Pakiet CPN a sytuacja przedsiębiorców – analiza wpływu na podatki
Pakiet CPN, mający na celu obniżenie cen paliw dla konsumentów, wprowadza zmiany w stawce VAT i akcyzy. Choć konsumenci odczuwają bezpośrednie korzyści w niższych cenach na stacjach benzynowych, sytuacja przedsiębiorców jest bardziej złożona. Ekspertyzy wskazują, że choć początkowo odnotowują oni niższe wydatki na paliwo, finalnie mogą odprowadzić więcej środków do urzędu skarbowego.
Mechanizm działania Pakietu CPN
Pakiet CPN oznacza obniżenie stawki VAT na paliwa z 23% do 8% oraz redukcję akcyzy. Dla osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej, jest to prosta korzyść finansowa. W przypadku przedsiębiorców mechanizm ten wpływa na ich zobowiązania podatkowe w sposób mniej oczywisty.
„Przedsiębiorcy co prawda mniej zapłacą na stacji za paliwo, ale później więcej VAT zapłacą do urzędu skarbowego (przy rozliczeniu miesięcznym VAT). Księgowi mogą więc spodziewać się pytań od przedsiębiorców: 'Dlaczego mam tyle VAT do zapłaty?’” – wyjaśnia Izabela Leśniewska, doradca podatkowy.
Rozliczanie podatków od paliw przez przedsiębiorców
Główny doradca podatkowy InFakt, Piotr Juszczyk, analizuje wpływ obniżki VAT i akcyzy na przedsiębiorców, zakładając przykład właściciela piekarni wykorzystującego samochód dostawczy wyłącznie w działalności gospodarczej, co uprawnia go do pełnego odliczenia VAT od paliwa.
„Jeśli przedsiębiorca miesięcznie wydaje 1000 zł netto na paliwo, to przy stawce 23 proc. płaci 1230 zł brutto i odlicza 230 zł VAT. Po obniżce do 8 proc. zapłaci 1080 zł brutto, a odliczy 80 zł VAT. Dalej kosztem rzeczywistym przedsiębiorcy będzie 1000 zł. VAT dla przedsiębiorców powinien być neutralny.”
Juszczyk podkreśla, że dla przedsiębiorców kluczowa jest cena netto paliwa, która zależy głównie od akcyzy i czynników rynkowych. Obniżka akcyzy w ramach Pakietu CPN przynosi przedsiębiorcy realną oszczędność. „W praktyce, przedsiębiorca, który miesięcznie wydaje 1000 zł netto na paliwo, zyska mniej więcej 50 zł. Netto za paliwo zapłaci bowiem około 950 zł.” W tym scenariuszu cały zysk przedsiębiorcy wynika z obniżki akcyzy, podczas gdy VAT pozostaje neutralny.
Jednakże, zmiana stawki VAT na paliwo ma również konsekwencje w podatku dochodowym. Izabela Leśniewska tłumaczy, że uwzględniając całościowe rozliczenia podatkowe, przedsiębiorcy mogą zwrócić fiskusowi cały początkowy zysk. Niższy VAT oznacza bowiem niższe koszty uzyskania przychodów. „W przypadku, gdy przedsiębiorca ma prawo do odliczenia 100 proc. VAT od paliwa (wykorzystuje samochód wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej), to kosztem podatkowym jest cena netto” – precyzuje Leśniewska.
Analiza obciążeń podatkowych przedsiębiorców
Poniższe wyliczenia, przygotowane przez Izabelę Leśniewską z Alo-2, ilustrują wpływ obniżki VAT na paliwo na koszty ponoszone przez przedsiębiorcę.
Obniżka VAT z 23% do 8% skutkuje niższymi płatnościami na stacji paliw. Przy zakupie 100 litrów oleju napędowego, różnica wynosi 476 zł.
| Parametr | VAT 23 proc. | VAT 8 proc. |
|---|---|---|
| Cena BRUTTO (za litr) [zł] | 8,79 | 7,60 |
| Ilość litrów (tankowanie) | 100 | 100 |
| Tankowań miesięcznie | 4 | 4 |
| Odliczenie VAT (50 proc. lub 100 proc.) | 100 proc. | 100 proc. |
| Płatności na stacji | 3 516 zł | 3 040 zł |
| VAT do odliczenia | 656,00 | 224,00 |
| VAT nieodliczony (koszt KUP) | 0,00 | 0,00 |
Przedsiębiorca ma możliwość odliczenia niższego VAT.
| VAT na łączne tankowania | ||
|---|---|---|
| VAT 23 proc. | VAT 8 proc. | |
| VAT do odliczenia | 656,00 | 224,00 |
| VAT nieodliczony (koszt KUP) | 0,00 | 0,00 |
Poniższa tabela przedstawia wysokość podatków i składek płaconych przez przedsiębiorcę w zależności od formy opodatkowania, przy uwzględnieniu obniżki akcyzy.
| Forma opodatkowania | VAT 23 proc. | VAT 8 proc. |
|---|---|---|
| CIT 9 proc. (mały podatnik) | 257,40 zł | 253,44 zł |
| CIT 19 proc. | 543,40 zł | 535,04 zł |
| PIT Skala 12 proc. (+ZUS i składka zdrowotna 9 proc.) | 600,60 zł | 591,36 zł |
| PIT Skala 32 proc. (+ZUS i składka zdrowotna. 9 proc.) | 1 172,60 zł | 1 154,56 zł |
| PIT Liniowy 19 proc. (+ZUS i skł. zdr. 4,9 proc.) | 683,54 zł | 673,02 zł |
Tabela poniżej pokazuje, ile netto pozostaje w kieszeni przedsiębiorcy po uwzględnieniu podatków. Przy 8% VAT kwoty te są niższe ze względu na wyższe zobowiązania podatkowe względem urzędu skarbowego.
| Forma opodatkowania | VAT 23 proc. | VAT 8 proc. | Różnica |
|---|---|---|---|
| CIT 9 proc. (mały podatnik) | 2 602,60 zł | 2 562,56 zł | – 40,04 zł |
| CIT 19 proc. | 2 316,60 zł | 2 280,96 zł | – 35,64 zł |
| PIT Skala 12 proc. (+ZUS i skł. zdr. 9 proc.) | 2 259,40 zł | 2 224,64 zł | – 34,76 zł |
| PIT Skala 32 proc. (+ZUS i skł. zdr. 9 proc.) | 1 687,40 zł | 1 661,44 zł | – 25,96 zł |
| PIT Liniowy 19 proc. (+ZUS i skł. zdr. 4,9 proc.) | 2 176,46 zł | 2 142,98 zł | – 33,48 zł |
W analizowanym przykładzie, cena brutto paliwa spadła o ponad 15% (obniżka o 15% z kwoty 8,79 zł za litr to 7,64 zł, a ustalona cena minimalna na 31 marca 2026 r. wynosi 7,60 zł/l). Różnice w podatkach i finansach przedsiębiorcy wynikają z tego faktu.
Wyniki Biznes Fakty:
W 2026 roku, wprowadzone zmiany w VAT i akcyzie na paliwa mogą prowadzić do sytuacji, w której przedsiębiorcy, mimo niższych wydatków na stacji, będą zobowiązani do odprowadzenia wyższych kwot podatku dochodowego. Kluczowe dla nich jest zrozumienie, że obniżka VAT na paliwo, przy pełnym odliczeniu podatku naliczonego, nie przekłada się bezpośrednio na ich dochód netto, a może wręcz zwiększyć ich zobowiązania podatkowe z tytułu kosztów uzyskania przychodów. Oszczędności będą wynikać głównie z obniżki akcyzy.
Oryginał artykułu : businessinsider.com.pl