„`html
Od lipca 2026 roku Unia Europejska wprowadza znaczące zmiany dotyczące gospodarki odpadami tekstylnymi i obuwiem. W życie wejdzie rozporządzenie ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation), które zakończy praktykę niszczenia niesprzedanych, pełnowartościowych produktów. Jest to istotna zmiana, która wpłynie na sposób produkcji, zarządzania zapasami oraz strategię biznesową wielu firm w Polsce.
Zmiany w utylizacji odzieży i obuwia w UE od lipca 2026 r.
Nowe przepisy ESPR mają na celu ograniczenie negatywnego wpływu sektora mody na środowisko naturalne. Szacuje się, że obecnie od 4% do nawet 9% tekstyliów wprowadzanych na rynek unijny jest niszczonych, zanim trafią do klienta. Rozporządzenie o ekoprojektowaniu dla zrównoważonych produktów (ESPR) jest kluczowym elementem unijnej strategii na rzecz gospodarki tekstylnej o obiegu zamkniętym.
Co to oznacza w praktyce dla polskich przedsiębiorców? Zmiany te wymuszają odejście od tradycyjnych, sztywnych modeli produkcyjnych. Wzrost elastyczności w planowaniu serii i dopasowanie ich do realnego zapotrzebowania stają się kluczowe. Firmy będą musiały projektować swoje produkty z myślą o całym cyklu życia, co przyspieszy rozwój technologii recyklingu materiałowego.
Nowe regulacje promować będą naprawy i ponowne wykorzystanie surowców, co przełoży się na wydłużenie żywotności odzieży i obuwia. To z kolei oznacza mniejsze obciążenie dla środowiska, w tym redukcję emisji gazów cieplarnianych i zużycia wody w procesach produkcyjnych.
Rozporządzenie ESPR a bezpieczeństwo pracowników
Nowe przepisy ESPR mają również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pracowników, zwłaszcza tych korzystających z odzieży ochronnej. Trwałość i zgodność z normami są kluczowe dla ochrony życia i zdrowia w sytuacjach zagrożenia. Rozporządzenie wprowadza zmiany, które zapewnią bardziej kontrolowane i transparentne procesy produkcji takiej odzieży.
Dotyczy to szczególnie materiałów technicznych. Choć po utracie wymaganych parametrów nie będą mogły być ponownie wprowadzane do obrotu jako odzież ochronna, to nadal mogą zostać poddane recyklingowi i wykorzystane jako cenne surowce wtórne. Odpowiedzialne zarządzanie odzieżą po zakończeniu jej okresu użytkowania staje się priorytetem.
Nowe obowiązki przedsiębiorców od lutego 2027 r.
Poza zakazem utylizacji, rozporządzenie nakłada na firmy nowe obowiązki informacyjne. Od lutego 2027 roku przedsiębiorstwa będą zobowiązane do publicznego ujawniania danych dotyczących:
- Liczby i wagi produktów wycofanych ze sprzedaży w danym roku.
- Powodów, dla których produkty te zostały uznane za niesprzedawalne.
- Sposobu ich dalszego zagospodarowania (np. przekazanie do recyklingu, darowizny, odsprzedaż w kanałach outletowych).
Istnieją jednak wyjątki od zakazu utylizacji. Akt delegowany do rozporządzenia przewiduje sytuacje, w których niszczenie towarów pozostanie legalne. Dotyczy to głównie kwestii bezpieczeństwa – gdy produkty są uszkodzone, skażone lub nie spełniają norm ochrony zdrowia. Utylizacja będzie również dopuszczalna w przypadku naruszenia praw własności intelektualnej (podrabiane produkty).
Harmonogram wdrażania zmian w latach 2026-2030
Zakaz niszczenia niesprzedanych wyrobów tekstylnych i obuwia nie wejdzie w życie od razu dla wszystkich podmiotów. Ustawodawca przewidział okresy przejściowe:
- Od 19 lipca 2026 r.: Zakaz obejmie wszystkie duże przedsiębiorstwa (zatrudniające powyżej 250 pracowników).
- Od 19 lipca 2030 r.: Obowiązek zostanie rozszerzony na firmy średniej wielkości.
- Mikro- i małe przedsiębiorstwa: Zostały całkowicie wyłączone z tego obowiązku, aby uniknąć nadmiernych obciążeń administracyjnych dla najmniejszych graczy rynkowych.
Wyniki Biznes Fakty:
- Analiza i optymalizacja procesów produkcji: Już teraz zacznij analizować swoje procesy produkcyjne pod kątem możliwości ich adaptacji do nowych wymogów ESPR. Skup się na zwiększeniu elastyczności i lepszym dopasowaniu produkcji do rzeczywistego popytu. Rozważ wdrożenie technik prognozowania popytu.
- Rozwój strategii zarządzania nadwyżkami: Opracuj i wdróż strategie zarządzania nadwyżkami magazynowymi, które wykraczają poza tradycyjną utylizację. Zbadaj możliwości recyklingu, ponownego wykorzystania materiałów, darowizn dla organizacji charytatywnych lub sprzedaży przez kanały outletowe.
„`
Oryginał artykułu : mojafirma.infor.pl