Od 1 stycznia 2026 roku na obszarze województwa śląskiego wejdzie w życie zakaz użytkowania systemów grzewczych zasilanych paliwami stałymi, wyprodukowanych przed rokiem 2017 i nie spełniających norm klasy 3 oraz 4 w odniesieniu do dopuszczalnych poziomów emisji zanieczyszczeń – wynika to z regulacji antysmogowej tego regionu.
„Do końca roku 2025 wszystkie piece wyprodukowane w przedziale lat 2013–2017 i niespełniające wymagań klasy 3 lub 4 muszą być usunięte z budynków mieszkalnych na obszarze woj. śląskiego” – zasygnalizowano na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego przywracamyblekit.slaskie.pl. Doprecyzowano, iż od 1 stycznia 2026 r. użytkowanie tego typu urządzeń będzie niedozwolone.
Uchwała antysmogowa
To następny krok we wprowadzaniu w życie tak zwanej uchwały antysmogowej województwa śląskiego. W oparciu o obowiązującą tam od ośmiu lat uchwałę, od roku 2022 stopniowo wchodzą w życie obostrzenia, których celem jest wyeliminowanie z regionu najstarszych i generujących najwięcej zanieczyszczeń kotłów. Przyjęta w roku 2017 uchwała była drugim tego rodzaju aktem prawnym o zasięgu regionalnym w kraju, po województwie małopolskim.
Ograniczenia bądź zakazy wynikające z uchwały dotyczą całego obszaru województwa śląskiego i całego roku kalendarzowego. Uchwała nie zabrania spalania węgla czy drewna. Wprowadza natomiast zakazy lub obostrzenia, które mają na celu zapewnienie stosowania odpowiednich pod względem jakości paliw stałych w odpowiednich urządzeniach.
Zgodnie z uchwałą, od 1 września 2017 roku w regionie zaczął obowiązywać zakaz palenia miałem, flotami, mokrym drewnem i węglem brunatnym.
Czym nie można palić
"W instalacjach (…) zabrania się używania:
1) węgla brunatnego oraz paliw stałych wytwarzanych z zastosowaniem tego węgla,
2) mułów i koncentratów flotacyjnych oraz mieszanin produkowanych z ich wykorzystaniem,
3) paliw, w których zawartość procentowa wagowa węgla kamiennego o granulacji poniżej 3 mm przekracza 15 proc.
4) biomasy stałej, której zawartość wilgoci w stanie roboczym jest wyższa niż 20 proc."
– zawarto w uchwale.
Od momentu uchwalenia uchwały wszedł w życie obowiązek stosowania przy wymianie lub budowie nowych instalacji centralnego ogrzewania jedynie urządzeń piątej klasy lub lepszych (emitują one podczas spalania 10-15 razy mniej pyłów niż te, które nie posiadają klasyfikacji).
Z kolei w odniesieniu do instalacji, które wytwarzają ciepło lub wytwarzają ciepło i przekazują je do innego medium, dopuszczono tylko eksploatację takich urządzeń, które spełniają minimalne progi sezonowej efektywności energetycznej oraz normy emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń, określone w punkcie 1 i 2 załącznika II do Rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 roku.
Ważne terminy graniczne
Uchwała wprowadziła także terminy graniczne wymiany dotychczasowych instalacji niższych klas – rozłożone w zależności od ich wieku lub klasy emisyjności od początku 2022 r. do początku 2028 r.
Wymogi dla instalacji, których użytkowanie rozpoczęło się przed 1 września 2017 r., obowiązują od 2022 r. (dla instalacji użytkowanych powyżej 10 lat), od 2024 r. (dla instalacji użytkowanych od 5 do 10 lat), od 2026 r. (poniżej 5 lat użytkowania) oraz od 2028 r. (dla instalacji spełniających wymagania w zakresie emisji zanieczyszczeń dla klasy trzeciej lub czwartej).
Uchwała zezwala na używanie kominków (zgodnie z zapisem dotyczącym miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe), które spełniają rozporządzenie Komisji Europejskiej w sprawie tzw. ekoprojektu (ecodesign).
Po uchwaleniu uchwały antysmogowej, w grudniu 2017 roku radni województwa śląskiego przyjęli także program ochrony powietrza, który uwzględnia tę uchwałę.
O ile uchwała zabrania stosowania konkretnych paliw i nakazuje sukcesywną wymianę przestarzałych pieców, to program m.in. wskazuje narzędzia ograniczania wykorzystywania niskiej jakości paliw czy wspierania jednostek samorządu terytorialnego w działaniach mających na celu redukcję emisji szkodliwych gazów i pyłów.
Uchwała antysmogowa obowiązuje od 2017 roku w niezmienionym kształcie. Program ochrony powietrza był aktualizowany w 2023 roku.
Niestosowanie się do postanowień uchwały antysmogowej skutkuje ryzykiem nałożenia mandatu karnego w wysokości do 500 zł lub grzywny sięgającej 5 tys. zł. (PAP)
mtb/ drag/