„`html
Decyzje sądów arbitrażowych wydają się nie mieć żadnego znaczenia dla władz Lwowa, co stawia pod znakiem zapytania przyszłość prawie trzech tysięcy pracowników w Polsce z powodu niewypłacania przez ukraińską stronę należności zgodnie z umową.
Władze miasta Lwów uniemożliwiają polskiemu wykonawcy dostęp do pozostawionego na terenie budowy sprzętu o wartości blisko 10 milionów euro, blokując jednocześnie wejście przedstawicielowi polskiej ambasady. Miasto podejmuje próby nacisków politycznych, wysyłając kolejne listy do premiera Donalda Tuska.
Potencjalne straty finansowe
Polska firma Control Process, realizująca kontrakt na budowę zakładu przetwarzania odpadów we Lwowie, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Mimo wygrania wszystkich procesów arbitrażowych, firma ponosi znaczące straty. Według informacji przekazanych Business Insider, przy 95% ukończenia inwestycji, firma odnotowuje debet rzędu 17-18 milionów euro. Kwota ta obejmuje niezapłacone przez miasto 10 milionów euro za wykonane prace, 3,6 miliona euro z tytułu zerwanych gwarancji należytego wykonania, milion euro za prace pozakontraktowe, a także 4,9 miliona euro kar nałożonych na miasto Lwów przez organizację inżynierską FIDIC wraz z odsetkami za opóźnienia w realizacji prac.
Dodatkowym zagrożeniem jest potencjalna wypłata przez polski ING Bank Śląski kolejnej części gwarancji w wysokości 1 miliona euro, mimo że bank jest świadomy nieprawidłowości w realizacji kontraktu, potwierdzanych przez liczne decyzje sądów i arbitrażów na korzyść polskiej firmy. Rzecznik prasowy ING Banku Śląskiego, Piotr Utrata, podkreślił, że gwarancja bankowa jest „nieodwołalnym i bezwarunkowym zobowiązaniem banku do wypłaty środków po spełnieniu przez beneficjenta warunków określonych w jej treści”, a bank ocenia jedynie spełnienie wymogów formalnych, nie rozstrzygając sporu między stronami kontraktu.
Zagrożenie dla miejsc pracy
Nierespektowanie przez władze Lwowa prawa i zobowiązań umownych może mieć poważne konsekwencje dla blisko 3 tysięcy osób. Control Process zatrudnia 700 pracowników, a kolejne 2 tysiące osób pracuje u dostawców i producentów w całej Europie. Brak płatności ze strony miasta Lwów prowadzi do zatorów płatniczych w całym łańcuchu dostaw. Wśród poszkodowanych podmiotów znajdują się m.in. polskie firmy MTM, Wola oraz NeoJKF Odpylanie, a także dostawcy z Włoch i Niemiec.
Eskalacja konfliktu i blokada placu budowy
Sytuacja uległa dalszej eskalacji od czasu poprzednich publikacji. Polski wykonawca został faktycznie odcięty od placu budowy, na którym znajduje się jego majątek o wartości około 9,3 miliona euro. Miasto Lwów nadal odmawia regulowania należności i respektowania rozstrzygnięć kontraktowych. 28 maja br. rada miasta Lwowa przyjęła kolejny apel do premiera Donalda Tuska, jednocześnie nie wykonując wiążących decyzji DAB ani decyzji Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC) w Paryżu. 29 maja br. pracownicy Control Process zostali faktycznie zablokowani na terenie budowy, uniemożliwiając im zabezpieczenie majątku i zorganizowanie ochrony. Przedstawiciel Ambasady RP, Krzysztof Łukasiewicz, również nie został wpuszczony na teren budowy.
Naruszenie kontraktu i obietnic
Control Process podkreśla, że działania władz Lwowa stanowią rażące naruszenie kontraktu i zasad współpracy z inwestorem zagranicznym. Miasto nie tylko nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, ale próbuje przedstawiać polskiego wykonawcę jako stronę odpowiedzialną za problemy inwestycji, mimo że to po stronie miasta pozostają niewykonane prace zewnętrzne konieczne do uruchomienia zakładu. Firma wykonała około 95% zakresu inwestycji, jednak nie otrzymała należnych płatności i nie ma dostępu do własnego mienia.
W projekt zaangażowane były liczne polskie, europejskie i ukraińskie firmy, w tym producenci kluczowych systemów i technologii. Brak płatności ze strony miasta Lwów powoduje zatory płatnicze w całym łańcuchu wykonawczym, dotykając również ukraińskich partnerów.
Ignorowanie stanowiska władz Ukrainy
Wicepremier Ukrainy Taras Kaczka oraz przedstawiciele ukraińskiego rządu podejmują działania mające skłonić Lwów do respektowania prawa europejskiego, kontraktu i rozstrzygnięć arbitrażowych. Mimo to, mer Lwowa Andrij Sadowy pozostaje niewzruszony, publicznie bagatelizując liczne postępowania i działania organów ścigania dotyczące inwestycji. Lwów, jako miasto deklarujące europejskie standardy, powinien przede wszystkim respektować kontrakty i decyzje arbitrażowe, jednak obecne działania miasta pokazują coś przeciwnego.
Ryzyko precedensu dla polskiego biznesu na Ukrainie
Pomimo decyzji ICC w Paryżu wskazującej na znaczenie neutralnej jurysdykcji, Lwów próbuje przenieść arbitraż do Kijowa, licząc na przychylność ukraińskiego sądu. Firma Control Process ocenia to jako próbę obejścia neutralnego forum rozstrzygania sporów i osłabienia pozycji polskiego wykonawcy. Sytuacja ta stanowi bardzo zły sygnał dla polskich firm rozważających udział w odbudowie Ukrainy, sugerując, że procedury międzynarodowe mogą okazać się niewystarczające w przypadku braku woli politycznej ze strony lokalnych władz.
Jeśli sprawa nie zakończy się zgodnie z prawem i treścią kontraktu, może to zniechęcić polskie firmy budowlane do uczestnictwa w inwestycjach na terenie Lwowa. Może to również prowadzić do wzrostu kosztów projektów finansowanych ze środków unijnych, ze względu na potencjalnie wyższe ceny oferowane przez zachodnią konkurencję.
Wyniki Biznes Fakty:
- (Financial impact of this news in 2026) – Prognozowany wpływ na sektor budowlany i relacje gospodarcze polsko-ukraińskie w 2026 roku, uwzględniający potencjalne straty dla firm i inwestorów, a także koszty ewentualnych interwencji prawnych i dyplomatycznych.
- (Strategic advice for businesses) – Rekomendacje dla polskich przedsiębiorstw planujących działalność na Ukrainie, w tym szczegółowe procedury weryfikacji partnerów, analizę ryzyka prawnego i politycznego, a także strategie negocjacyjne i zabezpieczające kontrakty w kontekście obecnych wyzwań.
„`
Więcej informacji na : businessinsider.com.pl