Polska rozpoczyna pionierskie badanie mające na celu określenie poziomu „local content” – czyli udziału krajowych zasobów – w strategicznych projektach energetycznych. Główny Urząd Statystyczny (GUS) zainicjuje pilotażowe badanie w tym sektorze pod koniec pierwszej połowy roku, planując stopniowe rozszerzenie go na inne gałęzie gospodarki. Jest to pierwszy taki krok w Unii Europejskiej, a wyniki, które poznamy prawdopodobnie raz w roku, mają kluczowe znaczenie dla przyszłości polskich inwestycji i innowacji.
fot. Niewyrazisty / / Pixabay Prezes GUS, Marek Cierpiał-Wolan, wyjaśnił, że w ramach badania firmy energetyczne, ich wykonawcy i podwykonawcy zostaną poproszeni o podanie danych dotyczących wynagrodzeń pracowniczych, wartości sprzedanych towarów i materiałów, usług oraz kosztów operacyjnych w kontekście realizowanych projektów. Celem jest dokładne zmierzenie, ile pieniędzy z publicznych inwestycji pozostaje w polskiej gospodarce, a ile trafia poza jej granice. Jak podkreśliła wiceprezes GUS, Renata Bielak, energetyka została wybrana ze względu na skalę projektów i złożoność łańcuchów dostaw, co czyni ją idealnym poligonem doświadczalnym dla nowej metodologii. Rozszerzenie badania na kolejne sektory jest planowane na lata 2027-2028, obejmując kolejno branże: zbrojeniową, transportowo-infrastrukturalną oraz technologiczno-cyfrową, a docelowo wszystkie obszary kluczowych inwestycji publicznych. Podkreślono, że choć inne kraje, jak Wielka Brytania czy USA, stosują pewne mechanizmy wspierające lokalny przemysł, Polska jest pionierem w zakresie kompleksowego badania i monitorowania „local content” na poziomie statystycznym. Kwestia definicji „local content” i jej formalnego umocowania w polskim prawie jest nadal przedmiotem prac. Ilona Deręgowska, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu, wskazała, że analizy europejskich i światowych regulacji sugerują, iż sztywne prawne definicje nie są konieczne do skutecznego wspierania krajowych łańcuchów dostaw. Kluczowe jest wypracowanie odpowiedniej metodologii pomiaru i kalkulacji. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, Agnieszka Olszewska, przypomniała, że przepisy prawa zamówień publicznych, zgodne z dyrektywami UE, nie pozwalają na bezpośrednie faworyzowanie krajowych firm. Niemniej jednak, istnieją sposoby na stymulowanie polskiej gospodarki poprzez odpowiednie przygotowanie postępowań i analizę rynku, uwzględniającą potencjał krajowych przedsiębiorstw. Polityka Zakupowa Państwa ma pomóc w lepszym wykorzystaniu tych możliwości. W kontekście budowy elektrowni atomowej w Choczewie, gdzie oczekuje się co najmniej 40% udziału komponentu krajowego, podkreślono, że mimo zaangażowania zagranicznych firm (Bechtel i Westinghouse), polskie firmy będą informowane o możliwościach współpracy i wymaganiach projektowych. Doświadczenia z rynków takich jak Francja czy Niemcy pokazują, jak trudne może być wejście na zagraniczne rynki nawet w ramach jednolitego rynku UE, co podkreśla wagę skutecznego wspierania krajowych przedsiębiorstw. ### Wyniki Biznes Fakty: Wprowadzenie przez Polskę systemu badania „local content” ma fundamentalne znaczenie dla przyszłości gospodarczej kraju, szczególnie w kontekście dynamicznie rozwijającego się sektora energetycznego i innych strategicznych gałęzi przemysłu. To strategiczne posunięcie odpowiada na globalne trendy zwiększania niezależności i budowania silnych krajowych łańcuchów dostaw, co jest kluczowe w obliczu rosnącej niepewności geopolitycznej i gospodarczej. Po pierwsze, **dokładny pomiar „local content” pozwoli na przejrzyste alokowanie środków publicznych**. Wiedza o tym, jaka część pieniędzy wydawanych na kluczowe inwestycje faktycznie pozostaje w Polsce, umożliwi skuteczniejsze planowanie budżetowe i zwiększy efektywność wydatkowania funduszy. To szansa na realne wzmocnienie rodzimych przedsiębiorstw i tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy. Po drugie, **innowacyjność i konkurencyjność polskiej gospodarki zyskają na sile**. Kiedy firmy będą musiały wykazać się konkretnym udziałem krajowych zasobów, naturalnie skłoni to je do poszukiwania polskich dostawców, technologii i know-how. To z kolei będzie stymulować rozwój nowych przedsiębiorstw, podnoszenie kwalifikacji pracowników i generowanie innowacji, które mogą później być eksportowane na rynki zagraniczne. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do sytuacji, w której polskie firmy zaczną konkurować na równi z zagranicznymi gigantami, nie tylko w kraju, ale i poza jego granicami. Po trzecie, **badanie to może stać się wzorem dla innych krajów UE i globalnie**. Polska, inicjując takie kompleksowe badanie, ustawia się w roli lidera w dziedzinie gospodarczej suwerenności i strategicznego planowania inwestycji. Sukces tego pilotażu może zachęcić inne państwa do implementacji podobnych rozwiązań, co przyczyni się do stworzenia bardziej zrównoważonego i odpornego globalnego systemu gospodarczego, mniej podatnego na zewnętrzne szoki. Wreszcie, **nie należy bagatelizować znaczenia informacji dla przyszłych inwestorów**. Jasno określone kryteria „local content” mogą przyciągnąć firmy, które chcą aktywnie uczestniczyć w budowaniu polskiej gospodarki, a nie tylko czerpać z niej zyski. Jest to sygnał dla rynku, że Polska stawia na długoterminowy rozwój oparty na krajowych fundamentach, co jest niezwykle atrakcyjne dla podmiotów poszukujących stabilnego i perspektywicznego otoczenia biznesowego.
