Ekspansja transportu szynowego to zasadniczy zamysł w naszym kraju, jak również w całej Unii Europejskiej. Aby w pełni spożytkować możliwości kolei jako fundamentu ekologicznego systemu przewozowego, musimy zrealizować cztery zasadnicze aspekty. Do nich zalicza się zapewnienie długotrwałego i pewnego finansowania inwestycji — relacjonuje w artykule dla Business Insider Polska Alan Beroud, przewodniczący PKP S.A. i całej grupy PKP, a także lider Międzynarodowego Związku Kolei (UIC). Rok 2026 ma być przełomowy, jeśli chodzi o metodę finansowania inwestycji w polskie koleje.
Rozwój transportu kolejowego w Polsce i Europie zbliża się obecnie do punktu zwrotnego, który ukształtuje mobilność, ekologiczny transport i konkurencyjność gospodarczą w kolejnych latach. Przemiana branży transportowej idealnie współgra z zamierzeniami polityki klimatycznej Unii Europejskiej i strategiami redukcji emisji, a kolej, jako jeden z najbardziej wydajnych i przyjaznych środowisku środków przewozu osób i towarów, może odegrać istotną rolę w tej transformacji. UE systematycznie promuje przewozy pociągami, postrzegając je jako instrument dekarbonizacji transportu oraz obniżania emisji CO2, co wpisuje się w realizację pakietu „Fit for 55” oraz szersze zobowiązania ekologiczne.
Dalsza część tekstu znajduje się poniżej nagrania wideo
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak o CPK
Rozwój kolei to strategiczny priorytet w Polsce
W naszym kraju modernizacja oraz rozbudowa infrastruktury szynowej w ostatnich latach stały się jednym z najważniejszych priorytetów strategicznych. Dzięki skutecznemu wykorzystaniu funduszy europejskich oraz krajowych programów inwestycyjnych, udało się znacząco poprawić stan wielu tras, zmodernizować park maszynowy oraz podwyższyć poziom obsługi pasażerów i transportu towarów. Obecne zaangażowanie środków UE w polskie koleje przekracza już 55 mld zł, obejmując zarówno inwestycje w linie, jak i projekty dotyczące dworców czy zakup nowego taboru.
Przyszłość kolei w Polsce wiąże się z ambitnymi celami. Przyjęte założenia programowe, podobnie jak te zawarte w dokumentach planistycznych i strategicznych, zakładają między innymi powiększenie udziału kolei w przewozach towarowych do 2030 r., rozwój transportu z dużymi prędkościami oraz budowę nowoczesnej, interoperacyjnej sieci, która połączy najważniejsze centra gospodarcze i korytarze transportowe w kraju. Planowane jest podwojenie częstotliwości ruchu kolejowego z dużymi prędkościami do 2030 r. i jego potrojenie do 2050 r., co wymaga realizacji kompleksowych projektów infrastrukturalnych oraz przyspieszenia procedur inwestycyjnych.
Wyzwania stojące przed tą branżą są różnorodne. Pierwszym z nich jest stabilność finansowa. Inwestycje infrastrukturalne na szeroką skalę potrzebują nie tylko środków unijnych, ale również rozwiązań finansowych wykraczających poza ramy jednego budżetu UE, co umożliwi długoterminowe planowanie i pewną realizację projektów.
Drugim istotnym wyzwaniem jest sprawna koordynacja procedur administracyjnych i prawnych, która w wielu przypadkach nadal wydłuża wdrażanie inwestycji. Potrzebne są usprawnienia oraz cyfryzacja procesów, które przyspieszą przygotowanie i realizację zamierzeń infrastrukturalnych. W kontekście otwarcia rynku kolejowego niezbędne jest również zapewnienie identycznych i klarownych warunków działania dla wszystkich operatorów i inwestorów, co zwiększy konkurencyjność i innowacyjność usług kolejowych na rynku europejskim.
W UE potrzeba inwestycji, które uczynią kolej alternatywą dla samochodów i samolotów na dalszych trasach
W kontekście całej UE, jednym z głównych celów jest tworzenie połączeń o wysokich prędkościach, które uczynią kolej realną opcją dla transportu lotniczego i samochodowego na średnich i dalekich trasach. Komisja Europejska przedstawiła koncepcję ambitnej sieci szybkich połączeń transeuropejskich, pozwalającej na podróże między dużymi miastami członkowskimi w czasie, który pod względem konkurencyjności może rywalizować z innymi sposobami transportu. Choć plany te przewidują znaczące rozszerzenie długości sieci i harmonizację standardów technicznych, tempo ich realizacji oraz konkretne metody finansowania pozostają wciąż kwestiami wymagającymi bliskiej współpracy państw członkowskich i instytucji UE.
Kooperacja transgraniczna i integracja infrastruktury są dla Polski szczególnie ważne. Projekty takie jak Baltic–Adriatic Corridor, łączący porty nad Bałtykiem z południową Europą, czy inicjatywy Rail-2-Sea łączące Gdańsk z portem w Konstancy w Rumunii, to przykłady przedsięwzięć o strategicznym znaczeniu dla podniesienia przepustowości i konkurencyjności kolei jako alternatywy dla transportu drogowego i morskiego. Tego rodzaju pomysły podkreślają wagę kolei nie tylko jako środka transportu, ale również instrumentu zwiększającego spójność gospodarczą i logistyczną regionów UE.
Cztery warunki sukcesu rozwoju kolei
Aby podołać tym wyzwaniom, konieczne jest skupienie się na czterech płaszczyznach: długoterminowym i stabilnym finansowaniu inwestycji, uproszczeniu procedur administracyjnych, zintensyfikowaniu współpracy międzynarodowej i wsparciu innowacji technologicznych — w tym cyfryzacji zarządzania ruchem, interoperacyjnych systemów sygnalizacyjnych oraz rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo i efektywność operacyjną. Tylko takie podejście umożliwi pełne wykorzystanie potencjału kolei jako fundamentu zrównoważonego systemu transportowego w Polsce i w całej Unii Europejskiej.
Patrząc w przyszłość, widzimy kolej nie tylko jako sposób transportu, ale jako ważny czynnik integracji społecznej i gospodarczej, tworzący powiązania między regionami, wspierający konkurencyjność polskiej i europejskiej gospodarki i przyczyniający się do realizacji ambitnych celów klimatycznych. Otwarta, nowoczesna i przystępna sieć kolejowa to inwestycja w przyszłe pokolenia. To podstawa, na której możemy budować naszą wspólną wizję mobilności w XXI wieku.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do samego końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.