Płacąc w aptece za medykamenty przepisane przez doktora, często nie uświadamiamy sobie, jakie sumy kryją się za naszym wydatkiem. To, co inkasuje apteka, stanowi jedynie część rzeczywistych środków, które otrzymują wytwórcy i dystrybutorzy farmaceutyków. Zbadaliśmy, którzy producenci medykamentów czerpią największe korzyści z refundacji. Bez udziału państwa, uzyskaliby znikomą część tych funduszy.
- Refundacje medykamentów w Polsce mają istotny wpływ na budżet kraju, który w roku 2025 wydał na nie 23,4 mld zł w okresie od stycznia do października.
- Najwięcej refundacji zasiliło firmy amerykańskie, inkasując 3,9 mld zł co miesiąc, co oznaczało wzrost o 23,4 proc. w porównaniu z rokiem ubiegłym.
- Wśród polskich firm najobfitsze refundacje otrzymała Polpharma, z kwotą 41 mln zł miesięcznie, notując progres o 11 proc. rok do roku.
- Więcej danych o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Ogromne kwoty z budżetu krajowego i NFZ, innymi słowy z naszych danin publicznych przeznaczane są na refundowanie, czyli na obniżanie kosztu leku, tak aby był on bardziej osiągalny dla statystycznego obywatela.
W roku 2025 na ochronę zdrowia z budżetu oraz NFZ miało zostać spożytkowane łącznie przeszło 220 mld zł, czyli 18 mld zł w każdym miesiącu. To spora pozycja w budżecie państwa. Rzadko jednak wspomina się, jak istotną rolę w tej sumie pełnią farmaceutyki.
Z naszych obliczeń bazujących na danych NFZ wynika, że od stycznia do października 2025 roku na refundacje leków w naszym kraju wydano aż 23,4 mld zł, co daje średnio aż 2,3 mld zł co miesiąc. To o 15 proc. więcej niż w poprzednim roku.
Czytaj też: Wizyta na NFZ dodatkowo płatna? Polacy wyrazili swoje opinie [SONDAŻ]
Najbardziej podwyższyły się refundacje leków dostępnych w aptekach (+21,6 proc. rdr do 1,3 mld zł miesięcznie) oraz na chemioterapię (+21 proc. rdr do 0,7 mld zł miesięcznie). W mniejszym stopniu nakłady NFZ wzrosły na programy lekowe (+7,3 proc. rdr do 9,7 mld zł miesięcznie). Zaciekawiło nas, do jakich konkretnie wytwórców trafiają te środki i z jakich krajów pochodzą.
Największe refundacje dla przedsiębiorstw z USA
Z zestawienia danych wynika, że największym beneficjentem refundacji leków w Polsce są firmy amerykańskie. Oferują one leki, które polscy urzędnicy uznali za najbardziej niezbędne dla Polaków i otrzymywali za to w zeszłym roku średnio około 3,9 mld zł miesięcznie, czyli o 23,4 proc. więcej w porównaniu z rokiem ubiegłym.
Schemat przepływu środków z refundacji na leki w Polsce między styczniem a październikiem 2025 roku.
Nominalnie rok do roku największy przyrost dotyczył refundacji na medykamenty z USA (+736 mln zł rdr, +23,4 proc.), z Wielkiej Brytanii (+492 mln zł rdr, +36,3 proc.) i Niemiec (+415 mln zł, +23,4 proc. rdr). Zmniejszyły się refundacje tylko na leki ze: Szwajcarii (-36 mln zł rdr, -1,5 proc. rdr) i Luksemburga (-16 mln zł, -24,2 proc. rdr). A to wszystko przy znacznym wzmocnieniu złotówki, co powinno obniżyć koszt importu, a nie go podwyższać.
Z refundacji czerpały korzyści także polskie firmy, które otrzymywały w zeszłym roku średnio 1,4 mld zł miesięcznie, czyli o 8,4 proc. więcej niż w roku poprzednim (+111 mln zł).
Które firmy otrzymały najwięcej z refundacji leków?
Wśród krajowych firm największym beneficjentem zwrotów refundacyjnych była Polpharma, której leki refundowano miesięcznie średnio za 41 mln zł, czyli o 11 proc. więcej niż w roku ubiegłym. Na dalszych pozycjach wśród krajowych podmiotów były: Adamed (30 mln zł miesięcznie, +13,4 proc. rdr), SciencePharma (22 mln miesięcznie, +11 proc. rdr) i Lek-Am (12 mln zł miesięcznie, +8,1 proc. rdr). Największy progres procentowy zanotował Vipharm (+39,6 proc. rdr do 2,1 mln zł miesięcznie). Są to jednak niewielkie kwoty w porównaniu z refundacjami na leki zagranicznych producentów.
Na czele refundacji znalazły się leki brytyjskiej AstraZeneca, za które dopłacano z budżetu i NFZ średnio 147 mln zł miesięcznie, czyli o 25,7 proc. więcej niż w roku ubiegłym.
Czytaj też: Przyszłość zależy od dwóch, powiązanych ze sobą elementów — zdrowia ludzi i planety [WYWIAD]
Drugie miejsce zajmują leki niemieckiego Merck z refundacją średnio 123 mln zł miesięcznie, czyli 13,4 proc. więcej niż w roku poprzednim.
Na trzeciej pozycji uplasowały się leki szwajcarskiego Roche ze 117 mln zł miesięcznie refundacji, czyli o 2,5 proc. mniej niż w roku ubiegłym.
Które leki otrzymały największe refundacje?
Skoro już dowiedzieliśmy się, do leków z którego kraju polskie państwo dopłacało najwięcej i leki których producentów zasłużyły na największe refundacje, przyjrzyjmy się bliżej samym lekom. Które otrzymały rekordowe zwroty z budżetu oraz NFZ i na jakie dolegliwości są te leki?
Z danych NFZ wynika, że powyżej 20 mln zł miesięcznie refundowano 13 leków, jednak najwięcej, bo 94 mln zł miesięcznie przeznaczano na program lekowy Keytruda niemieckiego Merck.
Czytaj też: Lek na odchudzanie ofiarą wojny celnej? Big Pharma obawia się ceł Trumpa
Jest to lek immunoterapeutyczny, który wspomaga system odpornościowy organizmu w wykrywaniu komórek nowotworowych i w ich zwalczaniu. Stosowany jest w leczeniu wielu typów nowotworów, w tym niedrobnokomórkowego raka płuca, raka głowy i szyi, pęcherza moczowego oraz niektórych rodzajów raka piersi, szyjki macicy, jelita grubego, przełyku oraz wątroby.
Na drugiej pozycji z kwotą 61 mln zł miesięcznie znajduje się program lekowy Opdivo amerykańskiego Bristol-Myers Squibb Pharma. To lek immunoterapeutyczny wykorzystywany w terapii różnych zaawansowanych nowotworów, takich jak: rak płuca, nerek, pęcherza, przełyku, wątroby, czerniak, głowy i szyi, oraz chłoniak Hodgkina. Działa poprzez blokowanie białka PD-1 i wzmacnianie układu odpornościowego w walce z rakiem.
Ostatecznie na trzecim miejscu z 46 mln zł miesięcznie znalazł się lek wspomagający terapię cukrzycy Jardiance od niemieckiego Boehringer Ingelheim. Tutaj refundacja wzrosła rok do roku o 8 mln zł miesięcznie.
Największe wzrosty rok do roku dotyczyły:
- Abrysvo od amerykańskiego Pfizera, 35 mln zł miesięcznie, rok wcześniej nie był refundowany — to szczepionka stosowana w celu prewencji chorób dolnych dróg oddechowych (takich jak zapalenie oskrzeli czy zapalenie płuc) wywoływanych przez syncytialny wirus oddechowy (RSV)
- Forxiga od brytyjskiego AstraZeneca z 43 mln zł miesięcznie, czyli o +15 mln zł więcej rdr — to lek używany w terapii cukrzycy typu 2, niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek
- Shingrix od brytyjskiego GSK z 14,1 mln zł miesięcznie, czyli o 13,7 mln zł więcej rdr — to szczepionka stosowana w celu uniknięcia półpaśca i jego konsekwencji, takich jak chroniczny ból nerwów
Autor: Jacek Frączyk, redaktor Business Insider Polska
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.