System kaucyjny wciąż działa w sposób nieoptymalny. Sklepy borykają się z problemem przyjmowania opakowań objętych zwrotem, które są blokowane przez zawodowych zbieraczy przynoszących duże ilości produktów. W efekcie punkty zwrotu są przepełnione, a klienci mają trudności z odzyskaniem kaucji, co prowadzi do porzucania opakowań lub wyrzucania ich do koszy.
fot. Anatol Chomicz / / FORUM Mimo formalnego uruchomienia systemu kaucyjnego 1 października ubiegłego roku, jego rozwój jest nadal powolny. Kluczowym wyzwaniem pozostaje jego ograniczona przepustowość. Sklepy często nie dysponują wystarczającą liczbą automatów do przyjmowania opakowań kaucyjnych, a personel sklepowy, również w niewystarczającej liczbie, musi zajmować się tym zadaniem. ## Punkty obsługi przepełnione W rezultacie wiele punktów obsługi nie jest w stanie efektywnie przetwarzać zwrotów opakowań objętych kaucją. Największe problemy występują w sklepach odwiedzanych przez „zawodowych” zbieraczy butelek i puszek, którzy przynoszą ze sobą znaczną ilość opakowań. Proces ich zwrotu trwa długo, a ograniczone możliwości sklepów powodują, że jednorazowe dostawy od takich zbieraczy mogą znacząco obciążyć dany punkt zwrotu. W takiej sytuacji klienci, którzy chcą odzyskać kaucję za swoje opakowania, często spotykają się z odmową. Nie mogąc zwrócić puszek i butelek, są zmuszeni wyrzucać je do koszy lub pozostawiać w pobliżu sklepów. Pojawia się pytanie, czy takie były zamierzone konsekwencje wprowadzenia systemu kaucyjnego. ## Nowe wyzwanie: kolejki do zwrotu opakowań Jak donosi „Fakt”, znaczącym utrudnieniem dla osób próbujących odzyskać swoje pieniądze w ramach kaucji stają się kolejki tworzące się pod automatami lub w punktach odbioru pustych opakowań. > „Coraz częściej pod butelkomatami spotykam 'hurtowników’, którzy mają po dwa-trzy worki butelek i wrzucenie wszystkiego zajmuje im około 10 minut, przez co tworzy się kolejka” – skarży się pan Piotr, klient jednej z gdańskich Biedronek, cytowany przez portal Trojmiasto.pl. Wśród komentujących ten problem w Internecie pojawiają się głosy sugerujące, że automaty do odbioru kaucji powinny być instalowane w pobliżu wiat śmietnikowych, a nie bezpośrednio w sklepach, co mogłoby usprawnić proces zwrotu. Wskazywane są również rozwiązania stosowane w Norwegii, gdzie maszyny umożliwiają jednoczesne przyjmowanie całych worków butelek lub puszek, co znacząco przyspiesza procedurę zwrotu kaucji. ## Potencjalne zyski z systemu kaucyjnego Należy zaznaczyć, że dla niektórych osób system kaucyjny stał się znaczącym dodatkowym źródłem dochodu. Rekordzistą pod względem otrzymanych voucherów w sklepach Biedronka okazał się klient, który zwrócił 735 pustych opakowań, co przełożyło się na voucher o wartości 367,50 zł. Wśród innych znaczących zwrotów voucherów znalazły się te z sieci Auchan, gdzie odnotowano dwa przypadki przekroczenia 200 zł. Pierwszy, o wartości 261,50 zł za 523 opakowania, został wydany 23 stycznia w Nowym Sączu, a drugi, o wartości 244,50 zł za 489 opakowań, trafił do klienta sklepu w Krakowie 26 stycznia. ## Zakres opakowań objętych systemem kaucyjnym Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w pierwszych miesiącach funkcjonowania systemu kaucyjnego przyjęto około 530 milionów opakowań. System obejmuje trzy kategorie opakowań: plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów, metalowe puszki o pojemności do 1 litra (z kaucją 50 gr) oraz szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra (z kaucją 1 zł). Trwają jednak rozmowy dotyczące potencjalnego rozszerzenia systemu o opakowania typu „małpki” oraz opakowania po mleku. ### Wyniki Biznes Fakty: * **Wydajność systemu:** System kaucyjny w Polsce napotyka problemy z przepustowością punktów odbioru, co utrudnia jego efektywne funkcjonowanie. * **Profesjonalni zbieracze:** Działalność zawodowych zbieraczy generuje znaczące obciążenie dla punktów zwrotu, prowadząc do kolejek i frustracji konsumentów. * **Potencjał dochodowy:** System kaucyjny może stanowić znaczące dodatkowe źródło dochodu dla osób aktywnie zbierających opakowania. * **Rozszerzenie systemu:** Istnieją plany rozszerzenia systemu kaucyjnego o dodatkowe kategorie opakowań, co może wpłynąć na jego przyszłą dynamikę i przychody. * **Wpływ na rynek:** Problemy z systemem kaucyjnym mogą pośrednio wpływać na dostępność surowców wtórnych i strategię gospodarowania odpadami, co ma znaczenie dla inwestycji w sektorze opakowań i recyklingu. W kontekście inwestycyjnym, efektywność takiego systemu jest kluczowa dla stabilności przychodów i przewidywalności kosztów w branży opakowaniowej. Zdolność kredytowa firm działających w tym obszarze może zależeć od ich zdolności adaptacji do takich regulacji i efektywnego zarządzania procesami. Prognozy na rok 2026 wskazują na potrzebę optymalizacji logistyki zwrotu i potencjalne zmiany w przepisach dotyczących opakowań.
