeniową SA. Banki jednak nie muszą polegać na „harmonogramie” opracowanym przez izbę rozliczeniową. Mają możliwość samodzielnego ustalania godzin przyjmowania dyspozycji płatniczych, jak również wpływać na terminy księgowania przychodzących wpłat.

Kiedy nadejdzie mój przelew? Bankowe sesje Elixir

Pojedyncze banki przestrzegają dokładnie harmonogramu KIR, w większości okres na składanie poleceń jest skrócony (wcześniej niż w KIR zamykane jest okienko), a sesja Elixir przychodząca księgowana jest z opóźnieniem. Jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest prawdopodobnie taryfa systemu Elixir – za dyspozycje złożone wcześniej bank uiszcza niższą opłatę, niż za te składane w ostatniej chwili tuż przed sesją. Wcześniejsze zamknięcie okienka umożliwia także sprawniejsze zarządzanie płynnością banku i przygotowanie się do konieczności zapewnienia zasobów na realizowane płatności.

Zobacz także

Obligacje Skarbowe zamiast lokaty? Przeczytaj jak zrobić pierwszy krok w bezpiecznych inwestycjach

Sesje Elixir „od zaplecza”

System rozliczeń międzybankowych przypomina do pewnego stopnia internet, jednak dostępny jedynie dla wybranych podmiotów. Za jego pośrednictwem banki wymieniają się komunikatami elektronicznymi, które zawierają m.in. informacje o zleceniach przelewu, poleceniach zapłaty oraz płatnościach na rzecz urzędów skarbowych. Niemniej jednak, w przeciwieństwie do np. wiadomości e-mail, gdzie przedmiotem wymiany jest sama informacja, tutaj musi się również przemieszczać realny pieniądz.

Trzy razy w ciągu dnia, w dni robocze, izba rozliczeniowa dokonuje podsumowania wpływających i wychodzących z każdego z banków płatności i ustala tzw. pozycję netto każdego z uczestników. Jest to wartość, którą bank powinien przekazać (w przypadku, gdy suma wychodzących płatności jest wyższa niż suma przychodzących) lub otrzymać (w odwrotnej sytuacji) od innych banków.

Następnym etapem jest rozliczenie. Banki przekazują sobie nawzajem środki pieniężne, korzystając z rachunków prowadzonych w NBP. Sesja rozliczeniowa to fundament funkcjonowania systemów rozliczeń międzybankowych, które stosują schemat wielostronnej kompensaty zobowiązań (czyli obliczania pozycji netto). Dzięki takiemu modelowi rozliczeń banki nie muszą utrzymywać wysokich rezerw gotówkowych, a proces rozliczeniowy jest znacznie prostszy, niż gdyby każdy bank musiał rozliczać się indywidualnie ze wszystkimi pozostałymi bankami.

Trzy razy na dobę – sesje Elixir

Dla klientów zagadnienie zarządzania płynnością bankową nie jest najważniejsze, jednak fakt, że system nie działa w trybie natychmiastowym, lecz opiera się na sesjach rozliczeniowych, opóźnia transfer środków. Krwiobieg bankowy zatrzymuje się również w weekendy i dni wolne od pracy, co jest szczególnie odczuwalne np. przez sektor handlu elektronicznego, który funkcjonuje bez przerwy, bez limitów czasowych. Krajowa Izba Rozliczeniowa ustanowiła stały harmonogram trzech sesji – wyjątkiem jest ostatni dzień roboczy w roku, gdy nie odbywa się sesja popołudniowa.

Jeżeli banki, realizując zlecane przez klientów przelewy, postępowałyby zgodnie z powyższym harmonogramem, oszacowanie czasu, kiedy środki pojawią się na rachunku odbiorcy nie byłoby problematyczne. Załóżmy, że o godzinie 10:15 zlecamy w naszym banku przelew. Zostanie on obsłużony w ramach drugiej sesji Elixir, o 13:30. Do banku odbiorcy dotrze o godzinie 15:00. Wszystkie dyspozycje składane do godziny 16:00 byłyby realizowane tego samego dnia, a środki trafiałyby do odbiorcy najpóźniej o 17:30. Po godzinie 16:00 przelew musiałby czekać na kolejny dzień roboczy, a na koncie adresata pojawiłby się o godzinie 11:00.

Nie reguluj zobowiązań na ostatnią chwilę

Odstępstwa w podejściu do terminów realizacji zlecanych przelewów mogą odbić się na nas negatywnie, gdy w ostatnim momencie regulujemy rachunek lub ratę kredytu. Porównanie terminów sesji rozliczeniowych ułatwi nam ocenę, czy środki dotrą do odbiorcy na czas. Czasami jednak upływający czas jest nieubłagany – jest już za późno, Elixir zakończył pracę. Na szczęście na polskim rynku istnieją inne rozwiązania, takie jak BlueCash, ExpressElixir czy SORBNET.