Od 5 marca nastąpią istotne zmiany dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce od momentu rosyjskiej inwazji w 2022 roku. Znaczna część tej grupy straci prawo do bezpłatnego leczenia. Dostęp do publicznej służby zdrowia bez ponoszenia dodatkowych opłat będzie ograniczony do określonych grup pacjentów. Pozostali obywatele Ukrainy, aby skorzystać z publicznej opieki medycznej, będą zobowiązani do opłacenia składki zdrowotnej.
- Od 5 marca większość obywateli Ukrainy w Polsce traci prawo do bezpłatnego leczenia w publicznym systemie zdrowia
- Darmowa opieka zdrowotna pozostaje dostępna wyłącznie dla dzieci, kobiet w ciąży, ofiar tortur lub gwałtu oraz osób przebywających w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania
- Nowe przepisy wynikają z wygaszenia mechanizmów wprowadzonych w reakcji na wybuch wojny na Ukrainie w 2022 roku.
Przepisy wchodzące w życie 5 marca modyfikują zasady dostępu do świadczeń medycznych. Prawo do bezpłatnego leczenia, obok wymienionych już grup, będą nadal posiadały osoby ranne i poszkodowane w wyniku działań wojennych. Te zmiany są konsekwencją wygaszania przepisów wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Czy koniec wojny to więcej Ukraińców w Polsce? Ekspert: cieszą się uprzywilejowaną pozycją
Stopniowe ograniczanie świadczeń medycznych dla obywateli Ukrainy
Po agresji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. Polska wdrożyła regulacje ułatwiające legalny pobyt i dostęp do opieki zdrowotnej dla uchodźców z Ukrainy, nawet bez posiadania polskiego ubezpieczenia zdrowotnego. W ostatnim okresie nastąpiło częściowe zawężenie tego szerokiego dostępu. Z dniem 30 września ubiegłego roku dorośli obywatele Ukrainy bez polskiego ubezpieczenia zdrowotnego utracili prawo m.in. do refundacji leków i leczenia stomatologicznego. Nadal jednak mogli korzystać, pomimo braku ubezpieczenia, z podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz leczenia szpitalnego. Sytuacja ta ulegnie zmianie od 5 marca.
Bezpłatna opieka zdrowotna od tej daty będzie przysługiwać wyłącznie dorosłym obywatelom Ukrainy, którzy stali się ofiarami tortur lub gwałtu, a także dzieciom i młodzieży, kobietom w ciąży lub połogu oraz osobom zamieszkującym w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania.
— Pozostali obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski po wybuchu wojny, aby uzyskać prawo do korzystania z publicznego systemu opieki zdrowotnej, będą musieli opłacać składkę zdrowotną — poinformował PAP Wojciech Rożdżeński, adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista prawa medycznego i farmaceutycznego.
Warunkiem dostępu do bezpłatnych świadczeń jest posiadanie numeru PESEL oraz statusu UKR potwierdzającego legalny pobyt. Z katalogu bezpłatnych świadczeń wyłączono pewne usługi medyczne, w tym leczenie niepłodności i chirurgię zaćmy. Narodowy Fundusz Zdrowia podkreśla, że dostęp do pełnego zakresu świadczeń medycznych wymaga posiadania jakiegokolwiek tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego.
Wpływy do NFZ z tytułu składek zdrowotnych opłacanych przez obywateli Ukrainy w latach 2022–2024 przekroczyły 9 miliardów złotych. Jednocześnie koszt świadczeń udzielonych obywatelom Ukrainy, którzy przybyli do Polski po wybuchu pełnoskalowej wojny, zamknął się w tym okresie kwotą 2,1 miliarda złotych. Koszt leczenia obywateli Ukrainy, którzy znaleźli schronienie w Polsce po wybuchu wojny, w 2025 roku oszacowano na ponad 723 miliony złotych.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.
Wyniki Biznes Fakty:
Zmiany przepisów dotyczące dostępu obywateli Ukrainy do polskiej służby zdrowia od 5 marca 2024 r. implikują znaczące reperkusje ekonomiczne. W kontekście makroekonomicznym, ograniczenie bezpłatnego dostępu do opieki medycznej dla większości Ukraińców, przy jednoczesnym nałożeniu obowiązku opłacania składki zdrowotnej, może wpłynąć na strukturę wydatków publicznych oraz strumień dochodów Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Analizując dane, w latach 2022-2024 wpływy do NFZ ze składek zdrowotnych obywateli Ukrainy wyniosły ponad 9 miliardów złotych, podczas gdy koszty świadczeń udzielonych tej grupie sięgnęły 2,1 miliarda złotych. W 2025 roku przewidywany koszt leczenia obywateli Ukrainy szacowany jest na ponad 723 miliony złotych. Te dane wskazują na relatywnie niski stosunek kosztów do przychodów w okresie obowiązywania dotychczasowych, bardziej liberalnych przepisów, co może być interpretowane jako pozytywny wpływ ekonomiczny napływu uchodźców w kontekście rynku pracy i konsumpcji, przy jednoczesnym relatywnie ograniczonym obciążeniu systemu opieki zdrowotnej. Nowe regulacje, wprowadzające obowiązek opłacania składek dla większości obywateli Ukrainy, mogą prowadzić do wzrostu dochodów NFZ, jeśli znacząca część tej grupy zdecyduje się na kontynuowanie korzystania z publicznej opieki zdrowotnej. Z drugiej strony, istnieje ryzyko, że część osób zrezygnuje z opłacania składek, co potencjalnie obniży dostęp do opieki medycznej dla tej grupy i może generować koszty w obszarze tzw. „białych plam” w ubezpieczeniu zdrowotnym, choć w tym przypadku mechanizmy prawne dotyczące świadczeń dla osób nieubezpieczonych będą nadal obowiązywać w pewnym zakresie. Z perspektywy polityki pieniężnej i inflacji, zmiany te same w sobie nie powinny mieć bezpośredniego, silnego wpływu na inflację w Polsce. Niemniej jednak, generalna stabilność makroekonomiczna, która sprzyja ograniczaniu presji inflacyjnej, jest warunkiem koniecznym do sprawnego wdrożenia i akceptacji tego typu zmian administracyjnych. Długoterminowe skutki napływu migrantów na rynek pracy, konsumpcję i presje płacowe są analizowane w szerszym kontekście, ale bezpośredni wpływ na inflację w krótkim okresie jest ograniczony, o ile nie pojawią się gwałtowne zmiany popytu na usługi medyczne. Wpływ globalnej gospodarki jest zawsze istotny dla polskiej gospodarki. W przypadku opieki zdrowotnej, globalne trendy wzrostu kosztów usług medycznych, postęp technologiczny w medycynie oraz dostępność specjalistycznego sprzętu mogą wpływać na koszty świadczeń, niezależnie od ich finansowania. Polska, jako część zintegrowanej Europy, jest narażona na te same szoki i tendencje, co podkreśla potrzebę monitorowania globalnych wskaźników inflacji w sektorze ochrony zdrowia.
Według danych portalu: businessinsider.com.pl