Jasne, oto przepisany i przetłumaczony tekst na język polski, zgodnie z Twoimi wytycznymi: ## Szara Strefa Pożyczek Kwitnie: Miliony Polaków Wypychane z Systemu Dane Warsaw Enterprise Institute (WEI) rysują alarmujący obraz polskiego rynku pożyczek pozabankowych. Szara strefa tego sektora osiągnęła już 15% jego całkowitej wartości, generując roczny obrót rzędu 5,1 miliarda złotych. Oznacza to, że praktycznie co szósta transakcja pożyczkowa odbywa się poza prawem, poza jakąkolwiek kontrolą i ochroną.
fot. Włodzimierz Wasyluk / / FORUM ## Wyniki Biznes Fakty: Raport WEI za pierwszą połowę 2025 roku ujawnia drastyczne skutki restrykcyjnych regulacji. Aż 77% wniosków pożyczkowych składanych do legalnie działających instytucji pozabankowych było odrzucanych. Co więcej, 59% wnioskodawców nie znalazło żadnego legalnego źródła finansowania. Instytut szacuje, że w 2024 roku niemal 2,8 miliona próśb o pożyczkę pozostało bez pokrycia w legalnym obiegu finansowym, mimo nieustającego popytu konsumenckiego. To miliony Polaków, którzy – niewydolnie obsłużeni przez system – siłą rzeczy trafiają w objęcia szarej strefy. ### Przyczyny Wypchnięcia do Podziemia Analiza WEI wskazuje, że blisko połowa osób, którym odmówiono legalnej pożyczki, aktywnie poszukuje alternatywnych rozwiązań, często kierując się prosto do podmiotów działających na granicy prawa. Głównym winowajcą tego zjawiska, zdaniem autorów raportu, są nadmierne i niedostosowane regulacje prawne. Szczególnie dotkliwe są sztywne limity kosztów pozaodsetkowych, wymóg ujednoliconej oceny zdolności kredytowej oraz brak możliwości elastycznego różnicowania oferty w zależności od indywidualnego ryzyka klienta. Efektem jest coraz bardziej konserwatywna polityka kredytowa legalnych firm pożyczkowych, co skutkuje drastycznym spadkiem udziału nowych klientów do zaledwie 8,5%. Pomimo tego, w ciągu dwóch lat odnotowano 34% wzrost wartości udzielonego finansowania przez instytucje pożyczkowe, co sugeruje, że wolumen potrzeb kredytowych jest ogromny, ale trudniej dostępny w legalnym obiegu. ### Zadłużenie vs. Regulacje Eksperci WEI podkreślają, że zadłużenie polskich gospodarstw domowych w stosunku do PKB jest relatywnie niskie – w I kwartale 2024 roku wyniosło 22,5%, w porównaniu do 51,1% w całej Unii Europejskiej. Ten fakt, zdaniem autorów, dowodzi, że problemem nie jest nadmierne zadłużenie samych Polaków, lecz nieadekwatne do realiów gospodarczych ramy regulacyjne. Warto również zaznaczyć, że polskie gospodarstwa domowe oszczędzają niecałe 10% swojego dochodu, co jest wynikiem niższym od unijnej średniej (niecałe 15%). To pokazuje, że wielu obywateli potrzebuje wsparcia finansowego, które nie zawsze jest łatwe do uzyskania w legalnym systemie. ### Potrzeba Urealnienia Przepisów Warsaw Enterprise Institute apeluje o gruntowny przegląd istniejących przepisów i wprowadzenie zmian, które zwiększą elastyczność legalnych instytucji w ocenie ryzyka i kształtowaniu swojej oferty. Instytut przekonuje, że silny, legalny i konkurencyjny rynek pożyczkowy jest najskuteczniejszym orężem w walce z szarą strefą. Tam, gdzie legalna oferta zanika, nieuchronnie pojawia się nielegalna. Prognozy WEI są pesymistyczne: jeśli przepisy dotyczące sektora pożyczkowego, w tym limit kosztów pozaodsetkowych, nie zostaną urealnione, obecny, sięgający niemal 80% wskaźnik odrzucanych wniosków będzie dalej rósł. Wiceprezes WEI, Piotr Palutkiewicz, stanowczo stwierdził, że obecne regulacje wypychają potrzebujących do podziemia finansowego. Szacunki dotyczące wielkości szarej strefy oparto na danych o odrzuconych wnioskach z okresu od 1 stycznia 2024 do 31 marca 2025, pochodzących od legalnie działających firm pożyczkowych (z wyłączeniem sektora BNPL). Prawdopodobieństwo skorzystania z szarej strefy zostało zbadane na przełomie lutego i marca 2025 roku na grupie 929 Polaków, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy korzystali z usług instytucji pożyczkowych. Warsaw Enterprise Institute to think tank promujący idee wolności gospodarczej. (PAP)
