Francja: Magia złota – sprzedaż, odkupienie i miliardowe zyski z rezerw

Francuska Strategia Złota: Miliony z Manhattanu i Przesunięcie Akcentów Bank Centralny Francji, posiadający czwarte co do wielkości rezerwy złota na świecie, dokonał strategicznego ruchu, który zaowocował znaczącymi zyskami i dostosowaniem jakościowym aktywów. Informacje ujawnione przez francuską instytucję centralną wskazują na sprzedaż 129 ton złota przechowywanego dotychczas w Rezerwie Federalnej w Nowym Jorku. Transakcja ta, będąca częścią większego programu dostosowania standardów, przyniosła spektakularny zysk w wysokości 12,8 miliarda euro (około 15 miliardów dolarów). Co kluczowe, francuskie zasoby złota pozostały niezmienione ilościowo, gdyż równowartość sprzedanego kruszcu została natychmiastowo odkupiona w Europie, zgodnie z międzynarodowymi standardami LBMA. Nie chodziło więc o fizyczny transport sztabek z Manhattanu, lecz o inteligentną operację finansową na rynku, która pozwoliła nie tylko zrealizować pokaźny zysk, ale również podnieść jakość posiadanych aktywów. Ta operacja pokazuje, jak banki centralne mogą aktywnie zarządzać swoimi rezerwami, poszukując optymalnych rozwiązań zarówno pod względem bezpieczeństwa, jak i rentowności. ### Wyniki Biznes Fakty: Działania Banku Centralnego Francji to przykład mistrzowskiego zarządzania aktywami w niestabilnych czasach. Sprzedaż 129 ton złota z amerykańskiego depozytu, choć stanowiła zaledwie 5% francuskich rezerw, przyniosła gigantyczny zysk. Kluczowe jest zrozumienie, że nie była to zwykła likwidacja aktywów, lecz przemyślana transakcja wymiany. Francuzi sprzedali sztabki, które potencjalnie nie spełniały najwyższych standardów międzynarodowych (tzw. „amerykańskie sztabki”), a następnie od razu nabyły kruszec zgodny ze standardem Good Delivery LBMA w Europie. To działanie ma głębsze implikacje dla przyszłości rynków finansowych. Po pierwsze, pokazuje, że złoto nadal pozostaje strategicznym aktywem dla banków centralnych, które nie wahają się nim obracać dla osiągnięcia korzyści. Po drugie, skupienie na standardach LBMA świadczy o dążeniu do maksymalizacji płynności i akceptowalności złota na rynkach międzynarodowych. W obliczu rosnącej niepewności geopolitycznej i ekonomicznej, banki centralne poszukują sposobów na umocnienie swoich bilansów, a takie operacje wpisują się w ten trend. Potencjał zysku, jaki można osiągnąć z tak strategicznych ruchów, jest znaczący, co potwierdza kwota 12,8 miliarda euro. To pokazuje, że nawet największe instytucje finansowe mogą działać z dużą elastycznością i innowacyjnością, aby zwiększać swoje aktywa i wzmacniać pozycję na globalnej arenie. Ta transakcja może stanowić inspirację dla innych banków centralnych, w tym Polski, które rozważają podobne strategie zarządzania złotem.

Bank Centralny Francji, dysponujący czwartymi co do wielkości zasobami złota na świecie, poinformował o znaczącej operacji finansowej. Instytucja sprzedała 129 ton złota, które dotychczas znajdowało się w depozycie w amerykańskiej Rezerwie Federalnej w Nowym Jorku. Ta sprzedaż, stanowiąca 5% całości francuskich rezerw tego kruszcu, przyniosła bankowi spektakularny zysk w wysokości 12,8 miliarda euro (około 15 miliardów dolarów). Kwota ta została rozłożona na dwa lata obrachunkowe: 11 miliardów euro zasiliło wyniki za rok 2025, a pozostałe 1,8 miliarda euro zostało zaksięgowane w roku 2026. Operacje te przeprowadzono w ramach 26 transakcji między lipcem 2025 a styczniem 2026 roku.

Co istotne, francuskie zasoby złota w 2025 roku nie uległy zmniejszeniu i nadal utrzymują się na poziomie 2437 ton, co plasuje Francję na czwartej pozycji na świecie pod względem wielkości posiadanych rezerw. Pozycję tę Francja zajmuje za Stanami Zjednoczonymi (8133,5 t), Niemcami (3350,3 t) i Włochami (2452 t). Fakt ten jest możliwy dzięki temu, że francuski bank centralny odkupił dokładnie taką samą ilość złota, którą sprzedał, przy czym nabyty kruszec spełnia europejski standard Good Delivery LBMA, czego nie można było zagwarantować w przypadku sztab przechowywanych w USA.

Nowe Standardy dla Starych Przechowalni

Przez wiele lat skarbiec w Nowym Jorku stanowił miejsce przechowywania rezerw złota wielu banków centralnych, w tym polskich (195 ton). Warto jednak pamiętać, że przed rokiem 1986, sztabki produkowane w Stanach Zjednoczonych często przybierały formę prostokątnych cegieł. Obecnie obowiązuje międzynarodowy standard trapezoidalnego kształtu większości sztabek odlewanych globalnie. Co ciekawe, nawet sztabki wyprodukowane w USA według normy sprzed 1986 roku mogą zdradzać miejsce swojego pochodzenia – te z Denver mają zaokrąglone boki, z San Francisco zaokrąglone rogi, a te z Nowego Jorku charakteryzują się prostymi krawędziami.

Francuskie zasoby złota w większości pochodzą z lat 50. i 60. XX wieku, zwłaszcza z okresu 1953–1968, kiedy to ich ilość wzrosła z 548 do 4651 ton. Polityka Charlesa de Gaulle’a w tamtym czasie skupiała się na redukcji rezerw dolarowych i funtowych na rzecz złota. Niemniej jednak, między czerwcem 1968 a czerwcem 1969 roku, Francja odnotowała znaczącą sprzedaż 1538 ton złota. Był to okres spekulacji walutowych, który doprowadził do dewaluacji franka francuskiego w sierpniu 1969 roku.

Kryzys i reforma systemu walutowego końca lat 60′ XX w.

Koniec lat 60. XX wieku był czasem głębokiego kryzysu w międzynarodowym systemie walutowym. Narastająca rozbieżność między stałą ceną złota a rosnącym zapotrzebowaniem na płynność rezerw stanowiła poważne wyzwanie. Iskrą zapalną okazał się kryzys zaufania do funta szterlinga, który doprowadził do jego dewaluacji w listopadzie 1967 roku. To z kolei wzbudziło powszechne przekonanie, że oficjalna cena złota w dolarach (35 USD za uncję) również musi ulec rewizji. W konsekwencji inwestorzy prywatni zaczęli masowo wycofywać się z rynku, zmuszając banki centralne do wydatkowania ogromnych środków na obronę sztywnego kursu poprzez tworzenie tzw. puli złota służącej do stabilizacji ceny.

W obliczu gigantycznych strat, przywódcy siedmiu banków centralnych (USA, Wielkiej Brytanii, Belgii, Niemiec, Włoch, Holandii i Szwajcarii) podjęli 17 marca 1968 roku w Waszyngtonie decyzję o zaprzestaniu interwencji na rynkach prywatnych. Doprowadziło to do powstania dwupoziomowego rynku złota: oficjalnego, opartego na stałym kursie międzybankowym, oraz prywatnego, gdzie cena kształtowała się swobodnie.

Pomimo wprowadzenia systemu dwupoziomowego, rynki walutowe pozostały niestabilne. W latach 1968–1969 silnej presji sprzedażowej poddany był frank francuski oraz ponownie funt szterling. Jednocześnie rosły oczekiwania dotyczące rewaloryzacji marki niemieckiej. Kryzysy te miały bezpośredni wpływ na ceny złota na wolnym rynku, które w 1969 roku wzrosły do ponad 43 USD za uncję. Aby zaradzić niedoborom płynności międzynarodowej i zmniejszyć presję na rezerwy złota, w lipcu 1969 roku wprowadzono Specjalne Prawa Ciągnienia (SDR), mające pełnić rolę „papierowego złota” i stanowić nowy składnik aktywów rezerwowych, którego podaż była kontrolowana przez MFW. Większa stabilność powróciła dopiero pod koniec 1969 roku po dewaluacji franka francuskiego i zmianie parytetu marki niemieckiej, co w połączeniu z aktywacją SDR spowodowało przejściowy spadek ceny złota na rynku prywatnym do poziomu oficjalnego.

15 sierpnia 1971 r. prezydent USA Richard Nixon ogłosił zawieszenie wymienialności dolara na złoto, co oznaczało koniec systemu z Bretton Woods. Era stałych kursów walutowych opartych na złocie minęła, zastąpiona systemem płynnych kursów walutowych.

Ostatnia znacząca zmiana wielkości rezerw Francji miała miejsce w latach 2004–2009, kiedy to Bank Francji sprzedał 516 ton złota, uzyskując 7,8 miliarda euro. Od tego czasu wielkość rezerw na koniec roku bilansowego pozostaje stabilna, a bank deklaruje, że „nie planuje się zwiększania ani zmniejszania tych rezerw w nadchodzących latach”. W kwestii zarządzania zasobami, Bank Francji jest jednak bardzo aktywny. Od 2005 roku konsekwentnie realizuje politykę dostosowywania swoich zapasów złota do najlepszych światowych standardów LBMA, dążąc do czystości kruszcu na poziomie 99,99%. Od początku programu udało się dostosować łącznie 1784 tony złota. Wewnętrzny audyt z 2024 roku zalecił zakończenie procesu dla niewielkiej części francuskiego złota wciąż przechowywanego w Nowym Jorku. Planowane zakończenie programu przewidziane jest na 2028 rok. Pozostała do dostosowania część złota, zlokalizowana w Paryżu, wynosi 134 tony.

banque-france.fr

Francuski Podziemny Skarbiec

Zgodnie z informacjami Banku Francji, aż 91% krajowych rezerw złota znajduje się w Paryżu. Kruszec ten przechowywany jest w słynnym skarbcu La Souterraine, imponującej podziemnej budowli o powierzchni jednego hektara, zbudowanej w latach 20. XX wieku. Skarbiec ten znajduje się ponad 20 metrów pod paryską siedzibą instytucji, a jego sklepienie wspiera 658 betonowych kolumn. Pozostałe 219 ton francuskich zasobów złota jest zdeponowane za granicą, głównie w skarbcach w Nowym Jorku i Londynie.

La Souterraine, skarbiec Banku Francji o powierzchni 1 ha, zbudowany 27 metrów pod ziemią, którego sklepienie wspiera 658 kolumn (banque-france.fr)

Obecnie około 96,3% francuskich rezerw złota znajduje się na terenie kraju. Warto zaznaczyć, że część tych rezerw, około 100 ton, stanowią złote monety, podczas gdy pozostałe 2337 ton to sztabki. Bank Francji pełni również rolę depozytariusza dla złota należącego do innych banków centralnych. Przykładem jest niemiecki Bundesbank, który ponad dekadę temu przeniósł stąd cały swój depozyt wynoszący 374 tony złota.

Repatriacja Złota Bez Politycznych Napięć?

Wygląda na to, że decyzja o przeniesieniu francuskiego złota z USA nie jest związana z obecnymi napięciami politycznymi na linii transatlantyckiej. Jest to raczej element szerszego programu dostosowania standardów posiadanych zasobów. Jak podaje Reuters, François Villeroy de Galhau, prezes Banku Francji, podkreślił, że nowe sztabki zostały umieszczone w Paryżu, ponieważ złoto o wyższej jakości jest bardziej aktywne na rynku europejskim, a sama decyzja nie miała motywacji politycznych. Niemniej jednak, nieprzewidywalność polityki amerykańskiej w ostatnim czasie skłoniła Niemcy do dyskusji o repatriacji swoich złotych rezerw zza oceanu.

Z drugiej strony, Francuzi w 2025 roku przeprowadzili manewr, który przypomina działania sugerowane przez prof. Adama Glapińskiego w kontekście polskich zasobów złota. Prezes NBP wspominał o możliwości sprzedaży rezerw złota w celu pozyskania środków na wydatki zbrojeniowe, jednocześnie zaznaczając, że bank centralny mógłby odkupić sprzedane sztaby, aby zachować dotychczasowy poziom rezerw. NBP dąży do posiadania 700 ton złota, a na koniec lutego jego rezerwy wynosiły ponad 570 ton. Szacowany zysk z zakupów z lat 2020–2026 miałby wynieść blisko 200 miliardów złotych, co przekłada się na około 47 miliardów euro.

Według danych portalu: www.bankier.pl