Przy porannej kawie znów myślisz o piekle, jakim stała się twoja praca. Jeszcze niedawno wydawała się pracą marzeń! Przyjazny zespół, projekt z pasją, piękne biuro – ale absolutnie nie chcesz do tego wracać. Bo za tym wszystkim stoi szef…
Otwarcie cię dręczy, zmuszając do ciągłego poprawiania pracy, gani za najmniejszy błąd i upokarza przed podwładnymi. Czasami masz wrażenie, że jest zdeterminowany, żeby się ciebie pozbyć. Twoi koledzy współczują, ale wahają się pomóc. Co się dzieje?
Szefowanie to przemoc psychologiczna stosowana przez szefa wobec podwładnego.
Szefowanie wynika ze słabości i niskiej samooceny menedżera. Zły menedżer wie, że jest zły – dlatego jest tak okrutny.
Co robić: opierać się rozkazywaniu, tolerować je czy odejść?
Jak rozpoznać bossing?
Każdy z nas spotkał się z przejawami dominacji:
- szef przytłacza Cię pracą, której wykonanie jest ewidentnie niemożliwe (lub wręcz przeciwnie, zmusza Cię do wykonywania zadań bezsensownych i upokarzających);
- przy najmniejszym błędzie zaczyna łajać, krzyczeć, posuwa się do obelg i gróźb (albo wręcz przeciwnie, udziela dwuznacznych komplementów);
- ignoruje bezpośrednie prośby i zalecenia specjalistów;
- dewaluuje wkład i kompetencje pracownika, krytykuje w sposób niekonstruktywny;
- stosuje formalne podporządkowanie się poleceniom jako środek nacisku: np. za spóźnienia wymierza „publiczną chłostę” i nakłada surowe grzywny itp.
Jeśli szef terroryzuje w ten sposób cały zespół, to jest to autorytarny styl zarządzania. Jeśli szef wskazuje jednego pracownika jako ofiarę, to jest to przewodzenie .
Jakie są cele bycia szefem?
Najczęściej celem szefowania jest zwolnienie pracownika. Daje to menedżerowi poczucie satysfakcji i wzmacnia jego poczucie kontroli. A jeśli pracownik, na którego wywierana jest presja, jest bardziej kompetentny niż szef, daje mu to również poczucie bezpieczeństwa.
Jednak szefowie nie zawsze celowo nękają pracowników; czasami nawet nie są tego świadomi. Motywem do nękania może być wszystko, od wyglądu pracownika po sytuację osobistą menedżera.
Jakie są powody bycia szefem?
Przyczyną psychologicznego terroru są cechy osobiste szefa, jego niska samoocena i słabość jako lidera. Taki szef jest zmuszony rządzić pod wpływem strachu, ponieważ nie zdobył zaufania. Po prostu zawsze musi mieć rację, ale jego opinia musi być jedyną słuszną – bez dyskusji! W przeciwnym razie jego niekompetencja wyjdzie na jaw.
Trzyma się kurczowo pisanych i niepisanych zasad oraz instrukcji, ponieważ nie wie, jak skutecznie organizować ludzi.
Nie potrafi zorganizować swojego czasu, ustalić priorytetów ani delegować obowiązków, przez co jest przeciążony pracą i nic nie robi, marnując mnóstwo czasu i energii.
Oczywiście, każdy, tylko nie on sam, będzie winny swoich porażek. A on sam będzie przypisywał sobie osiągnięcia zespołu – w końcu bez jego wrażliwego przywództwa nie byłyby one możliwe!
Utwierdza się kosztem innych, bo nie zna innego sposobu na podniesienie poczucia własnej wartości. W głębi duszy czuje własną słabość – dlatego jest tak okrutny.
Co zrobić, jeśli padniesz ofiarą przełożonych?
Godności ludzkiej nie można zostawić za drzwiami biura jak mokrego parasola. Nie każdy menedżer czy organizacja jest godna twojej pracy. Jednym z rozwiązań jest natychmiastowe odejście.
Być może nie wyciągnąłeś jeszcze wszystkiego, co mogłeś, z tej pracy i powinieneś zostać trochę dłużej, aby zdobyć doświadczenie: zdobyć nową wiedzę i umiejętności, rozwinąć swoje kompetencje i ulepszyć swoje CV. Im bardziej skupisz się na sobie i swoich celach, tym mniej ważny będzie dla ciebie szef i jego przewodzenie.
Albo znajdziesz siłę, by stawić czoła szefowaniu:
- zdecyduj się na bezpośrednią rozmowę ze swoim szefem;
- będziesz wystarczająco cierpliwy i przestaniesz reagować na jego ataki;
- Zjednocz się z zespołem i zapewnij sobie jego wsparcie;
- lub złożyć skargę do kierownictwa wyższego szczebla.
Decyzja, czy skorzystać z jednej, czy z kombinacji tych opcji, należy do Ciebie. Kluczem jest podjęcie zrównoważonej i przemyślanej decyzji.