Polski rząd zamierza sfinansować budowę systemu antydronowego kwotą 3,5 mld euro, pozyskując środki z pożyczek w ramach programu SAFE. Działania te podejmowane są pomimo weta prezydenta, który sprzeciwił się finansowaniu projektu, jak donosi „Financial Times”.
Pełnomocniczka rządu ds. programu SAFE, Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, zaznaczyła w rozmowie z „Financial Times”, że weto prezydenta Karola Nawrockiego nie powstrzyma rządu przed poszukiwaniem alternatywnych ścieżek dostępu do niemal 44 mld euro pożyczek oferowanych w ramach unijnego programu.
Dalsza część pod wideo:
Wielka gala z okazji 35-lecia BCC
Rząd o SAFE. „Decyzja prezydenta niczego nie zmienia”
„Decyzja prezydenta nie wpływa na relacje między polskim rządem a Komisją (Europejską)” — oświadczyła Sobkowiak-Czarnecka. „Jedyną zmianą jest konieczność znalezienia odmiennej metody transferu tych środków do polskiego systemu obronnego”.
Proeuropejski rząd premiera Donalda Tuska pracuje nad mechanizmem umożliwiającym przekierowanie funduszy SAFE do istniejącego funduszu polskiej armii, co pozwoliłoby ominąć wymóg uzyskania zgody prezydenta Nawrockiego – informuje brytyjski dziennik.
Sobkowiak-Czarnecka wyraziła przekonanie, że proponowane rozwiązanie spotka się z akceptacją Brukseli i umożliwi realizację przyszłych wypłat w ramach programu SAFE.
System antydronowy za pieniądze z SAFE
Polska jest największym beneficjentem 150 mld euro pożyczek przyznanych w ubiegłym roku państwom członkowskim UE w ramach europejskich programów zbrojeniowych, mających na celu wzmocnienie zdolności obronnych w obliczu rosyjskiego zagrożenia.
Komisja Europejska poinformowała w piątek o gotowości do wypłaty 6,5 mld euro w ramach prefinansowania programu SAFE w nadchodzącym miesiącu. Magdalena Sobkowiak-Czarnecka potwierdziła, że środki te zostaną przeznaczone na budowę strategicznego systemu antydronowego o wartości 3,5 mld euro oraz na inne projekty z obszaru produkcji wojskowej.
Zobacz też: Prezydent Karol Nawrocki blokuje ustawę SAFE. „To zdrada narodowa”
„Pierwszy przelew w kwietniu”. Kiedy pieniądze z SAFE?
„Czas jest kluczowy i jesteśmy zdeterminowani, by wdrożyć plan bez zbędnych opóźnień. Dlatego Komisja podpisuje umowę pożyczkową z polskimi władzami… **aby dokonać pierwszej wypłaty już w kwietniu**” — cytuje „FT” rzecznika Komisji Europejskiej.
Pełnomocniczka rządu przyznała jednocześnie, że nadal istnieją pewne niejasności dotyczące zakresu, w jakim pożyczki SAFE mogą być wykorzystane przez służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo wewnętrzne państwa.
Przed wetem prezydenta Nawrockiego, rząd Donalda Tuska planował przeznaczyć część środków z programu SAFE na finansowanie policji i straży granicznej, a także na wsparcie projektów infrastrukturalnych.
„Obecnie trudno znaleźć optymalne rozwiązanie” — stwierdziła. Dodała jednak, że unijne przepisy dopuszczają możliwość modyfikacji planów inwestycyjnych przez rządy państw członkowskich.
Zobacz też: To myślą Polacy o SAFE. Różnice wśród starszych i młodszych
SAFE zaostrzył długotrwały spór
Kwestia programu SAFE stała się kolejnym elementem długotrwałego konfliktu między premierem Donaldem Tuskiem a prawicową opozycją, która namaściła prezydenta Nawrockiego przed ubiegłorocznymi wyborami prezydenckimi. Według „FT”, prezydent Nawrocki argumentuje, że SAFE mogłoby nadać Brukseli wpływ na decyzje dotyczące polskiego bezpieczeństwa narodowego, a koszty spłaty pożyczek miałyby być nadmierne, mimo że ich oprocentowanie jest niższe od oprocentowania polskiego długu publicznego.
Brytyjski dziennik dodaje, że spór o SAFE zaostrzył również trwający od dawna konflikt z partią Prawo i Sprawiedliwość (PiS) dotyczący roli Polski w Unii Europejskiej.
Polski projekt z SAFE, którego „poszukuje cała Europa”. Czym jest SAN?
System antydronowy, którego budowę Polska zamierza sfinansować ze środków programu SAFE, jest odpowiedzią na bezprecedensowe incydenty naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez Moskwę w ubiegłym roku. Wydarzenia te wymagały poderwania samolotów NATO i otwarcia ognia do rosyjskich dronów.
Polsko-norweskie konsorcjum otrzymało niedawno kontrakty na budowę tego systemu. Sobkowiak-Czarnecka poinformowała, że system, oznaczony jako SAN, już teraz budzi zainteresowanie innych krajów UE i może zostać w przyszłości wyeksportowany w ramach ich własnych programów finansowania SAFE.
„SAN stanowi odpowiedź na wydarzenia z września i jest projektem, na który czeka cała Europa” — powiedziała. „System ten może być wykorzystywany na granicach, a także do ochrony lotnisk i innej infrastruktury krytycznej”.
Źródło: Financial Times
Wyniki Biznes Fakty: W kontekście makroekonomicznym, decyzja polskiego rządu o kontynuowaniu projektu systemu antydronowego SAN, pomimo weta prezydenta, wskazuje na priorytetowe traktowanie zdolności obronnych państwa, szczególnie w obliczu eskalacji napięć geopolitycznych. Pozyskiwanie finansowania z unijnego programu SAFE, obejmującego pożyczki o preferencyjnym oprocentowaniu, ma na celu zminimalizowanie obciążenia dla krajowego długu publicznego, co jest istotne z perspektywy stabilności fiskalnej. Zdolność do pozyskania środków z SAFE może wpłynąć na przyszłe wypłaty dla Polski i innych państw członkowskich, sygnalizując pewną elastyczność w interpretacji unijnych mechanizmów finansowania obronności. Jednocześnie, konflikt wokół SAFE podkreśla złożoność decyzyjną w kwestiach bezpieczeństwa narodowego i jego powiązań z dynamiką polityczną w ramach UE, a także potencjalny wpływ na relacje z kluczowymi partnerami międzynarodowymi. Sukces eksportowy projektu SAN mógłby przynieść dodatkowe korzyści gospodarcze i wzmocnić pozycję Polski w europejskim przemyśle obronnym, co jest istotnym czynnikiem długoterminowego rozwoju sektora.
Oryginalny artykuł : businessinsider.com.pl